Chủ Nhật, ngày 04/12/2016 11:54 AM (GMT+7)

Sự thật đằng sau việc 66 nông dân biến mất - kỳ 1: Nước mắt bản nghèo

authorKiều Thiện Thứ Sáu, ngày 17/04/2015 07:50 AM (GMT+7)

(Dân Việt) NTNN số ra ngày 15.4 đã thông tin về việc 66 người dân ở 5 bản vùng cao thuộc xã Ngọc Chiến, huyện Mường La, tỉnh Sơn La đột ngột “mất tích” nhiều tháng nay. Để tìm hiểu sự thật đằng sau việc này, PV NTNN đã tìm đến địa bàn trên để tìm gặp các nhân chứng.

   

“Con ơi, về thôi”

Mường La là một trong những huyện của tỉnh Sơn La nghèo nhất cả nước và cũng là huyện trọng điểm vừa trải qua cuộc đại di dân Thủy điện Sơn La. Còn Ngọc Chiến là xã có nhiều cái nhất của huyện Mường La: Xa trung tâm huyện nhất, có diện tích lớn nhất huyện với hơn 21.000ha. Nơi đây cũng nghèo nhất huyện với 1.026 hộ nghèo/2.069 hộ dân. Vùng đất nghèo khó với 4 dân tộc anh em này đang trải qua những ngày xao động bởi hàng chục người dân, có cả trẻ em, phụ nữ, những cặp vợ chồng bất ngờ ra đi cả tháng trời chưa rõ lý do. Đáng nói là, có một vài người gọi điện về nhà sau nhiều ngày bặt tăm lại kèm theo tin dữ: Không biết mình đang ở đâu, trong hay ngoài nước?

 su that dang sau viec 66 nong dan bien mat - ky 1: nuoc mat ban ngheo hinh anh 1
“Nó đây, tôi chỉ còn mỗi cái ảnh hồi nó còn nhỏ, chụp chung với vợ chồng tôi” – ông Cà Văn Inh, bản Nà Tấu, xã Ngọc Chiến, huyện Mường La nói về đứa con trai duy nhất của mình bị lừa sang Trung Quốc làm lao động. Ảnh: Kiều Thiện
Trong căn nhà nhỏ dưới chân núi Nà Tấu, ông Cà Văn Inh không giấu vẻ lo lắng của mình. Ông kể, vào khoảng 9 giờ tối ngày 29 âm lịch vừa qua (tức 19.3), có 2 người đàn ông đến nhà tôi rủ rê thằng con duy nhất trong nhà (Cà Văn Môn, 19 tuổi) theo họ lên Hà Giang làm ăn. Tôi có biết 2 người này, người lớn tên Pâng và người trẻ là Hải, dân bản khác trong xã nên cũng tin tưởng. Hai đứa dụ con tôi làm ở vườn cam, trả công nhật 300 ngàn đồng.

Sớm hôm sau, tôi tiễn con ra đường cái lớn, đợi xe của họ đến đón đi. Nào ngờ nó bặt tăm luôn, phải 4 ngày sau mới liên lạc được vài phút qua số điện thoại lạ. Nó bảo con cũng không biết mình đang ở đâu nữa. “Tôi đoán chắc nó bị lừa đưa sang Trung Quốc lao động rồi!”- ông Inh nẫu ruột thở dài.

Cũng thuộc diện hộ nghèo, gia đình anh Cà Văn Khún – chị Cà Thị Tươi đang nóng lòng mong đứa con trai lớn của gia đình mình là Cà Văn Nhiết trở về. Thấy PV tìm đến, chị Tươi rơm rớm nước mắt: Nó mới 16 tuổi, nhà nghèo nên phải để nó đi làm xa có thêm thu nhập. Nào ngờ họ lừa đưa con tôi đi tận đẩu tận đâu, gọi điện cũng không được. Chỉ khi chủ bên ấy cho phép thì nó mới được gọi điện về nhà vài phút. Những lúc như vậy, tôi chỉ biết vừa khóc vừa nói: Con ơi về thôi… thì đã thấy ngắt máy.

Cũng chỉ vì cuộc mưu sinh

Tìm đến UBND xã Ngọc Chiến, PV đã gặp ông Lò Văn Quạn - Chủ tịch UBND xã. Ông Quạn chia sẻ: Thông tin 66 người dân ở xã tôi “mất tích” trong 2 tháng qua xã cũng nắm được. Thực ra, đa phần họ đều bỏ bản để đi làm ăn xa nhưng không trình báo chính quyền và làm các thủ tục tạm trú, tạm vắng như quy định. Vì thế, khi phát hiện thấy người dân vắng nhiều chúng tôi mới rà soát và báo cáo lên trên, nhờ cơ quan chức năng rà soát, kiểm tra giúp.

Quan điểm

Anh Tòng Văn Vạn - công an viên bản Nà Tấu
  Với những người dân đi làm ăn xa, khó liên lạc được như anh Nhiết, anh Môn... ở đây, chúng tôi khẳng định họ bị lừa đưa vào sâu đất Trung Quốc và bị khống chế liên lạc. Vì thế, chúng tôi đã làm đơn đề nghị công an huyện, tỉnh điều tra, có phương án để đưa họ về với gia đình an toàn.    
Ông Quạn cũng thông tin thêm: "Sau khi xã báo cáo, Công an tỉnh đã vào cuộc điều tra, huyện cũng đã thành lập 30 tổ công tác, xuống các bản tuyên truyền để người dân đi làm ở xa tự giác trở về. Tính đến ngày 14.4 đã có 27 người đi làm ăn xa trở về, đều ở bản Nà Tấu. Số còn lại chúng tôi sẽ tìm các biện pháp tuyên truyền, vận động để họ sớm trở về. Còn nếu đi làm xa lâu ngày thì phải tuân thủ những quy định của pháp luật".

