Thứ Hai, ngày 14/10/2019 15:54 PM (GMT+7)

“Không nâng cao năng lực nội tại, Việt Nam khó hút vốn FDI”

authorQuốc Hải Thứ Hai, ngày 26/08/2019 16:53 PM (GMT+7)

(Dân Việt) Bà Mary Tarnowka, nguyên Tổng lãnh sự Mỹ, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Mỹ (Amcham) tại TP.HCM, khuyến nghị mạnh mẽ Việt Nam không bỏ qua tầm quan trọng của việc quản lý năng suất ở cấp quốc gia. Nên nhớ, các yếu tố bên ngoài như tranh chấp thương mại Mỹ - Trung và các yếu tố khác có thể góp phần vào sự bùng nổ nhưng chỉ trong ngắn hạn.

   

 “khong nang cao nang luc noi tai, viet nam kho hut von fdi” hinh anh 1

Bà Mary Tarnowka (ảnh), nguyên Tổng lãnh sự Mỹ, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Mỹ (Amcham) tại TP.HCM, khẳng định như thế khi nói về kinh nghiệm để thu hút các nguồn vốn FDI.

Theo bà Mary Tarnowka, các công ty Mỹ dành sự quan tâm lớn đến lao động Việt. Chính vì lẽ đó, một số công ty Mỹ nhiều lần bình chọn Việt Nam là một trong những nơi làm việc tốt nhất. Tuy nhiên, nguyên tổng lãnh sự Mỹ tại TP.HCM cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Năng lực cạnh tranh đầu tư của Việt Nam phụ thuộc nhiều vào chiến lược lao động và chi phí lao động. Nếu chi phí lao động không hấp dẫn thì việc hấp dẫn dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sẽ khó khăn, giảm tính cạnh tranh."

Bà đánh giá thế nào về năng lực cạnh tranh của Việt Nam hiện nay?

Có thể thấy, thị phần xuất khẩu là chìa khóa cho sự tăng trưởng của Việt Nam trong hai thập kỷ qua, thế nên năng suất cạnh tranh trên mỗi đồng đôla (USD) sẽ là chìa khóa cho khả năng cạnh tranh của Việt Nam tăng trưởng thị phần xuất khẩu. Tuy nhiên, có thể thấy, tăng trưởng tiền lương ở Việt Nam đã liên tục vượt xa tăng trưởng năng suất trong 5 năm qua, đây không phải là tín hiệu tốt, bởi tăng trưởng GDP bền vững đòi hỏi phải đảm bảo mức tăng lương được khớp hoặc vượt quá mức tăng năng suất.

Thêm vào đó, một số điều khoản lao động chính của Việt Nam được đánh giá là không cạnh tranh đáng kể so với tiêu chuẩn khu vực. Đó là: Giới hạn thời gian làm thêm hàng năm và chi phí lũy tiến cho làm thêm giờ, ngày Chủ nhật và ngày lễ.

Những giới hạn về giờ làm thêm và chi phí lũy tiến làm thêm giờ có tác động nhỏ hơn năng suất trên mỗi đôla xuất khẩu trong một thập kỷ trước đây, khi tiền lương hàng tháng của Việt Nam thấp hơn đáng kể so với các quốc gia khác trong khu vực. Nhưng khi khoảng cách tiền lương không còn lớn, khoảng cách lớn về giới hạn thời gian làm thêm thấp hơn so với những nước khác trong khu vực và chi phí lũy tiến cho giờ làm thêm cao hơn nhiều so với trong khu vực sẽ góp phần làm giảm năng suất trên mỗi đôla xuất khẩu và do đó tác động tới khả năng cạnh tranh của Việt Nam.

Thêm vào đó, các đề xuất mới trong dự thảo Luật lao động sửa đổi như đề xuất rút ngắn tuần làm việc xuống còn 44 giờ thậm chí có thể khiến Việt Nam kém cạnh tranh hơn nữa.

 “khong nang cao nang luc noi tai, viet nam kho hut von fdi” hinh anh 2

Bà Mary Tarnowka (ngoài cùng bên trái) chia sẻ với báo giới về những lo lắng của dự thảo Luật Lao động sửa đổi sẽ làm giảm năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam (Ảnh: Quốc Hải)

Trong các điểm mới của dự thảo luật lao động sửa đổi, bà đánh giá gì về những thay đổi này? Nếu được áp dụng sẽ ảnh hưởng thế nào đến chỉ số năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam?

Trong cả ba điểm chính của dự thảo luật lao động sửa đổi, gồm: Giới hạn giờ làm thêm; lương lũy tiến cho giờ làm thêm; số giờ mỗi tuần làm việc, chúng tôi chỉ đơn giản đề xuất rằng Việt Nam nên thay đổi tiêu chuẩn tương đương với các quốc gia khác trong khu vực, thay vì duy trì hoặc thậm chí vượt xa hơn các nước khác.

Nên nhớ, việc làm cho Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh khu vực là đặc biệt quan trọng trong việc giải quyết khoảng cách liên tục thay đổi giữa tăng lương và năng suất, đó là yếu tố chính giúp Việt Nam tăng trưởng xuất khẩu trong hai thập kỷ qua. Do vậy, nếu áp dụng các thay đổi như đề xuất của dự thảo này, Việt Nam chắc chắn sẽ không thể tiếp tục duy trì năng lực cạnh tranh quốc tế.

-Vậy theo bà, Việt Nam chúng tôi phải làm gì?

Tôi khuyến nghị mạnh mẽ Việt Nam không bỏ qua tầm quan trọng của quản lý năng suất ở cấp quốc gia. Hiện tại, Việt Nam đang có các yếu tố bên ngoài như tranh chấp thương mại Mỹ - Trung và các yếu tố khác có thể góp phần vào sự bùng nổ ngắn hạn. Nhưng, dễ đến thì  dễ đi. Những gì xảy ra với chính quyền này có thể thay đổi với chính quyền khác. Không có gì đảm bảo rằng những căng thẳng này sẽ tiếp tục. Trong khi Việt Nam có thể được hưởng lợi từ chính sách của Trump tập trung vào chống thâm hụt thương mại với Trung Quốc, như vậy một ngày nào đó việc này sẽ không còn

Do vậy Việt Nam phải hiểu rằng, cuối cùng không thể dựa vào các yếu tố bên ngoài như trên mà phải tạo ra các yếu tố sức mạnh nội tại tập trung vào khả năng cạnh tranh toàn cầu và nền tảng ở đây là năng suất lao động. Các giới hạn của Việt Nam về làm thêm giờ và giờ làm việc trong tuần đang làm giảm năng suất và khả năng cạnh tranh của Việt Nam…

Xin cảm ơn bà!

Theo đánh giá của Bộ LĐ-TB&XH, năng suất lao động của Việt Nam hiện thua xa nhiều nước ASEAN. Cụ thể, tính theo giá so sánh năm 2010, năm 2018 năng suất lao động của Việt Nam bằng 1/30 lần Singapore, bằng 29% năng suất lao động của Thái Lan, 13% năng suất lao động của Malaysia, 44% năng suất lao động của Philippines…

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Không tiệc tùng linh đình như nhiều nghệ sĩ khác, đây là cách Dương...
Hành động của nữ diễn viên 9X bị chỉ trích là tạo chiêu trò để thu...
Kha Ly cùng Ốc Thanh Vân cùng nhau "tố cáo" Thanh Duy trên sóng...