Thứ Ba, ngày 06/12/2016 04:24 AM (GMT+7)

Già Hnao mở lò dạy tạc tượng nhà mồ Jarai

authorĐăng Nhật Thứ Tư, ngày 24/08/2016 06:15 AM (GMT+7)

(Dân Việt) Luôn canh cánh nỗi lo nghề tạc tượng nhà mồ bị thất truyền, nhiều năm nay, già Ksor Hnao (60 tuổi, làng Kép, phường Đống Đa, TP.Pleiku, Gia Lai) đã cố công chọn những thanh niên trẻ có lòng đam mê để truyền dạy, mong giữ lại nét văn hóa độc đáo của nghề này.

   

Dốc lòng tìm người kế tục

 gia hnao mo lo day tac tuong nha mo jarai hinh anh 1

Già Hnao dạy ông  Francois Bourgineau đục tượng nhà mồ. Ảnh: Đ.N

Già Ksor Hnao là một tấm gương đáng quý trong việc góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của người Jarai.  Trong bối cảnh văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc đang dần bị mai một, việc làm của già càng đáng trân trọng”.

Ông Ksor Kút – Phó Chủ tịch UBND phường Đống Đa, TP.Pleiku

Đến thăm “lò đào tạo” của già Ksor Hnao, chúng tôi gặp một cụ già đang cùng tốp thanh niên trẻ quây quần bên hàng chục bức tượng nhà mồ. Đó chính là già Hnao, đang say sưa giảng cho đám học trò về lịch sử ra đời từng tượng gỗ. Theo quan niệm của người Jrai, tượng nhà mồ (còn gọi là Kra côm) sẽ canh giấc ngủ cho người chết - thứ không thể thiếu trong lễ bỏ mả (Pơ thi), thể hiện tình cảm của người sống đối với người đã mất. Mỗi bức tượng nhà mồ không chỉ là sản phẩm điêu khắc đơn thuần mà còn thể hiện quan niệm triết lý về cuộc đời. Giảng xong, già Hnao lại hướng dẫn cho học trò quy trình đục tượng nhà mồ, từ chuyện chọn gỗ, định hình tượng và cách đục...

Trò chuyện với chúng tôi, già Ksor Hnao kể rằng từ năm  13-14 tuổi, khi thấy cha mình đẽo tượng nhà mồ, già đã bị cuốn hút và xin cha cho tập đẽo, nhưng cha không cho vì sợ rìu chặt vào chân. Từ đó, mỗi khi cha lên rẫy, Hnao lại lén đem rìu ra tự đẽo gọt các khúc gỗ phỏng theo các bức tượng. Thời gian thấm thoắt qua đi, Hnao đã trở thành nghệ nhân tạc tượng từ khi nào không rõ…  “Cuộc sống bây giờ đã khác, người biết đục tượng nhà mồ đang thưa thớt dần. Tôi buồn và lo sợ khi những người già như tôi về với Yang thì sẽ không còn ai biết đục tượng nhà mồ nữa. Vì thế hễ có dịp, tôi lại giải thích cho các cháu hiểu ý nghĩa của tượng nhà mồ và dạy cách tạc tượng miễn phí”- già Hnao cười vui.

 Anh Ksor Sanh – học viên của già Hnao cho biết: “Già Hnao đã cần mẫn giúp chúng tôi hiểu biết hơn về bản sắc văn hóa mà cha ông để lại. Nhờ có chỉ dẫn của già Hnao, giờ chúng tôi đã tự đẽo tượng nhà mồ rồi, mừng lắm”.

“Xuất khẩu” văn hóa

Ở “lò” tạc tượng nhà mồ của già Hnao, không chỉ thanh niên dân tộc thiểu số theo học mà có cả “học trò” ngoại quốc – đó là ông Francois Bourgineau, người Pháp. “Hồi tháng 3, qua một công ty du lịch, ông Francois Bourgineau đến chỗ tôi để nhờ dạy cách tạc tượng nhà mồ. Thấy ông ấy yêu quý tượng nhà mồ và nghĩ việc dạy nghề cho ông cũng là cách đưa nét văn hóa của dân tộc mình ra thế giới nên tôi nhận lời” - già Hnao kể.

Chị Nguyễn Thị Huyền - người phiên dịch cho ông Francois Bourgineau nói: “Ông Francois Bourgineau rất mê tượng nhà mồ vì thế, hễ ở đâu có tượng nhà mồ đẹp, ông chụp lại rồi nhờ người tạc theo. Tại nhà ông cũng có một khu bảo tàng thu nhỏ chuyên trưng bày tượng nhà mồ do chính ông Francois Bourgineau sưu tầm. Hy vọng sau khi được già Ksor Nao truyền dạy nghề đục tượng, ông ấy có thể tự tay đục những bức tượng nhà mồ để bổ sung vào khu bảo tàng phong phú của mình”. 

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Đúng 9h30 sáng nay (5.12) hệ thống kinh doanh xổ số tự chọn số điện...
Gia đình anh Phan Cao (ngụ tổ dân phố Lương Viện, thị trấn Phú Đa,...
Mấy ngày nay trên diễn đàn mạng xã hội xôn xao vụ việc một người...