10 quốc gia nghèo nhất thế giới năm 2026: Vòng luẩn quẩn của xung đột, thiên tai và đói nghèo

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang dần phục hồi sau nhiều biến động, vẫn có những quốc gia mà phần lớn người dân phải vật lộn mỗi ngày để đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất như lương thực, nước sạch, y tế hay giáo dục. Theo Chỉ số Phát triển Con người (HDI) mới nhất của Liên Hợp Quốc cùng các đánh giá từ Ngân hàng Thế giới, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và nhiều tổ chức nhân đạo quốc tế, phần lớn các quốc gia nghèo nhất thế giới hiện nay tập trung tại châu Phi và một phần Trung Đông.

Điểm chung của các quốc gia này không chỉ là thu nhập thấp mà còn là tình trạng "nghèo đa chiều" – khi người dân đồng thời phải đối mặt với xung đột vũ trang, biến đổi khí hậu, hệ thống y tế yếu kém, thiếu cơ sở hạ tầng và cơ hội phát triển hạn chế. Dưới đây là 10 quốc gia nghèo nhất thế giới năm 2026.

10. Yemen: Hơn một thập kỷ chiến tranh đẩy đất nước vào khủng hoảng

Đứng thứ 10 trong danh sách là Yemen – quốc gia nghèo nhất khu vực Trung Đông. Từ năm 2014 đến nay, cuộc nội chiến kéo dài đã khiến nền kinh tế Yemen gần như sụp đổ.

Theo các tổ chức nhân đạo quốc tế, khoảng 83% dân số Yemen hiện sống trong cảnh nghèo đói hoặc phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo. Hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi hệ thống y tế và giáo dục bị tàn phá nghiêm trọng.

Yemen từng dựa nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng cùng lệnh hạn chế xuất khẩu dầu trong những năm gần đây đã làm nguồn thu quốc gia sụt giảm mạnh. Đồng nội tệ mất giá, giá lương thực tăng cao khiến đời sống người dân ngày càng khó khăn.

Dù lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian năm 2022 đã giúp giảm bớt giao tranh tại nhiều khu vực, nền kinh tế Yemen vẫn chưa thể phục hồi sau hơn một thập kỷ chiến tranh.

9. Sierra Leone: Hậu quả kéo dài của chiến tranh và dịch bệnh

Sierra Leone là một trong những quốc gia nghèo nhất Tây Phi dù sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản đáng kể, đặc biệt là kim cương. Cuộc nội chiến kéo dài từ năm 1991 đến 2002 đã để lại những tổn thất nặng nề về con người và cơ sở hạ tầng. Khi đất nước chưa kịp phục hồi hoàn toàn, đại dịch Ebola giai đoạn 2014–2016 tiếp tục giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế.

Sau đó, COVID-19 cùng làn sóng lạm phát toàn cầu khiến chi phí sinh hoạt tăng vọt. Khoảng 26% dân số Sierra Leone hiện sống dưới chuẩn nghèo quốc tế, trong khi tại nhiều vùng nông thôn, tỷ lệ này lên tới hơn 60%.

Mặc dù những năm gần đây chính phủ đã đẩy mạnh đầu tư vào giáo dục và nông nghiệp, nhưng tốc độ tăng trưởng dân số nhanh cùng tình trạng thất nghiệp cao vẫn là những thách thức lớn đối với quốc gia Tây Phi này.

8. Burkina Faso: Cuộc khủng hoảng bị lãng quên của châu Phi

Burkina Faso thường được gọi là một trong những "cuộc khủng hoảng bị lãng quên" của thế giới khi tình hình nhân đạo tại đây ít nhận được sự chú ý của truyền thông quốc tế. Đất nước không giáp biển này đang phải đối mặt đồng thời với bất ổn chính trị, các cuộc tấn công của lực lượng cực đoan, hạn hán kéo dài và tình trạng sa mạc hóa.

