Thứ Bảy, ngày 16/12/2017 20:25 PM (GMT+7)

Đụng thịt heo ăn tết!

authorÚt Tẻo Thứ Hai, ngày 16/02/2015 15:00 PM (GMT+7)

(Dân Việt) Theo phong tục ở nhiều nơi trong các làng quê Việt, sau ngày cúng đưa ông Táo 23 tháng chạp là nhà nhà chuẩn bị đón tết Nguyên đán - tết lớn nhất trong năm. Để có thịt kho nước dừa, có mỡ gói bánh tét, bánh chưng, người dân trong các làng quê thường rủ nhau đụng lợn (heo)… chia thịt ăn tết.

   
Dân gian quan niệm tết mà lúa có trong bồ thì năm ấy mới no đủ. Hơn nữa với nền kinh tế nói chung và đặc biệt là người nông dân đều phải “nhờ” vào lúa. Có lúa bán mới sắm sửa lại nhà, mua cho trẻ con bộ quần áo mới, … và có tiền ăn tết.

Thực ra, từ nguyên thủy ngày mở cõi, tết Nguyên đán chính là một hình thức nghi lễ gắn liền với việc trả ơn thổ địa, thần nông, mừng được mùa của người Việt ở vùng đất này. Sau ngày cúng đưa ông Táo 23 tháng chạp là nhà nhà chuẩn bị đón tết Nguyên đán - tết lớn nhất trong năm. Để có thịt kho nước dừa, có mỡ gói bánh tét, bánh chưng, người dân trong các làng quê Việt thường rủ nhau đụng lợn (heo)… chia thịt ăn tết.

 dung thit heo an tet! hinh anh 1
Làm heo chia thịt ngày tết (ảnh mang tính minh họa cho bài viết; Ảnh: Huyền Phương)

Khoảng rằm tháng Chạp, những nhà cùng xóm, cùng làng hẹn nhau, chọn gia đình nào đó có heo trên dưới 100 kg để “mần thịt”. Có khi, nhà có heo lớn tự nguyện đăng kí rồi rủ bà con, anh em tới ngày đến chia thịt về ăn!

Thế là như đã hẹn đến ngày hai tám hoặc hai chín tết. Người trong xóm tập trung đông đủ tại một cái sân rộng của nhà gia chủ để tiến hành làm heo. Khi xong, họ cùng nhau chia thịt, lòng đem về ăn tết. Gọi là “chia thịt” nhưng thường qui đổi ra thành tiền mặt, hoặc có khi trả bằng “lúa mùa”, giá cả cũng phải chăng và nhất là với những gia cảnh “túng bấn”.

Thịt heo cũng được phân thành từng loại,… Người miền Tây với đặc tính ưa béo nên mỡ có giá đắt nhất. Thường thì kí mỡ giá khoảng bằng công gặt, công cấy, tương đương 2 – 3 giạ lúa thời đó. Sau mỡ, giá sẽ giảm dần theo loại: thịt mông, thịt giò, …cuối cùng mới tới thịt ba rọi, thịt đầu, … Gia chủ cũng để lại một phần, cũng có khi những người đến chậm không còn, họ cũng sẵn sàng “nhường”, nếu thịt chia không hết, thừa thì coi như “để ăn” chẳng sao cả.

Phần lớn người mua, ai cũng “chia” ít mỡ về để “gói bánh cho mấy đứa nhỏ”! Phần đồ lòng heo thì chủ nhà nấu nồi cháo lòng lớn để đãi người đến làm heo, “chia thịt”. Bên chén cháo nóng với vài ly rượu đế cũng là dịp hội ngộ nhau cuối năm, râm ran chuyện làm ăn năm qua cũng như dự tính cho năm mới. Họ sẵn lòng bỏ cho nhau những ứng xử chưa đẹp nếu có trong năm cũ để bước qua năm mới may mắn, tốt đẹp hơn.
 dung thit heo an tet! hinh anh 2
Chia thịt về ăn tết (ảnh mang tính minh họa cho bài viết; Nguồn: Internet)
Trưa, ai về nhà nấy, các bà các chị bắt đầu vào việc chế biến. Mỡ thì xắt miếng dọc dài ướp muối, ướp hành để làm nhân bánh tét. Xương thì hầm măng tre. Thịt thì kho rệu nước dừa để dành cho ba ngày xuân. Phần ít còn lại thì khìa nước dừa, sườn thì muối nướng sả, … Vì là hàng xóm láng giềng “lọt sàng xuống nia”, nên người ta chỉ áng chừng, chia đều theo kinh nghiệm là chính, chứ không cân đo chính xác từng li từng tí như đi mua ở chợ. Nguyên thuỷ là vậy. Ngày nay, cây cân đã xuất hiện nhưng chỉ mức tương đối, thậm chí chủ nhà còn rộng lượng … cho thêm “ăn tết”! Chuyện cân thiếu, nói thách hoàn toàn không có ở đây.

Ngày nay, khi kinh tế đã phát triển, dấu ấn của thời tự túc tự cấp dần nhạt phai, nhưng phong tục chia heo vẫn khá phổ biến ở nhiều làng quê, trở thành nét văn hóa dân gian đậm đà tình làng nghĩa xóm.
Xem bình luận