Thứ Bảy, ngày 10/12/2016 05:13 AM (GMT+7)

Những nàng Quế Hoa của phường xoan An Thái

authorLê Hữu Thọ Chủ Nhật, ngày 17/04/2016 06:44 AM (GMT+7)

(Dân Việt) Tục xưa truyền rằng, Vua Hùng cùng quan quân du xuân qua đất ấy, vợ vua bỗng trở mình đau đớn, xa giá phải dừng lại. Nghe tin, có nàng Quế Hoa đến xin múa hát cho vợ vua bớt đau.

   

Điệu múa, lời ca tới đâu, cơn đau tan đi đến đấy, vợ vua sau đó sinh hạ được hoàng tử. Vua Hùng vui mừng cho mời nàng Quế Hoa theo về cung để dạy múa hát cho mọi người. Làng ấy nhờ đó được đặt tên là làng An Thai, sau đọc là An Thái.

Tồn tại đã hơn 2000 năm, hát xoan còn được gọi là Khúc môn đình (hát cửa đình). Xoan có tất cả 31 làn điệu, chia thành  3 hình thức hát xoan: Hát thờ cúng các Vua Hùng và Thành hoàng làng; hát nghi lễ cầu mùa tốt tươi, cầu sức khỏe; và hát lễ hội là hình thức để nam nữ giao duyên.

An Thái là 1 trong 4 phường xoan cổ của đất Phú Thọ, gồm An Thái, Phù Đức, Kim Đới và Thét, nằm ở 2 xã Kim Đức và Phương Lâu.  Phường Xoan An Thái hiện có 105 thành viên bao gồm 5 thế hệ. Đứng đầu phường xoan An Thái là bà trùm Nguyễn Thị Lịch - người đã 40 năm theo đuổi, bảo tồn làn điệu xoan qua 4 thế hệ của gia đình. Những thế hệ trong phường xoan An Thái cũng như các phường xoan cổ khác chính là nhân tố chính giữ gìn nên bản sắc của miền di sản văn hoá đất tổ Vua Hùng. 

 nhung nang que hoa cua phuong xoan an thai hinh anh 1

Hát xoan có 31 làn điệu, chia thành 3 chặng. Hát thờ cúng Vua Hùng và tổ tiên, hát nghi lễ cầu mùa và hát giao duyên.

 nhung nang que hoa cua phuong xoan an thai hinh anh 2

Phường hát xoan gồm đồng can nam và nữ, gọi là kép xoan và đào xoan. Trang phục của kép là áo lương, khăn xếp; còn đào xoan mặc áo dài mà đào, chít khăn mỏ quạ.

 nhung nang que hoa cua phuong xoan an thai hinh anh 3

Phường xoan An Thái có 105 thành viên, gồm 5 thế hệ. Nhiều em 7-8 tuổi đã bắt đầu tập hát xoan, và 3- 4 năm là thuần thục.

 nhung nang que hoa cua phuong xoan an thai hinh anh 4

Bà trùm Nguyễn Thị Lịch của phường xoan An Thái đang chỉ dạy cho lớp kế cận,
các em nhỏ mới 12-13 tuổi.

 nhung nang que hoa cua phuong xoan an thai hinh anh 5

Hát xoan gồm: Hát nói, hát ngâm, ngâm thơ và ca khúc; có đồng ca nữ, đồng ca nam, tốp ca, đối ca, hát đa thanh, hát đuổi, hát đan xen, hát có lĩnh xướng và hát đối đáp. Hát xoan vừa có giọng nghiêm trang, thong thả vừa có những điệu dồn đuổi khỏe mạnh, lúc lại duyên dáng, trữ tình. 

 nhung nang que hoa cua phuong xoan an thai hinh anh 6

Cuối cùng là các tiết mục có tính chất dân gian mang nội dung đậm nét trữ tình, có dáng dấp của các bài dân ca, ví giao duyên, hát trống quân... Các đội múa sẽ diễn các hoạt cảnh như hát gái, bỏ bộ, xin huê, đố huê, đố chữ, gài huê, hát đúm, mò cá...

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Bài thơ “tự chế” bàn về bóng đá sau khi đội tuyển Việt Nam để thua...
Mấy ngày gần đây, khi loạt cảnh nóng trong “Last Tango in Paris”...
"Không phải né tránh mà xét một cách công bằng làm phim giống như...