Thứ Ba, ngày 19/03/2019 10:48 AM (GMT+7)

Ảnh độc: Cuộc "đọ sức" quyết liệt tại vĩ tuyến 17

authorThanh Bình Thứ Sáu, ngày 18/01/2019 14:33 PM (GMT+7)

(Dân Việt) Cuộc đối đầu không tiếng súng nhưng vô cùng quyết liệt tại vĩ tuyến 17 đầu thập niên 1960 đã được tạp chí LIFE ghi lại qua những hình ảnh đặc sắc.

   

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 1

Khu phi quân sự vĩ tuyến 17 (V-DMZ) là một khu phi quân sự được lập ra theo Hiệp định Genève về Đông Dương năm 1954, với vai trò một giới tuyến quân sự tạm thời ngăn cắt vùng tập kết giữa một bên là các lực lượng của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với quân đội Pháp và các lực lượng đồng minh. Ảnh: Cầu Hiền Lương và sông Bến Hải ở vĩ tuyến 17 - biểu tượng của sự chia cắt hai miền trong quá khứ, nhìn từ một tòa nhà nằm ở bờ Nam.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 2

Dự kiến, đường giới tuyến tạm thời sẽ bị xóa bỏ sau cuộc tổng tuyển cử 2 năm sau đó. Tuy vậy, nó thực tế trở thành một biên giới chia cắt Việt Nam suốt thời gian chiến tranh. Ảnh: Đầu cầu phía Nam của cầu Hiền Lương.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 3

Sự ra đời của Khu phi quân sự vĩ tuyến 17 là kết quả của một cuộc đấu trí dai dẳng giữa Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Pháp. Ảnh: Các công trình của miền Bắc ở đầu phía Bắc cầu Hiền Lương, 1966.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 4

Ban đầu, Việt Nam Dân chủ cộng hòa đề xuất vĩ tuyến 13, trong khi Pháp đòi lấy vĩ tuyến 19 làm Khu phi quân sự. Sau nhiều vòng đàm phán gay go, vĩ tuyến 17 được cả hai bên chấp nhận. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 5

Nằm trên vĩ tuyến 17, sự ngẫu nhiên của vị trí địa lý đã khiến cầu Hiền Lương đi vào lịch sử. Cây cầu này được xây dựng năm 1952, đến năm 1967 thì bị bom Mỹ đánh sập. Ảnh: Một chiến sĩ Giải phóng đứng ở đầu Bắc của cầu Hiền Lương, năm 1966. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 6

Ở hai đầu cầu là cuộc đối đầu không tiếng súng nhưng vô cùng khốc liệt, diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Đầu tiên có thể kể đến là "đấu loa": Sử dụng những dàn loa công suất lớn bố trí dọc theo giới tuyến để phát đi những thông điệp chính trị nhắm vào phía bên kia. Không ồn ã nhưng, vô cùng quyết liệt là cuộc "đấu cờ". Từ năm 1954-1967, giữa hai đầu cầu Hiền Lương đã có cuộc "chạy đua" về chiều cao của cột cờ, với những cuộc rượt đuổi gay cấn. Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã chiến thắng với cột cờ có chiều cao 38,6m - cao nhất trong lịch sử tồn tại của Khu phi quân sự vĩ tuyến 17, được dựng năm 1962. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 7

Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã tìm mọi cách phá hoại cột cờ của Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Cuộc không kích quy mô lớn vào ngày 2.8.1967 đã làm cột cờ bị gãy. Đêm hôm sau, các chiến sĩ Giải phóng đã đưa bộc phá sang đánh sập cột cờ ở bờ Nam. Từ đó đến hết chiến tranh, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thêm 11 lần dựng cờ bằng gỗ cao 12 - 18m, 42 lần lá cờ bị bom đạn phá hỏng. "Cuộc chiến màu sắc" là một diễn biến kịch tính khác, liên quan trực tiếp đến cầu Hiền Lương. Ở đoạn giữa cầu có một vạch trắng kẻ ngang, rộng 1cm được dùng làm ranh giới. Những người lính của hai phía nhiều khi chỉ đứng cách nhau vài mét ở hai bên ranh giới này. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 8

Thoạt đầu, chính quyền Sài Gòn chủ động sơn một nửa cầu phía nam thành màu xanh, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa liền sơn tiếp màu xanh một nửa cầu còn lại. Sau, chính quyền Sài Gòn lại chuyển sang màu nâu thì Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng sơn lại màu nâu... 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 9

