10 quốc gia ẩm ướt nhất trên thế giới: Có nơi hứng lượng mưa hơn 12.000 mm/năm, gần như không ngày nào khô ráo

Dưới đây là danh sách 10 quốc gia có lượng mưa trung bình hàng năm cao nhất thế giới, dựa trên số liệu trung bình khí hậu 30 năm từ các quan sát khí tượng quốc gia và trang WorldAtlas. Tất cả các số liệu đều thể hiện mức trung bình toàn quốc, không phải số liệu từ các trạm thời tiết riêng lẻ.

1. Colombia – 3.240 mm lượng mưa/năm

Colombia nằm trong số những quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng các nước ẩm ướt nhất thế giới do Ngân hàng Thế giới/FAO công bố. Địa hình đặc biệt của quốc gia Nam Mỹ này là nguyên nhân chính tạo nên lượng mưa khổng lồ quanh năm.

Ba nhánh riêng biệt của dãy Andes trải dài trên lãnh thổ Colombia, tạo thành những “bức tường” tự nhiên khổng lồ chắn gió. Hơi ẩm ấm áp từ Thái Bình Dương và biển Caribe liên tục được đưa sâu vào đất liền. Khi các luồng không khí ẩm này gặp núi cao, chúng bị đẩy lên cao, nhiệt độ giảm xuống và hơi nước ngưng tụ thành mưa. Quá trình này được gọi là mưa địa hình.

Khu vực ẩm ướt nhất cả nước nằm quanh đô thị Lloró, nơi nhận hơn 12.000 mm lượng mưa mỗi năm thuộc hàng cao nhất từng được ghi nhận tại một khu vực có người sinh sống trên Trái Đất. Trong khi đó, lượng mưa trung bình hàng năm trên toàn Colombia đạt khoảng 3.240 mm.

Khác với nhiều quốc gia nhiệt đới có mùa khô rõ rệt, phần lớn lãnh thổ Colombia có mưa quanh năm. Nguyên nhân là do vùng hội tụ nhiệt đới (ITCZ) di chuyển hai lần mỗi năm qua vĩ độ của quốc gia này, liên tục kéo theo mây và hơi ẩm.

Lượng mưa dồi dào giúp Colombia duy trì một trong những khu rừng mưa nhiệt đới ven Thái Bình Dương lớn nhất châu Mỹ, đồng thời cung cấp nguồn nước cho hệ thống sông ngòi chảy vào lưu vực Amazon rộng lớn.

2. São Tomé and Príncipe – 3.200 mm lượng mưa/năm

São Tomé và Príncipe là một quốc đảo nhỏ gồm hai hòn đảo nằm gần như trực tiếp trên đường xích đạo ở Vịnh Guinea. Dù diện tích khiêm tốn, quốc gia này lại nằm trong nhóm nơi có khí hậu ẩm ướt nhất hành tinh.

Vị trí của São Tomé và Príncipe nằm đúng trên đường di chuyển của vùng hội tụ Nam Đại Tây Dương - khu vực thường xuyên hình thành mây dày và mưa lớn. Bên cạnh đó, địa hình núi lửa cao của các hòn đảo càng làm gia tăng lượng mưa.

Đảo São Tomé, hòn đảo lớn hơn trong hai đảo, có đỉnh núi cao hơn 2.320 m. Những luồng gió tây nam mang hơi ẩm từ Đại Tây Dương khi va vào sườn núi sẽ bị đẩy lên cao và tạo thành các trận mưa lớn kéo dài.

Mùa mưa tại đây thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 5. Một số khu vực phía nam đảo São Tomé nhận trên 3.175 mm lượng mưa mỗi năm, trong khi bờ biển phía bắc và đảo Príncipe khô hơn đôi chút.

Lượng mưa gần như liên tục đã tạo điều kiện cho những cánh rừng nhiệt đới xanh tốt phát triển mạnh. Quốc gia này cũng nổi tiếng với các đồn điền ca cao lâu đời, vốn phụ thuộc rất lớn vào độ ẩm tự nhiên của khí hậu xích đạo.

3. Papua New Guinea – 3.142 mm lượng mưa/năm

Papua New Guinea chiếm nửa phía đông của một trong những hòn đảo nhiệt đới lớn và hiểm trở nhất thế giới. Địa hình phức tạp với núi non dày đặc khiến lượng mưa tại đây được tích tụ và khuếch đại mạnh mẽ.

Vùng cao nguyên nội địa của quốc gia này cao hơn 4.000 m. Trong mùa gió mùa Tây Bắc từ tháng 12 đến tháng 3, hơi ẩm từ đại dương được đưa vào đất liền và trút xuống các sườn núi đón gió dưới dạng những cơn mưa khổng lồ.