Khoảng 43% dân số Burkina Faso sống dưới mức nghèo khổ. Hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa vì bạo lực, trong khi sản xuất nông nghiệp – ngành tạo việc làm cho phần lớn dân số – liên tục bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu.

Dù là một trong những nước sản xuất vàng lớn của châu Phi, lợi ích kinh tế từ khai khoáng vẫn chưa đủ để cải thiện đáng kể mức sống của đa số người dân.

7. Burundi: Quốc gia nghèo nhưng đông dân bậc nhất châu Phi

Burundi là một quốc gia nhỏ nằm ở khu vực Hồ Lớn của Đông Phi nhưng lại có mật độ dân số thuộc nhóm cao nhất thế giới. Cuộc nội chiến kéo dài từ năm 1993 đến 2005 đã khiến nền kinh tế suy kiệt. Hiện nay, khoảng 63% người dân Burundi vẫn sống trong cảnh nghèo đói.

Khoảng 80% dân số Burundi sống dựa vào nông nghiệp quy mô nhỏ. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu khiến tình trạng lũ lụt, sạt lở đất và hạn hán xuất hiện thường xuyên hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân.

Dù nền kinh tế đã có dấu hiệu tăng trưởng trong những năm gần đây, Burundi vẫn nằm trong nhóm quốc gia có GDP bình quân đầu người thấp nhất thế giới. Các chuyên gia cho rằng nước này cần nhiều thập kỷ cải cách mạnh mẽ mới có thể thoát khỏi nhóm quốc gia nghèo nhất.

6. Mali: Từ trung tâm thương mại lịch sử đến điểm nóng bất ổn

Trong lịch sử, thành phố Timbuktu của Mali từng là một trung tâm thương mại và học thuật nổi tiếng toàn cầu. Tuy nhiên, hình ảnh đó đã trở nên xa vời trong hơn một thập kỷ qua. Kể từ năm 2012, Mali liên tục đối mặt với các cuộc nổi dậy vũ trang, xung đột sắc tộc và hoạt động của các nhóm cực đoan tại khu vực Sahel.

Bên cạnh những bất ổn về an ninh, Mali còn chịu tác động nặng nề từ biến đổi khí hậu. Hạn hán kéo dài và sa mạc hóa khiến sản lượng nông nghiệp sụt giảm, trong khi hàng triệu người phụ thuộc vào ngành này để sinh sống.

Khoảng 20% dân số Mali hiện sống dưới chuẩn nghèo quốc tế. Tuy tỷ lệ này thấp hơn một số quốc gia khác trong danh sách, nhưng tốc độ gia tăng dân số và bất ổn kéo dài khiến triển vọng phát triển của Mali vẫn rất mong manh.

5. Niger: Tăng trưởng kinh tế chưa đủ để xóa nghèo

Niger thường xuyên xuất hiện trong các bảng xếp hạng quốc gia nghèo nhất thế giới mặc dù những năm gần đây nước này ghi nhận một số tín hiệu tích cực về tăng trưởng kinh tế. Quốc gia Tây Phi này sở hữu trữ lượng uranium lớn cùng các dự án khai thác dầu khí đang được mở rộng. Tuy nhiên, hơn 45% dân số vẫn sống trong nghèo đói.

Một trong những thách thức lớn nhất của Niger là tốc độ gia tăng dân số thuộc hàng cao nhất thế giới. Dân số tăng nhanh tạo áp lực rất lớn lên giáo dục, y tế, việc làm và nguồn nước. Ngoài ra, bất ổn an ninh tại khu vực Sahel, tình trạng hạn hán và giá lương thực tăng cao tiếp tục cản trở nỗ lực giảm nghèo của quốc gia này.