Cứ như thế, cầu Hiền Lương luôn thay đổi màu sắc, hễ chính quyền Sài Gòn sơn một màu khác đi thì ngay lập tức Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa liền sơn lại cho giống. Đây là một cách đấu tranh chính trị nhằm nói lên khát vọng thống nhất đất nước của những chiến sĩ Giải phóng. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 10

"Đấu biểu ngữ" cũng là một phần của cuộc chiến tâm lý giữa hai đầu cầu. Vào năm 1961, biểu ngữ ở cổng chào đầu cầu phía Nam là "Muốn thống nhất lãnh thổ phải có Tổng thống Ngô Đình Diệm". Trớ trêu thay, 2 năm sau đó vị Tổng thống độc đoán này đã chết thảm trong cuộc đảo chính do người Mỹ giật dây ở Sài Gòn. Đối diện với cổng chào có phần "mong manh" của Sài Gòn là cánh cổng xây bằng bê tông bề thế và vững chắc của Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa. Thông điệp của toàn thể nhân dân Việt Nam: "Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh muôn năm!". Hình ảnh thực hiện năm 1961. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 11

Những biểu ngữ ở miền Bắc tập trung vào việc thể hiện quyết tâm thống nhất đất nước... 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 12

...Hướng đến tương lai của toàn thể dân tộc.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 13

...Hi vọng một biện pháp hòa giải, thống nhất trong hòa bình vào thời điểm chiến tranh chưa bùng nổ ác liệt (1961).

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 14

"Nam Bắc một nhà", một sự thật hiển nhiên, bất chấp những thế lực xấu đang tìm cách chia rẽ đất nước. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 15

Chỉ đích danh thủ phạm chính của sự chia rẽ: Đế quốc Mỹ.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 16

Theo hiệp định Genève, Khu phi quân sự vĩ tuyến 17 sẽ nằm dưới sự giám sát của các nhân viên quốc tế, hai bên đều không được gây nên bất cứ một hành động xung đột nào trong DMZ, hoặc từ trong DMZ ra, hoặc từ ngoài vào DMZ và phải tránh mọi thái độ hay hoạt động có thể đưa đến xung đột.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 17

Trong những năm 1960, Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm không tôn trọng hiệp định Genève, ra sức khiêu khích, gây chiến với lực lượng Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa bảo vệ khu vực giới tuyến. Ảnh: Xe tải chở quân đội Sài Gòn hướng về gần vĩ tuyến 17, 1966.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 18

Quân đội Sài Gòn tập kết gần vĩ tuyến 17 với các vũ khí hạng nặng.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 19

Trại lính của quân đội Sài Gòn gần vùng giới tuyến thuộc tỉnh Quảng Trị

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 20

Dù hết sức nỗ lực ngăn chặn, chính quyền Sài Gòn vẫn không thể cản được ý chí thống nhất đất nước của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 21

Đó là lý do khiến sự tồn tại của Khu phi quân sự vĩ tuyến 17 và cầu Hiền Lương chỉ kéo dài đến năm 1967. Tháng 10.1967, trước áp lực của Quân đội Giải phóng, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đơn phương xóa bỏ đường giới tuyến quân sự tạm thời tại vĩ tuyến 17. Cầu Hiền Lương đã bị máy bay Mỹ đánh sập thời gian này.

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 22

Tình trạng ngừng bắn tại vĩ tuyến 17 chấm dứt. Sau nhiều cuộc giằng co, từ tháng 6.1969 cho đến 1975, khu vực này nằm dưới sự kiểm soát của quân lực lượng Giải phóng. Ảnh: Con đường phía Nam cầu Hiền Lương, 1966. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 23

Vĩ tuyến 17 đã trở thành biểu tượng oanh liệt về cuộc đấu tranh giành tự do, thống nhất tổ quốc mà quân dân Việt Nam đã kiên cường tiến hành trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt. 

 anh doc: cuoc "do suc" quyet liet tai vi tuyen 17 hinh anh 24

Đạo diễn nổi tiếng người Thụy Điển Gerald Evans nhận xét: "Vĩ tuyến 17 là nơi trưng bày sự man rợ đến tột cùng của đế quốc Mỹ và lòng dũng cảm đến mức thần thánh của nhân dân Việt Nam". Ảnh: Một khoảnh khắc bình yên hiếm hoi tại vĩ tuyến 17, 1966.

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

“Giang hồ bẩn” là cụm từ mà trùm giang hồ khét tiếng Năm Cam (đã bị...
Mặc dù là đầu lĩnh của Lương Sơn Bạc nhưng trong số 108 huynh đệ,...
“Người đàn bà thép” 20 năm dạy võ cho 20.000 binh sĩ