Thứ Năm, ngày 21/03/2019 00:29 AM (GMT+7)

Cả đời làm bà đỡ, bốc thuốc Nam nơi quanh năm sương mù

authorTuệ Linh Thứ Ba, ngày 19/02/2019 14:50 PM (GMT+7)

(Dân Việt) Ở miền sơn cước xã Co Mạ – nơi quanh năm sương mù giăng kín lối, bà Vừ Thị Ly (hơn 60 tuổi), bản Co Mạ (xã Co Mạ, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La) rất có uy tín với đồng bào nơi đây. Bởi bà đã có hơn 30 năm hành nghề bà đỡ, bốc thuốc nam chữa bệnh cho người dân nơi đây.

   

Đến với đồng bào Mông ở bản Co Mạ, hỏi nhà bà Ly ở đâu, từ đứa trẻ lên 3 đến người lớn tuổi không ai là không biết. Nhà chính cùa bà Ly ở bản Co Mạ, nhưng bà và chồng lại thích lên nương, lên rẫy sinh sống để trồng cây thuốc nam, nuôi con lợn, con gà.

Được sự dẫn dắt nhiệt tình của một chàng thanh niên người Mông – là cháu họ của bà Ly, chúng tôi tìm đến nơi ở của bà. Ngôi nhà bà Ly nằm lọt thỏm trong khe núi, 3 bên là núi đá vôi cao sừng sững như những cột chống trời. Bà ly có dáng người đậm, gương mặt phúc hậu, sống mộc mạc, chất phác nên được mọi người rất kính trọng.

 ca doi lam ba do, boc thuoc nam noi quanh nam suong mu hinh anh 1

Theo bà Ly, những cây cỏ mọc phía sau ngôi nhà của bà toàn là thuốc quý.

Trò chuyện với chúng tôi, bà Ly kể lại cơ duyên đến với nghề bà đỡ, bốc thuốc nam chữa bệnh cho người dân vùng cao: Là con gái cưng trong nhà, trước đây, khi chưa lập gia đình, tôi hay theo chân mẹ đi đỡ đẻ, bốc thuốc chữa bệnh cho bà con. Còn nhớ, thời đó mẹ tôi cũng là một trong những thầy thuốc có uy tín nên cứ cách 3 – 4 ngày lại có người tìm đến nhà mời mẹ tôi đi chữa bệnh. Đi theo mẹ nhiều, dần dà tôi cũng học được cách đỡ đẻ, bốc thuốc từ khi nào không hay – bà Ly nhớ lại.

 ca doi lam ba do, boc thuoc nam noi quanh nam suong mu hinh anh 2

Để tiện cho công việc bốc thuốc chữa bệnh cho bà con, bà Ly thường vào rừng đào cây thuốc về trồng ở gần nhà.

Bà Ly cho biết: Thời ở cái tuổi trăng tròn, ở các xã, bản vùng cao cuộc sống rất khó khăn. Trạm y tế, nữ hộ sinh hầu như không có. Tôi đã tận mắt chứng kiến những cái chết đau thương của nhiều thiếu phụ khi đến thời kỳ sinh nở. Hậu quả là chồng mất vợ, bố mất con, con mất mẹ…

“Một nguyên do nữa là đối với đồng bào Mông, khi đến cữ, các sản phụ thường đẻ tại nhà không có người đỡ đẻ. Một số ca khó đẻ thì gia đình mổ lợn, mổ gà gọi thầy cúng, thầy mo đến làm phép trừ ma dẫn đến việc không đẻ được gây ra nhiều ca tai biến rất đáng tiếc. Điều đó trở thành động lực thôi thúc tôi quyết tâm học đỡ đẻ, bốc thuốc để cứu giúp bà con. Nhất là cứu giúp các chị em, phụ nữ Mông – những người có lối sống khép mình, ngại ngùng” – bà Ly tâm sự.

 ca doi lam ba do, boc thuoc nam noi quanh nam suong mu hinh anh 3

Cả những cây mọc trên vách đá, tưởng chừng vô tác dụng thì với bà Ly lại là cây dược liệu quý.

Cách thức đỡ đẻ của bà Ly là dùng 2 bàn tay xoa vào bụng sản phụ và cảm nhận xem vị trí của thai nhi thuận lợi không, ngôi ngang, chuyển dạ kéo dài… mà có hướng xử lý kịp thời. Với những ca khó, vượt ngoài khả năng thì bà Ly vận động người nhà đưa sản phụ xuống trạm xã, bệnh viện.

Nói về bà Ly, chị Thào Thị Ly trú tại bản Co Mạ, chia sẻ: Bà Ly là ân nhân cứu mạng của gia đình tôi đấy. Nếu không có bà Ly, chắc giờ 2 mẹ con tôi đã sang thế giới bên kia rồi.

 ca doi lam ba do, boc thuoc nam noi quanh nam suong mu hinh anh 4

Bà Ly xoa bụng giúp đứa cháu trong nhà để giải phóng phần khí lạnh dư thừa.

“Lúc chuyển dạ chuẩn bị sinh đứa cháu này, bụng tôi đau quằn quại kèm theo các cơn co thắt. Lúc đó chồng đang học dưới Hà Nội nên tôi chẳng biết kêu ai. Cơn đau mỗi lúc một tăng, kéo dài cả một ngày trời mà không đẻ được do thai nhi nằm ở vị trí không thuận. Tôi cứ nghĩ mình sẽ không qua khỏi. May mẹ chồng tôi nhanh trí gọi bà Ly đến, rồi bà dùng tay xoa nhẹ lên bụng, được vài phút sau mẹ tròn con vuông ngay. Bà Ly đỡ đẻ mát tay thật”- chị Ly chỉ tay vào đứa con gái hơn 3 tuổi của mình và nói.

Khi chúng tôi ngỏ ý hỏi, hơn 30 năm hành nghề bà đỡ, bà đã giúp đỡ bao nhiêu ca rồi, bà Ly cười và bảo: “Con số chính xác thì không nhớ lắm nhưng chắc hơn trăm ca gì đấy. Còn nhưng ca khó đẻ, tôi không đủ sức thì kịp thời vận động gia đình chuyển xuống bệnh viện lớn để các y bác sĩ cứu giúp”.

Mỗi khi đỡ đẻ thành công cho các sản phụ, bà Ly chỉ lấy một con gà trống, giấy bản, bó hương, vải đỏ để làm lý cho ông bà tổ tiên, những người đã truyền dạy bí kíp đỡ đẻ cho bà. Ngoài kỹ năng đỡ đẻ, bà Ly còn có uy tín khi biết dùng thuốc nam để chữa bệnh thủy đậu, mụn nhọt, xương khớp, sưng chân tay cho nhiều người dân trong vùng…

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Nhiều con to như con nghé, lông to như que tăm, xoắn xuýt lấy nhau,...
Từ mô hình nuôi loài chim trĩ quý hiếm, đến nay bà Vũ Thị Lành (đội...
Sau nhiều lần thất bại, tiêu tốn hàng chục triệu đồng,...