Thứ Tư, ngày 12/12/2018 19:35 PM (GMT+7)

Ngắm "ao thu, ngõ trúc" trong chùm thơ Thu của Nguyễn Khuyến

authorHồng Phú Chủ Nhật, ngày 25/06/2017 14:56 PM (GMT+7)

(Dân Việt) Năm tháng trôi qua, nơi ra đời 3 bài thơ Thu bất hủ vẫn giữ được vẻ đẹp hương đồng cỏ nội của vùng đồng quê chiêm trũng.

   

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 1

Trải qua nhiều năm, ngôi nhà của Tam Nguyên Yên Đổ - Nguyễn Khuyến (đỗ Tam Nguyên năm 1864 – 1865) một trong những cây đại thụ của văn học dân tộc, vẫn giữ được nét đặc trưng của vùng đồng quê chiêm trũng. Nhà của cụ Nguyễn Khuyến ở làng Vị Hạ, xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam nay đã trở thành Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 2

Cổng vào nhà cụ Nguyễn Khuyến rêu phong, cổ kính, ở trên có ghi ba chữ nho “Môn Tử Môn”. Ông Nguyễn Thanh Tùng, hậu duệ đời thứ 5 của nhà thơ Nguyễn Khuyến giải thích: “Môn Tử Môn” có nghĩa là cửa ra vào của học trò, đây là một lời răn dạy nghiêm khắc về đạo làm trò của cụ.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 3

"Mặc dù cụ Nguyễn Khuyến là quan to nhưng cổng lại nhỏ hẹp, nhô hẳn ra ngoài hơi hình chữ V, ý của cụ là nhắc đất này chỉ dành cho con trưởng", ông Tùng thuyết minh.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 4

Qua cửa “Môn Tử Môn” là một không gian rất giản dị. Nhà từ đường xây theo phong cách truyền thống, phá cách. “Ngôi nhà có 7 gian, ngoài là đại tế, trong là hậu cung. Chỉ những người được sắc phong thần thì mới được xây như thế này. Hai cây nhãn trước cửa và một cây bên hiên nhà do cụ Nguyễn Khuyến vào cung sinh nhật vua và xin 3 hột nhãn về nhà trồng, ý nghĩa là bảng nhãn đỗ đầu ba khoa”, ông Tùng cho biết.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 5

Ngôi nhà được làm lại năm 2013, toàn bộ gỗ lim của ngôi nhà được mua từ bên Lào, bên trong treo những hình ảnh, cảnh trường thi, lễ xướng danh khóa thi 1871 và hình ảnh cụ Nguyễn Khuyến lúc đỗ Tam Nguyên.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 6

Giữa nhà tế lễ và hậu cung là một khoảng sân nhỏ hình chữ Nhị, theo ông Tùng giải thích, cách xây hình chữ Nhị như thế này chỉ những người nào có sắc phong thần mới được xây, dân thường không được xây. Nhà hậu cung thấp hơn nhà tế lễ là hàm ý mọi sự tinh hoa của trời đất đổ về thấp, vun đắp cho linh hồn các cụ được tươi tốt. Các chữ viết trên cột đều do cụ Tam Nguyên viết.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 7

Ban thờ cụ Tam Nguyên. Theo ông Tùng, ngôi nhà này nguyên bản được cụ thân sinh của cụ Tam Nguyên dựng lên cách đây trên dưới 200 năm.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 8

Bức tượng tạc Tam Nguyên Yên Đổ chống gậy trúc, khoan thai nhìn trời xanh của nhà điêu khắc Dương Đình Khoa tặng.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 9

Bên trong từ đường là những nghiên bút, sắc phong, câu đối gợi lên những lấp lánh khoa bảng một thời. Đó là tấm biển “Ân tứ vinh quy”, “Nhị giáp tiến sĩ” do vua Tự Đức ban cho Tam Nguyên Yên Đổ.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 10

"Câu đối trên thân cây dừa của của tiến sĩ tổng đốc Ninh Thái ngày xưa, nay là tỉnh Thái Bình. Biết cụ Tam Nguyên rất dân dã và rất mến quê hương nên tổng đốc đã tặng cụ câu đối bằng thân cây dừa khi cụ đỗ đầu ba khoa", ông Tùng cho hay.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 11

Cuốn thư của cụ Dương Khuê tặng cụ Tam Nguyên khi cụ đỗ đầu ba khoa.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 12

Khi cụ Nguyễn Khuyến đỗ đầu ba khoa, nhà vua ban tặng cho cụ bà (vợ Tam Nguyên) chiếc mũ.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 13

Hình ảnh cụ Tam Nguyên trong Lễ xướng danh khóa thi 1871 và hình ảnh cụ Nguyễn Khuyến lúc đỗ Tam Nguyên Yên Đổ.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 14

Du khách thăm nhà cụ Tam Nguyên sau khi thắp hương ở nhà hậu cung có thể ghé thăm “ngõ trúc quanh co” và “ao thu lạnh lẽo” trong chùm thơ Thu của cụ.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 15

Vườn rộng rào thưa... nay rất nhiều nhãn và có đường lát gạch cho khách tham quan.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 16

Du khách như lạc vào khu vườn cổ tích với nhiều loài hoa, cây lá xanh biếc, có tiếng chim, tiếng ve kêu, có bướm bay đuổi nhau trong kẽ lá.

 ngam "ao thu, ngo truc" trong chum tho thu cua nguyen khuyen hinh anh 17

Một góc ao thu, tre trúc đan cành, đâm lá, tạo thành một khoảng xanh rì ngăn với cánh đồng trước mặt. Sớm, trưa, chiều tối tiếng chim hót rộn cả góc vườn.

Tag:  nguyen khuyen   
Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Sau một thập niên giành chức vô địch AFF Cup, năm nay, hàng triệu...
Khi trận đấu chung kết lượt đi AFF Cup 2018 vừa kết thúc, hàng trăm...
Đang tâm sự với bạn gái bên bờ sông ở Sài Gòn lúc rạng sáng, đôi...