Khi biết tin PV tìm đến, cả bí thư chi bộ, trưởng bản và nhiều công an viên bản Nà Tấu đã có mặt ở nhà văn hóa bản. Anh Tòng Văn Văn - Bí thư chi bộ bản cho biết: Nà Tấu có 31/66 người bỏ đi làm ăn xa thời gian qua. Dân ở đây phải đi làm thuê nhiều nơi bởi miếng cơm manh áo. Đất sản xuất của Nà Tấu đã hẹp lại thiếu nguồn nước nên mỗi năm chỉ sản xuất được 1 vụ.

“Giá như Nhà nước cho chúng tôi cái mương dẫn nước tưới từ nguồn Giảng Phủng về đây, đảm bảo nước sản xuất quanh năm thì chúng tôi có thể làm 2, 3 vụ/năm, dân sẽ không phải đôn đáo kiếm việc làm thuê, dẫn tới những hệ lụy khó lường như hôm nay” - Bí thư Văn tâm sự.

Trò chuyện với những người dân trong diện “mất tích” vừa qua nay đã trở về, hiểu thêm được cái nguyên do lặng lẽ ra đi, lặng lẽ về của họ: Người Ngọc Chiến vốn chăm chỉ làm ăn nhưng quê nghèo không gánh nổi những ước mơ xóa nghèo của họ nên phải đi khắp nơi làm thuê, làm mướn kiếm ăn.

“Có người điện thoại cho em bảo lên km6 ở Bản Phiệt, Lào Cai làm cửu vạn. Em lên đấy làm thuê, mỗi ngày được từ 300-400 ngàn đồng, bằng cả tháng làm ở nhà. Nhưng mới được mấy ngày thì xã, bản gọi điện bảo về để nghe tuyên truyền, giác ngộ. Em nghỉ vài hôm cho đỡ mệt rồi cũng lại đi vì phải kiếm tiền để nuôi 2 con còn nhỏ. Ở bản này có nhiều người vẫn đi làm ăn xa tận Quảng Ninh, có khi 6 tháng hay cả năm mới về. Nhưng đi xa như thế nguy hiểm lắm. Cả nhà, cả bản cũng lo cho mình nên không nỡ” - anh Lò Văn Long, dân bản Nà Tấu tâm sự.

Phải tuyên truyền, quản lý người dân chặt hơn

Những đối tượng tuyển dụng lao động lợi dụng lợi thế này và hiểu biết hạn chế của người dân để lôi kéo người  dân đi làm thuê trái pháp luật, lấy ô tô đưa đón ngay sát bản. Hợp đồng lao động ở đây đều là hợp đồng miệng nên không có gì đảm bảo quyền lợi cho người dân khi làm thuê. Còn phía xã, bản cũng gặp khó khăn trong việc quản lý và huy động nhân lực những khi cần thiết như: Hỏa hoạn, bão lũ, an ninh trật tự…

Chúng tôi đang triển khai rà soát tình trạng bà con đi làm ăn xa, không chỉ riêng ở Ngọc Chiến, đẩy mạnh tuyên truyền để bà con hiểu về quyền lợi và trách nhiệm, nghĩa vụ công dân khi tạm trú, tạm vắng, khi tham gia những hợp đồng lao động; tránh những thiệt thòi cho người dân…

Lò Anh Ngọc - Trưởng ban Dân Vận huyện Mường La

Hiện nay, tình trạng lao động (LĐ) di cư tự do, theo thời vụ vẫn xảy ra phổ biến tại một số tỉnh vùng biên, nhiều nhất vẫn là các tỉnh Hà Giang, Lạng Sơn, Lào Cai, Sơn La… giáp biên giới Việt Nam – Trung Quốc. 

Thực tế, năng lực cán bộ chính quyền cấp thôn, xã còn yếu kém nên nhận thức về vấn đề tuyên truyền cho LĐ đi làm việc ở nước ngoài cũng còn nhiều hạn chế. Chính vì vậy, khi bị kẻ xấu rủ rê thì đi ngay. 

Hiện nay Chính phủ mới chỉ đạo Bộ LĐTBXH tiến hành thí điểm hợp tác LĐ vùng biên thuộc tỉnh Hà Giang với một huyện của tỉnh Vân Nam Trung Quốc. Vì đang trong quá trình thí điểm, nên chưa thể mở rộng chương trình. 

Hiện nay Cục cũng đã khuyến cáo người LĐ muốn đi làm việc ở nước ngoài phải tìm đến cơ quan quản lý cấp sở (Sở LĐTBXH), cấp cục (Cục Quản lý lao động ngoài nước) để được hướng dẫn thủ tục. Đồng thời Bộ LĐTBXH cũng có công văn yêu cầu tăng cường vai trò quản lý lao động ở các địa phương, thực hiện tuyên truyền chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Ông Tống Hải Nam – Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐTBXH)

Minh Nguyệt (ghi)

(Còn nữa)
Xem bình luận
Vì nghèo túng quá nên con phải đi thôi.
Bình luận có 0 phản hồi

TIN ĐỌC NHIỀU

Ngày 3.12, đại diện Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Tỉnh ủy Phú Yên cho...
Người dân cho rằng, họ không tham gia giao thông ở đoạn đường tránh...
Hồ Phú Ninh xả lũ với dung lượng 500m3/s kèm mưa lớn khiến hàng...