Thứ Bảy, ngày 16/12/2017 08:22 AM (GMT+7)

Chùa Đất Sét và cây đèn nến tự cháy sáng suốt 700 năm

authorPhương Nghi Thứ Bảy, ngày 10/05/2014 13:56 PM (GMT+7)

(Dân Việt) Chùa Bửu Sơn Tự (còn gọi chùa Đất Sét) là ngôi chùa độc nhất vô nhị của Việt Nam có 1991 bức tượng Phật lớn nhỏ được làm hoàn toàn bằng đất sét. Chùa còn có "kỷ lục" về cây đèn tự cháy sáng gần 1 thế kỷ.

   
Đặc biệt, trong ngôi chùa còn có 8 cây nến nặng 1,4 tấn, tất cả đều được tạo nên bởi bàn tay của một nghệ nhân Ngô Kim Tòng (1909 – 1970). Chùa tọa lạc trên đường Tôn Đức Thắng, khóm 1, phường 5 – TP.Sóc Trăng (Sóc Trăng), được Bộ Văn Hoá thông tin (trước đây) công nhận di tích văn hoá lịch sử quốc gia.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 1
Cổng Chùa Đất Sét.
Chùa Đất Sét do thời ông Ngô Kim Tây lập tu tại gia, được trùng tu lần cuối năm 1906 với 24 cột bằng đước lợp lá. Năm 1909 ông Ngô Kim Đính sinh hạ được một người con trai là Ngô Kim Tòng. Thế nhưng, người con trai này càng lớn càng ốm yếu. Đến năm 20 tuổi thì lâm bệnh nặng tưởng không qua khỏi, gia đình chỉ còn cách đưa ông Tòng về chùa để cầu khấn trời Phật. Và rồi vừa uống thuốc vừa tập ngồi thiền, tĩnh tâm, dần dà ông đã khoẻ lại.

Ông Ngô Kim Tòng đi tu và về chùa trụ trì đời thứ tư. Ông không qua trường lớp điêu khắc, hội hoạ, không học thầy dạy chính qui mà chỉ qua chiêm nghiệm dân gian nhưng đã tạo nên những công trình kỳ vật điêu khắc bằng đất sét có giá trị lịch sử tôn giáo vô cùng quý hiếm.

Suốt 42 năm miệt mài ông đã tạo dáng cho đất, thả hồn thiêng vào đất, tạo nhịp đập trái tim cho đất để vài mươi năm sau "đất cất lên tiếng nói thay người".

Qua cổng chùa, bước vào chánh điện trước mắt là một công trình kiến trúc độc đáo của Ngô Kim Tòng đã hiện ra, đó là nhà tam giáo cộng đồng, được xây đắp năm 1942 gồm: Tượng Adiđà, Quan thế âm, Bổn sư thích ca, Ca diếp, Khổng tử, Lão tử, Diêu trì Kim mẫu…Bộ tượng này đặt trên hai tầng, hai cột đỡ hình tháp đắp nổi hình rồng.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 2
Tượng Diêu trì Kim mẫu.
Theo ông Ngô Minh Hiệp (70 tuổi) người con cả ông Ngô Kim Giảng – trông coi chùa Đất Sét (cụ ông Ngô Kim Giảng là người em út của cụ Tòng mất tháng 02.2011) cho biết: Để tạo đựơc hình tượng này, cụ Tòng đào gánh đất ngoài đồng đi về hướng Tây cách chùa 1.000 mét về phơi thật khô, giã thật mịn, rây loại bỏ các tạp chất và rễ cây, đem nhào với bột nhang, bột ô dước nhào liên tục khi đất dẻo quánh lại là chất liệu hoàn hảo.

Muốn đắp tượng tạo hình, cụ dùng lưới, cây gỗ dựng sườn, lấy vải mùng bao lại mới đắp đất lên, rồi dùng kim nhũ, dầu bóng kéo lên, không chỉ đôi tay khéo léo, khối ốc tài hoa mà việc đắp tượng còn đòi hỏi sự toàn tâm toàn ý.

Năm 1939 khi cụ Tòng mới 30 tuổi đã xây dựng toà Đa bảo 13 tầng, 208 cửa, 208 vị phật, 156 con rồng uốn khúc chầu quanh đỡ mái tháp. Đây là công trình kỹ thuật cao, nghệ thuật tinh tế vì nó thể hiện nhiều chi tiết, hoạ tiết vừa chân phương vừa phức hợp (công trình này sau một năm mới hoàn thành).

