Thứ Năm, ngày 17/08/2017 00:47 AM (GMT+7)
Thứ Sáu, ngày 04/10/2013 10:18 AM (GMT+7)

Báo động sở hữu chéo giữa các ngân hàng

Hội nghị lần thứ 8 BCH T.Ư Đảng khóa XI đang bàn về những vấn đề nóng của nền kinh tế, đặc biệt là những tồn tại cần tháo gỡ như tính thanh khoản, nợ xấu, sở hữu chéo giữa các ngân hàng...

   
PV Dân Việt phỏng vấn chuyên gia kinh tế Đinh Tuấn Minh về các nội dung trên.

Thưa ông, những vấn đề liên quan đến tái cơ cấu hệ thống ngân hàng (NH) đang được đặt ra rất bức thiết, không phải chỉ ở Diễn đàn Kinh tế mùa Thu vừa qua, mà ngay tại Hội nghị T.Ư 8 đang diễn ra cũng rất thu hút sự bàn thảo của các đại biểu. Đánh giá của ông về tình trạng sở hữu chéo cũng như thực trạng hệ thống NH hiện nay như thế nào?

- Tại Việt Nam, tình trạng sở hữu chéo trong hệ thống tín dụng ngân hàng đã ở mức báo động. Các mối quan hệ sở hữu chéo được hình thành chằng chịt giữa các ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng thương mại nước ngoài, các quỹ tài chính, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.

Tình trạng sở hữu chéo giữa các ngân hàng có thể dẫn đến hiện tượng lũng đoạn thị trường tài chính.
Tình trạng sở hữu chéo giữa các ngân hàng có thể dẫn đến hiện tượng lũng đoạn thị trường tài chính.

Nguyên nhân vĩ mô bao trùm là chính sách tiền tệ nới lỏng trong giai đoạn 2006-2010. Đây là nhân tố khiến cho tín dụng bùng nổ. Để có thể đáp ứng được nhu cầu tín dụng quy mô lớn, họ phải liên kết hoặc sở hữu ngân hàng để đảm bảo việc cung ứng vốn không bị gián đoạn. Tương tự, các ngân hàng cũng chịu áp lực tăng trưởng nên thường có xu hướng cho các doanh nghiệp thân quen vay để giảm thời gian đánh giá và thẩm định hồ sơ.

Một nguyên nhân khác dẫn đến mối quan hệ sở hữu chéo của Việt Nam trở nên nghiêm trọng là quyết định chuyển đổi 13 ngân hàng nông thôn thành ngân hàng thành thị trong giai đoạn 2005-2007. Sở hữu chéo giữa các tổ chức tín dụng của Việt Nam có thể dẫn đến hiện tượng lũng đoạn thị trường tài chính ngân hàng. Mặc dù chưa được xác nhận nhưng một số vụ án trong lĩnh vực tài chính ngân hàng trong năm 2012 có vẻ như minh chứng cho điều này.

Mặc dù mục tiêu tái cấu trúc hệ thống NH đã được xác định, đặc biệt là giải quyết vấn đề sở hữu chéo và nợ xấu, tuy nhiên cho đến thời điểm này nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng thành quả vẫn chưa "đáng kể". Quan điểm của ông cần phải có giải pháp gì để thúc đẩy quá trình tái cơ cấu này?


- Để giải quyết hiện tượng này, các bên cần có những cam kết tiếp tục đảm bảo cung ứng tín dụng ngắn hạn cho phía doanh nghiệp khi mối quan hệ sở hữu chéo chấm dứt. Điều này nên được duy trì một thời gian để doanh nghiệp có thể tìm kiếm thêm các nguồn cung vốn mới. Đối với nguồn vốn trung và dài hạn, thì việc rà soát lại từng dự án cụ thể là cần thiết để tìm ra các dự án tốt. Ngân hàng Nhà nước có thể phải cùng ngồi lại với chủ sở hữu mới và chủ sở hữu cũ để đảm bảo điều này.

"Sở hữu chéo giữa các tổ chức tín dụng của Việt Nam có thể dẫn đến hiện tượng lũng đoạn thị trường tài chính ngân hàng. Mặc dù chưa được xác nhận nhưng một số vụ án trong lĩnh vực tài chính ngân hàng trong năm 2012 có vẻ như minh chứng cho điều này."
Ông Đinh Tuấn Minh


Cần phải tìm hiểu kỹ lợi ích của hiện tượng này, chí ít là cho những công ty tham gia vào hình thành quan hệ sở hữu chéo. Nếu không có lợi ích kinh tế thì hiện tượng này không thể tồn tại lâu dài. Việc tìm hiểu các lợi ích song song với tác hại của sở hữu chéo sẽ cho ra một bức tranh đầy đủ hơn về các thuận lợi và khó khăn của quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng Việt Nam khi có sự hiện diện của quan hệ sở hữu chéo. Đồng thời giải pháp dài hạn cần tập trung mạnh hơn vào việc xây dựng thị trường tín dụng và thị trường vốn minh bạch, có chi phí giao dịch thấp.

Theo ông, việc chậm trễ trong việc giải quyết vấn đề sở hữu chéo sẽ ảnh hưởng thế nào đến quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng?

- Ảnh hưởng lớn nhất đến quá trình tái cấu trúc hệ thống tín dụng ngân hàng của sở hữu chéo là nguy cơ sụt giảm giá vốn khi tiến hành loại trừ sở hữu chéo. Ngoài ra, khi bị thoái vốn trị giá cổ phiếu của ngân hàng mà doanh nghiệp đầu tư cũng chịu sức ép giảm do tăng cung.

Một vấn đề khác nảy sinh khi xoá bỏ sở hữu chéo giữa doanh nghiệp và ngân hàng là doanh nghiệp có thể sẽ bị mất nguồn cung ứng tín dụng cho các dự án có tính trung và dài hạn. Bởi doanh nghiệp đã đầu tư nhiều vào một dự án, nay không còn được cung ứng vốn đề hoàn thành thì ắt sẽ khiến cho dòng tiền bị ngưng trệ và doanh nghiệp có thể mất khả năng thanh toán cho các khoản đầu tư trước đây. Điều này khiến cho nợ xấu tại ngân hàng có quan hệ sở hữu chéo trước đây tăng lên. Trong trường hợp các dự án được tài trợ vốn có tính trung và dài hạn là các dự án tốt và phải bị ngừng lại vì không còn tiếp tục được cung ứng vốn thì sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng chung của nền kinh tế ở một mức độ nào đó.

Xin cảm ơn ông!

Theo Phương Hà (thực hiện) (Phương Hà (thực hiện))
Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Sáng (15.8), khi bà Nguyễn Thị Hiền lên phòng của N.H.P.U (SN 1999)...
"Người chị trong vụ việc hai chị em chết bất thường tại nhà riêng ở...
Do mâu thuẫn cá nhân, người tình trẻ đã sắp xếp một cuộc nhậu và hạ...