Không chỉ vậy, gió mậu dịch Đông Nam hoạt động từ tháng 5 đến tháng 10 tiếp tục mang thêm lượng mưa đáng kể cho quốc gia này. Kết quả là lượng mưa trung bình hàng năm trên toàn Papua New Guinea đạt khoảng 3.142 mm.

Dù vùng đất thấp ven biển nhận lượng mưa ít hơn, nhiều thung lũng vùng cao và sườn núi phía nam lại có lượng mưa tương đương những khu vực ẩm ướt nhất của Colombia.

Papua New Guinea sở hữu những khu rừng mưa nhiệt đới rộng lớn với hàng nghìn loài động thực vật độc đáo. Hệ sinh thái đặc biệt này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào lượng mưa ổn định quanh năm. Tuy nhiên, mưa lớn cũng khiến lũ quét và sạt lở đất trở thành mối nguy thường trực đối với các cộng đồng sống ở vùng núi dốc.

4. Solomon Islands – 3.028 mm lượng mưa/năm

Quần đảo Solomon trải dài trên khu vực rộng lớn ở tây nam Thái Bình Dương và nhận khoảng 3.028 mm lượng mưa mỗi năm. Khí hậu nơi đây chịu ảnh hưởng mạnh từ vùng hội tụ Nam Thái Bình Dương - dải mây mưa lớn hình thành trên vùng biển nhiệt đới ấm áp. Bên cạnh đó, gió mùa tây bắc hoạt động từ tháng 11 đến tháng 4 càng làm tăng lượng mưa trên toàn quần đảo.

Một đặc điểm đáng chú ý là khí hậu tại Solomon khá đồng đều, với rất ít khu vực thực sự khô hạn. Ngay cả những đảo phía bắc được xem là “khô hơn” cũng vẫn nhận hơn 2.000 mm mưa mỗi năm.

Bão nhiệt đới là yếu tố quan trọng khác thúc đẩy lượng mưa. Trong nhiều trường hợp, chỉ vài ngày bão có thể mang lượng nước tương đương cả tháng mưa thông thường. Lượng mưa lớn giúp duy trì các cánh rừng xanh tươi, hệ thống sông suối và nguồn nước ngọt cho cư dân. Tuy nhiên, lũ lụt thường xuyên là thách thức lớn với những cộng đồng sống ở khu vực thấp ven biển.

5. Panama – 2.928 mm lượng mưa/năm

Panama là dải đất hẹp nối liền Bắc Mỹ và Nam Mỹ, đồng thời nằm giữa biển Caribe và Thái Bình Dương. Ở điểm hẹp nhất, chiều rộng lãnh thổ chỉ khoảng 80 km. Gió mậu dịch thổi từ biển Caribe mang theo lượng hơi ẩm khổng lồ về phía tây. Khi gặp các dãy núi chạy dọc đất nước, chúng bị nâng lên cao và tạo thành những trận mưa xối xả.

Lượng mưa trung bình hàng năm của Panama đạt khoảng 2.928 mm. Bờ biển Caribe là một trong những khu vực ẩm ướt nhất Tây bán cầu, với lượng mưa lên tới khoảng 5.000 mm mỗi năm. Khí hậu giữa hai bờ biển cũng có sự khác biệt rõ rệt. Phía Thái Bình Dương có mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 12, trong khi vùng Caribe gần như có mưa quanh năm.

Nguồn nước mưa có ý nghĩa sống còn với Panama, đặc biệt là đối với kênh đào Panama nổi tiếng. Hồ Gatun là nơi cung cấp nước cho hệ thống âu tàu hoàn toàn được bổ sung nhờ lượng mưa tự nhiên.

6. Costa Rica – 2.926 mm lượng mưa/năm

Costa Rica nằm ngay phía bắc Panama và có địa hình gần như tương tự. Quốc gia này là dải đất hẹp nhiều núi nằm giữa Thái Bình Dương và biển Caribe. Các luồng gió mậu dịch mang hơi ẩm từ Đại Tây Dương khi đi qua hành lang Trung Mỹ sẽ bị nén lại bởi các dãy núi, tạo ra lượng mưa rất lớn.

Điểm đặc biệt của Costa Rica là sự đa dạng vi khí hậu đáng kinh ngạc. Trong một quốc gia có diện tích không quá lớn, lượng mưa có thể dao động từ dưới 1.000 mm mỗi năm ở vùng bờ biển Thái Bình Dương phía tây bắc khô hạn đến hơn 7.000 mm ở các sườn núi Caribe.

Bờ biển Thái Bình Dương có mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 4 và là điểm du lịch nổi tiếng. Trong khi đó, vùng Caribe gần như không có mùa khô rõ rệt. Sự đa dạng khí hậu này góp phần tạo nên mức độ đa dạng sinh học nổi tiếng toàn cầu của Costa Rica. Dù diện tích nhỏ, quốc gia này sở hữu khoảng 5% tổng đa dạng sinh học của thế giới.