4. Chad: Giàu dầu mỏ nhưng người dân vẫn nghèo

Chad là một nghịch lý của châu Phi. Dù sở hữu nguồn tài nguyên dầu mỏ đáng kể và hệ thống đường ống xuất khẩu trị giá hàng tỷ USD, quốc gia này vẫn nằm trong nhóm nghèo nhất thế giới. Khoảng 45% người dân Chad sống dưới mức nghèo khổ quốc gia. Nhiều khu vực nông thôn thiếu điện, nước sạch, trường học và cơ sở y tế.

Những năm gần đây, Chad còn phải tiếp nhận hàng trăm nghìn người tị nạn từ Sudan do cuộc xung đột tại quốc gia láng giềng. Điều này tạo thêm áp lực lên nguồn lực vốn đã rất hạn chế.

Theo các chuyên gia phát triển, việc thiếu cơ sở hạ tầng và năng lực quản lý kinh tế là nguyên nhân khiến nguồn thu từ dầu mỏ chưa thể chuyển hóa thành mức sống tốt hơn cho người dân.

3. Cộng hòa Trung Phi: Giàu tài nguyên nhưng nghèo đói trầm trọng

Cộng hòa Trung Phi sở hữu nhiều tài nguyên quý giá như vàng, kim cương, uranium và gỗ. Tuy nhiên, đây vẫn là một trong những quốc gia nghèo nhất hành tinh. Hơn 70% dân số nước này đang sống dưới mức nghèo khổ. Xung đột kéo dài từ năm 2013 đã khiến hàng triệu người phải di dời và làm tê liệt nhiều hoạt động kinh tế.

Ngoài bất ổn an ninh, quốc gia này còn thường xuyên hứng chịu lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Tình trạng thiếu nhiên liệu, điện năng và cơ sở hạ tầng khiến việc phát triển sản xuất gặp rất nhiều khó khăn.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng hòa bình lâu dài là điều kiện tiên quyết để Cộng hòa Trung Phi có thể khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của mình.

2. Somalia: Hàng thập kỷ khủng hoảng chưa có hồi kết

Somalia là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự kết hợp của xung đột, hạn hán và đói nghèo.

Kể từ khi chính quyền trung ương sụp đổ vào đầu thập niên 1990, Somalia liên tục đối mặt với bất ổn chính trị và các cuộc xung đột kéo dài. Trong khi đó, biến đổi khí hậu khiến quốc gia này thường xuyên trải qua các đợt hạn hán nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Khoảng 60% dân số Somalia hiện sống trong cảnh nghèo đói. Hàng triệu người phải phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo để có lương thực và nước uống.

Dù một số khu vực như Mogadishu đã ghi nhận sự phục hồi kinh tế nhất định, nhưng phần lớn người dân Somalia vẫn phải vật lộn với tình trạng thất nghiệp, giá cả leo thang và thiếu các dịch vụ cơ bản.

1. Nam Sudan: Quốc gia nghèo nhất thế giới năm 2026

Đứng đầu danh sách là Nam Sudan – quốc gia trẻ nhất thế giới khi chính thức giành độc lập vào năm 2011. Ngay sau khi thành lập, Nam Sudan nhanh chóng rơi vào vòng xoáy nội chiến và xung đột sắc tộc. Những cuộc giao tranh kéo dài đã phá hủy cơ sở hạ tầng vốn rất hạn chế của đất nước.

Bên cạnh chiến tranh, Nam Sudan còn phải đối mặt với lũ lụt nghiêm trọng, hạn hán và lạm phát cao. Nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ nhưng thường xuyên bị gián đoạn bởi bất ổn chính trị.

Theo các báo cáo phát triển gần đây, hơn 90% dân số Nam Sudan đang sống trong cảnh nghèo cùng cực. Một số đánh giá cho thấy gần như toàn bộ các hộ gia đình đều có nguy cơ rơi vào hoặc tiếp tục sống trong nghèo đói. Đây cũng là quốc gia có tuổi thọ trung bình thấp, tỷ lệ tử vong trẻ em cao và hệ thống giáo dục thuộc nhóm yếu nhất thế giới.

×