Chủ Nhật, ngày 04/12/2016 03:22 AM (GMT+7)

Cơ cực phận nữ nhi bám biển - Kỳ 2: Những đôi vai “nghìn cân”

authorGia Tưởng Thứ Tư, ngày 21/10/2015 06:33 AM (GMT+7)

(Dân Việt) Bất kể sớm tối, trời nắng hay mưa bão, những người đàn bà của làng biển Ngư Lộc vẫn thường trực trên những bến cá. Mỗi năm có hàng vạn tấn nước đá, hàng ngàn tấn hải sản, hàng trăm tấn máy móc, phương tiện, ngư cụ, lương thực... cho người đi biển được vận chuyển trên đôi vai của những người phụ nữ này.

   

Hàng gì cũng vác

Chúng tôi đến Ngư Lộc khi gió lạnh đầu mùa về, trời đổ mưa ầm ào, xám cả một vùng trời biển. Khoảng 70 phụ nữ vẫn kiên trì chen vai nhau, xúm xít trong những chiếc lán trú mưa. Họ đợi tàu đi khơi về để bốc hải sản lên bờ.

 co cuc phan nu nhi bam bien - ky 2: nhung doi vai “nghin can” hinh anh 1

Gánh nặng mưu sinh ngày ngày đè lên vai những người phụ nữ Ngư Lộc.   Ảnh:    Gia Tưởng

Tranh thủ lúc chưa thấy tàu của mình vào bãi, bà Phạm Thị Lá (thôn Thắng Tây) kể cho chúng tôi về nghề cửu vạn đang giúp đa số hộ gia đình ở Ngư Lộc sống sót. Bà bảo: “Tôi và bà Bường, bà Tựu, bà Thon và em Hằng cùng một tổ. Tổ tôi may mắn có chú Ngọc “của hiếm”. Khắp bãi biển này chỉ có 2 người đàn ông làm nghề cửu vạn cùng chị em mà thôi. Tổ bốc vác thành lập cũng hơn 20 năm rồi. Bây giờ ở Ngư Lộc đang có gần 20 tổ như thế. Chúng tôi cũng chia khu ra để khỏi chồng chéo lên nhau và quản lý cũng dễ. Thực ra, đây chỉ là những tổ tự phát, có việc thì gọi nhau đi làm thôi nhưng gắn bó với nhau kể từ khi thành lập đến giờ. Chúng tôi đã là cửu vạn thì hàng gì lên xuống tàu đều vác tuốt. Công việc chủ yếu là vác nước đá để các tàu ướp cá khi đi khơi. Thường thì xe của nhà máy nước đá chở đến đầu đê, vì nước cạn tàu không vào gần bãi được. Chúng tôi phải vác xuống tàu, một cây đá nặng 35kg trên quãng đường trên dưới 200m, có khi phải lội cả xuống biển ngập đến vai mình, vì tàu họ sợ mắc cạn nên không vào gần bờ. Thông thường mỗi tàu đi biển khoảng 7 ngày. Họ thường mang theo 120 - 150 cây đá, chúng tôi vác và xếp vào hầm cho họ mất chừng 2 giờ mới xong. Hồi mới làm giá tiền công chỉ có 1.000 đồng/cây, giờ giá cả tăng cũng được 5.000/cây. Vác nước đá chỉ là công việc thông thường, khó nhất là khênh máy tàu lên, xuống cho tàu thay, sửa máy. Nếu không có kinh nghiệm là ngã như chơi. Có khi còn bị máy đè vào người gãy chân, mất mạng”.

Mỗi chiếc máy tàu, nặng từ 250 đến 470kg mà cũng chỉ có từ 5 - 9 cửu vạn nữ khênh. Là người đàn ông hiếm hoi trong những tổ cửu vạn ở Ngư Lộc, ông Hoàng Xuân Ngọc nói: “Khênh máy tàu rất nặng, tất cả phải cùng lên, cùng xuống theo nhịp hô của người cầm cái. Nếu anh nào lên trước mất đà là không được. Khi hạ xuống thì phải cùng nhau làm, nếu không cùng đồng loạt thì người hạ sau cùng bị lực dồn vào không cẩn thận là chùn cả cột sống. Chưa kể tới khi ra biển, chân không vững, thì một người ngã sẽ làm cả tổ ngã theo vô cùng nguy hiểm. Mà máy tàu người ta kỵ nhất là dính nước biển. Một cái máy vài trăm triệu đồng, mình khênh được vài trăm nghìn mà làm máy của họ dính nước thì phải đền ốm. Bán nhà đi cũng chưa đủ tiền đền”.