7. Samoa – 2.880 mm lượng mưa/năm

Samoa là quốc đảo núi lửa nằm ở Nam Thái Bình Dương. Quốc gia này thường xuyên nằm dưới ảnh hưởng của vùng hội tụ Nam Thái Bình Dương, dải mây mưa kéo dài trên vùng biển nhiệt đới ấm áp.

Mùa mưa chính kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4, khi lượng mây và độ ẩm tăng mạnh trên toàn quần đảo. Lượng mưa tại Samoa có sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực. Phía đông nam đảo Upolu có thể nhận tới khoảng 6.000 mm mưa mỗi năm, trong khi khu vực phía tây nằm trong vùng khuất mưa chỉ nhận khoảng 2.000 mm. Trung bình trên toàn quốc, Samoa có lượng mưa khoảng 2.880 mm mỗi năm.

Bão nhiệt đới là hiện tượng thường xuyên xảy ra tại đây. Trong những năm thời tiết cực đoan, các cơn bão có thể mang đến lượng mưa khổng lồ chỉ trong vài ngày, đủ để làm thay đổi cả cảnh quan và ảnh hưởng lớn đến cộng đồng dân cư.

8. Malaysia – 2.875 mm lượng mưa/năm

Malaysia có lượng mưa lớn gần như quanh năm, trải dài từ bán đảo Mã Lai tới các bang Sabah và Sarawak trên đảo Borneo. Quốc gia này chịu ảnh hưởng của hai mùa gió mùa riêng biệt: gió mùa Tây Nam từ tháng 5 đến tháng 9 và gió mùa Đông Bắc từ tháng 11 đến tháng 3.

Do lãnh thổ được bao quanh bởi biển ở nhiều phía, hơi ẩm từ đại dương luôn hiện diện ngay cả tại các vùng nội địa. Sabah và Sarawak thường nhận lượng mưa lớn hơn bán đảo Malaysia, với nhiều khu vực vượt quá 5.000 mm mỗi năm.

Thủ đô Kuala Lumpur có lượng mưa trung bình khoảng 2.600 mm/năm. Những cơn giông chiều xuất hiện thường xuyên tới mức người dân địa phương phải điều chỉnh lịch sinh hoạt hàng ngày để tránh mưa. Lượng mưa dồi dào giúp Malaysia phát triển mạnh các đồn điền dầu cọ, cao su và duy trì các khu rừng mưa nhiệt đới giàu đa dạng sinh học.

9. Brunei – 2.722 mm lượng mưa/năm

Brunei là quốc gia nhỏ nằm trên bờ biển phía bắc đảo Borneo. Vị trí ven biển khiến quốc gia này chịu tác động của cả gió mùa đông bắc lẫn gió mùa tây nam.

Không giống một số khu vực của Indonesia có mùa khô rõ rệt, Brunei hầu như không có thời kỳ khô hạn kéo dài trong năm. Lượng mưa tại Brunei khá đồng đều trên phần lớn lãnh thổ, đặc biệt ở các khu vực rừng nội địa như Temburong, nơi lượng mưa cao hơn đáng kể so với vùng ven biển.

Những cánh rừng rộng lớn của Brunei cũng góp phần tạo mưa thông qua quá trình thoát hơi nước, khi cây cối liên tục giải phóng hơi ẩm trở lại khí quyển và hình thành chu trình mưa tuần hoàn tự nhiên.

10. Indonesia – 2.702 mm lượng mưa/năm

Indonesia là quốc gia có vị trí địa lý đặc biệt bậc nhất thế giới. Với hơn 17.000 hòn đảo trải dài gần xích đạo, gần như toàn bộ lãnh thổ nước này luôn ở gần các vùng biển nhiệt đới ấm áp.

Điều đó giúp Indonesia duy trì lượng mưa trung bình hàng năm hơn 2.700 mm, cao hơn hầu hết các quốc gia có diện tích lớn khác.

Mùa gió mùa Tây Bắc từ tháng 10 đến tháng 4 mang đến những trận mưa lớn cho Sumatra, Kalimantan và Java. Một số khu vực phía tây Sumatra nhận trên 4.000 mm lượng mưa mỗi năm.

Ngay cả những đảo khô hạn hơn ở phía đông như Nusa Tenggara cũng hiếm khi có lượng mưa dưới 1.000 mm mỗi năm.

Indonesia là một trong những quốc gia đa dạng sinh học nhất thế giới, phần lớn nhờ lượng mưa ổn định quanh năm. Các khu rừng mưa nhiệt đới của nước này là nơi sinh sống của vô số loài động thực vật quý hiếm mà ít nơi nào trên hành tinh có được.

×