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 3
Tháp Đa bảo.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 4
Tháp bảo toà Liên Hoa.
Cuối năm Canh thìn 1940 cụ xây dựng đắp tháp Bảo Toà trụ thế chuyển pháp luân, trên có đài sen gồm 1.000 cánh hoa sen, 1.000 vị phật ngồi trên đài sen là vầng hào quang ngủ bá thân Như Lai, hào quang ẩn hiện hình 500 vị phật, dưới đài sen có hình bát quái gồm 8 cung, 16 tiên nữ ứng hầu dưới chân tháp bảo toà có long – lân – phụng và 12 con cá hoá long chầu quanh…

Không chỉ có thế, rất nhiều nhà khoa học đến nghiên cứu về chùa Đất Sét đều đánh giá cao cây đèn được gọi là Lục Long Đăng khổng lồ bằng đất sét treo dưới trần nhà ở trung tâm ngôi chùa. Cây đèn này là tác phẩm cuối đời của cụ Ngô Kim Tòng.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 5
Lục Long Đăng làm bằng đất sét.
Lục Long Đăng gồm 3 chóp đỉnh với 6 con rồng lớn uốn cong, đuôi chụm vào nhau, đầu trổ ra các phía, đáy đèn là một bông sen nâng đỡ. Thân rồng được làm hoàn toàn bằng đất sét với ngàn vạn chi tiết tinh vi, lại có trọng lượng khá nặng, vậy mà treo mấy chục năm nay vẫn không hề bị biến đổi gì.

Vào những năm đầu thập niên 1960, để chóng sự mói mọt tàn phá cột đỡ mái chùa, tạo nét trang nghiêm rực rỡ, cụ Tòng cho đắp nổi hình rồng quắn quanh 24 cột trong chùa và đắp linh tượng những con vật hầu phật: Bạch tượng, Long Mã, Thanh Sư, Bạch Hổ, Kim Lân, chầu điện Diêu Trì…

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 6

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 7

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 8
Bạch tượng & Lân, Long mã đắp bằng đất sét
Những năm cuối đời, cụ Tòng tạm ngưng đắp tượng, mà tiến hành đúc đèn cầy dựng tại các toà chánh điện trong chùa. Cụ mua sáp bạch lạp loại sáp nguyên chất, không lẫn tạp từ Sài Gòn về, nhiều lần cùng các đệ tử thân tín chặt vụn sáp nguyên khối nấu chảy ra rồi mới “đúc” đèn.

Do các đôi đèn này có kích thước quá to nên cụ Ngô Kim Tòng không tìm được khuôn thích hợp, nên đã dùng tôn lợp nhà làm khuôn, sáp đổ vào chảo lớn nấu liên tục nhiều ngày đổ liên tục đến khi đầy ống to, chiều cao 2 mét.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 9
Ông Hiệp bên cây đèn cầy cao 2m nặng 200 kg.
Sau một tháng, các đôi đèn mới khô hẳn, khi dỡ bỏ khuôn, các đôi đèn này tự nhiên có hình dợn sóng của các tấm tôn, mấy tháng ròng liên tục làm như vậy, cụ Tòng đúc được sáu cây đèn cầy lớn (3 cặp), mỗi cây nặng 200 kg, ước tính mỗi cặp sẽ cháy liên tục hơn 70 năm và hai cây đèn cầy nhỏ mỗi cây nặng 100 kg cặp đèn cầy được thắp sáng vào ngày rằm tháng Bảy năm 1970 kể từ ngày ông Ngô Kim Tòng viên tịch cháy liên tục gần 44 năm nay còn gần 1/5 cây.

Những tác phẩm được làm từ đất sét do cụ Ngô Kim Tòng tạo dựng cách đây hơn 60 năm vẫn còn nguyên vẹn với thời gian. Tuy nhiên, điều mà tất cả du khách đến tham quan, chiêm ngưỡng và các nhà khoa học chưa thể lý giải nổi, tất cả những công trình nổi tiếng và kỳ lạ hàng đầu thế giới này lại được tạo nên bởi một người tu hành mới học hết lớp 3 trường làng và không hiểu biết gì về nghệ thuật hội hoạ.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 10
Lư hương để thắp nhang.

 chua dat set va cay den nen tu chay sang suot 700 nam hinh anh 11
24 cột đỡ mái chùa trùng tu năm 1906, năm 1960 được ông Tòng đắp nổi hình rồng quắn quanh.
Xem bình luận