Thứ Bảy, ngày 10/12/2016 08:46 AM (GMT+7)

Người Mông Trạm Tấu thay đổi nhận thức về vệ sinh

authorTùng Anh Thứ Sáu, ngày 16/10/2015 07:51 AM (GMT+7)

(Dân Việt) Xây nhà vệ sinh, dựng chuồng trại xa nhà, sử dụng nước sạch, đun sôi nước để uống…, những việc tưởng như rất đơn giản ấy lại là “cuộc cách mạng” thay đổi nhận thức hết sức khó khăn đối với bà con người Mông ở huyện Trạm Tấu (Yên Bái).

   

Gây “sốc” bằng hình ảnh

Để đến tham dự một buổi kích hoạt nhà vệ sinh do cộng đồng làm chủ, hai vợ chồng anh Hờ A Vàng ở thôn Đầu Cầu, xã Xà Hồ (Trạm Tấu) phải gác việc đi nương, giao con cho ông bà và cuốc bộ xuống trung tâm xã từ sớm. Anh Vàng kể, từ  bé đến giờ anh chưa hề biết cái nhà vệ sinh nó ngang, dọc thế nào. Gia đình Vàng gồm bố mẹ, vợ chồng và các con anh từ trước đến nay vẫn quen tìm bờ suối, bụi cây, hốc đá để… giải quyết nhu cầu. Vàng cho biết, anh nhận lời với trưởng thôn đến tham dự buổi kích hoạt nhà vệ sinh một phần vì tò mò, phần khác vì bị gọi nhiều nên… nể quá.

 nguoi mong tram tau thay doi nhan thuc ve ve sinh hinh anh 1

Một buổi phát động vệ sinh tổng thể do cộng đồng làm chủ  tại huyện Trạm Tấu (Yên Bái). Ảnh: Tùng Anh

Sau khi kẻ bản đồ thôn bằng… dây dù trên nền đất, từng hộ tham gia viết tên nhà mình vào giấy và đặt vào đúng vị trí nhà trên bản đồ thôn. Qua loa phóng thanh cầm tay, ông Chu Văn Vụ- cán bộ Trung tâm Y tế huyện gọi tên từng hộ lên, hỏi từng người vị trí hay đi vệ sinh của họ rồi yêu cầu người dân bốc 1 nhúm phẩm màu vàng đặt vào đó… Chỉ 1 lúc sau cả cái bản đồ trên nền đất rực màu vàng của phẩm màu tượng trưng cho… “sản phẩm” của bà con. Ông Vụ lại mời bà con chia thành nhóm đi đến bờ suối, bụi cây để “truy tìm sản phẩm” mà họ đã đánh dấu vị trí trên bản đồ rồi mang một chút về nơi tập trung. Sau đó, ông Vụ rót 1 cốc nước sạch mời bà con uống, cũng cốc nước ấy, ông Vụ dùng 1 sợi tóc chấm trực tiếp vào “sản phẩm” bà con mang về, và quay lại… mời bà con. Không ai dám uống cả. Lúc bấy giờ, ông Vụ mới nói cho bà con biết, con ruồi có 6 cái chân cũng giống như 6 sợi tóc, nếu như bà con đi vệ sinh lung tung, ruồi sẽ bám vào phân rồi di chuyển vào đồ ăn, nước uống, chăn màn, quần áo sẽ gây nên các bệnh đi ngoài, giun sán, ngộ độc thức ăn...

“Cuộc cách mạng” về nhận thức

Chưa đến 1 năm thí điểm, hiện đã có hơn 45 nhà vệ sinh được xây dựng ở thôn Cang Rông (xã Pá Hu, Trạm Tấu). Ngoài ra, mô hình đang được tuyên truyền nhân rộng tại nhiều xã của huyện Trạm Tấu. 

Sau khi quan sát và trực tiếp làm, chị Giàng Thị Dở thấy “hãi” lắm. Chị cho biết: “Từ trước đến giờ tao không nghĩ là đi vệ sinh ở ngoài suối lại… mất vệ sinh thế. Về nhà tao sẽ khuyên chồng làm nhà vệ sinh thôi”.

Đúng là nói nghìn lời không bằng thấy 1 lần, làm 1 lần- phương pháp tuyên truyền gây “sốc” bằng hình ảnh. Ông Vụ cho biết: “Với cách làm này, bà con đã nhận thức rất rõ việc phải đi vệ sinh đúng chỗ, nhốt gia súc, gia cầm xa chỗ ở, ăn chín uống sôi để phòng bệnh. Rất nhiều hộ gia đình người Mông sau khi được tuyên truyền đã tự động đăng ký nhận hỗ trợ để xây nhà vệ sinh”.

Là đối tác phối hợp, ông Nguyễn Hải Đăng – Trưởng chương trình phát triển vùng của Tổ chức Tầm nhìn thế giới tại Trạm Tấu cho biết: “Hầu hết bà con người Mông ở Trạm Tấu đều thuộc hộ nghèo, việc bỏ ra vài triệu đồng để xây nhà vệ sinh là rất khó khăn. Vì vậy tùy điều kiện của từng vùng, từng gia đình, người dân sẽ đóng góp cát, sỏi, ngày công, chương trình phát triển vùng của Tổ chức Tầm nhìn thế giới sẽ hỗ trợ xi măng, sắt… với giá trị tiền mặt gần 1 triệu đồng/nhà vệ sinh.

Sau 1 năm có nhà vệ sinh riêng, chị Giàng Thị Dinh (thôn Cang Rông) hồ hởi cười nói: “Từ ngày có nhà vệ sinh, con cái mình khỏe hẳn, không hay bị các bệnh đi ngoài, giun sán như trước. Nhà hàng xóm chưa làm được cũng hay qua… đi nhờ. Bây giờ ra bờ suối, bụi cây thì xấu hổ lắm”.

Xem bình luận

TIN ĐỌC NHIỀU

Mới đây, hình ảnh một em bé bụ bẫm, chân tay có rất nhiều ngấn được...
Sau buổi sáng Bộ trưởng thị sát 4 bệnh viện (BV), chiều cùng ngày...
PGS.TS Đồng Văn Hệ, Phó Giám đốc Trung tâm điều phối về ghép bộ...