Do đã làm việc cùng nhau hơn 20 năm, bây giờ nhóm cửu vạn của ông Ngọc chỉ cần nghe tiếng thở lấy hơi, hay động tác vung tay, bặm miệng của nhau là cũng biết phải lên, xuống khi có hàng nặng rồi. “Giỏi nghề” nên họ thường xuyên được chủ tàu thuê mỗi khi  phải thay  mới hay sửa máy.

Tai nạn thường trực

"  Hội Phụ nữ thường xuyên quan tâm đến các gia đình hội viên có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là những chị chồng mất, hoàn cảnh khó khăn, làm bốc vác ở cảng cá, ai ốm đau, tai nạn chúng tôi thường xuyên thăm hỏi động viên cả về vật chất lẫn tinh thần. Sự hỗ trợ tuy chưa nhiều nhưng đã tạo ra không khí ấm áp, đùm bọc lẫn nhau của bà con, lối xóm, trước những hoàn cảnh khó khăn” .

Bà Bùi Thị Hiền - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Ngư Lộc

Những nữ cửu vạn ở Ngư Lộc , hiếm có người nào tránh được tai nạn khi làm việc. Bà Nguyễn Thị Bường (56 tuổi), đã có hơn 20 năm vác đá lạnh, chia sẻ: “Chúng tôi vác đá chẳng có ngón tay nào lành cả, nhẹ thì bị đá giập làm mất móng tay, nặng thì bị rách mu bàn tay phải đi khâu mới lành được. Do đá lạnh nên vết thương cứ thâm tím và rất lâu khỏi”.

Tôi nhìn những bàn tay họ, tất cả chỉ có một màu thâm đen và có những vết sẹo trắng – hồng, mới cũ chằng chịt như vết nứt trên những cánh đồng khô nẻ. Bà Bường nói tiếp: “Nhưng tai nạn sợ nhất là bỏng đá, do không có đồ bảo hộ, lại vác đá cho nhiều tàu, đã có người bị bỏng đá, phần thịt ở trên vai tiếp xúc với môi trường quá lạnh đã bị tím đen lại, không còn cảm giác, có khi còn bị hoại tử, chữa đến nửa năm cũng chẳng khỏi mà đi vác đá tiếp”.

Bà Bường buồn bã bảo, do nghèo nên chẳng ai sắm được quần áo bảo hộ chuyên vác đá, trời nóng, việc nặng mà mặc dầy, đeo găng tay cũng khó cử động nên mỗi người chỉ sắm cho mình một tấm nylon kê trên vai khi “hành nghề”. Và mỗi người tự cầu trời để mình không xảy ra tai nạn mà thôi. Không chỉ là tai nạn khi vác đá, những người phụ nữ ở đây còn phải đối mặt với những vết cắt sắc lẹm của đám cua, ghẹ, khi khênh hải sản từ tàu lên bờ.

Khi chúng tôi đến bến thuyền, cũng là lúc chị Nguyễn Thị Quỳnh đang ôm bàn tay đầy máu. Nhưng chị chẳng nhăn mặt như đã quá quen với nỗi đau này. Chị nói: “Em đã đeo cả găng tay cao su rồi, thế mà lúc bốc vẫn bị con ghẹ chúa nó nghiến cho một nhát, thủng cả găng tay. Vết cắp này chắc phải về khâu mới khỏi được. Em cũng quen rồi. Đàn bà vùng biển phải quen hai việc đó là xa chồng và đứt tay, đau chân”. Chị Quỳnh cho biết, những vết thương hở này còn đơn giản. Sợ nhất là những vết thương dính phải khi gặp cá, chúng tiết độc ra ngoài da. Người chạm phải, nhẹ thì bị dị ứng khắp cơ thể, nặng thì bị lở loét vết thương...

Ở Ngư Lộc, mọi thứ cho sinh hoạt, từ gạo, nước, gas, đến mớ rau đều phải mua 100%, nên phụ nữ ở đây chẳng còn sự lựa chọn nào khác, phải gắn chọn đời mình với biển, bằng những công việc nặng nhọc để duy trì cuộc sống thường ngày của gia đình mình. Họ chỉ mong mỏi một điều rằng, sau này đời con mình sẽ sung sướng hơn, khỏi phải mang kiếp cửu vạn như mình.

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Người dân cho rằng, họ không tham gia giao thông ở đoạn đường tránh...
Ngày 3.12, đại diện Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Tỉnh ủy Phú Yên cho...
Hồ Phú Ninh xả lũ với dung lượng 500m3/s kèm mưa lớn khiến hàng...