2 phút hiểu về Nipah: Virus có thể gây đại dịch

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật sang người (zoonosis) và có khả năng lây từ người sang người. Virus được phát hiện lần đầu vào năm 1998 tại Malaysia, sau đó các đợt bùng phát lẻ tẻ nhưng tái diễn nhiều năm liền tại Singapore, Philippines, Bangladesh và Ấn Độ. Biểu hiện nặng của bệnh thường là viêm não và viêm phổi tiến triển nhanh, với tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40 - 75%, hoặc để lại di chứng thần kinh nghiêm trọng.

Virus Nipah thuộc họ Paramyxoviridae, chi Henipavirus, là virus RNA sợi đơn. Vật chủ tự nhiên của virus là dơi ăn quả thuộc chi Pteropus - loài mang mầm bệnh nhưng không biểu hiện triệu chứng. Con người có thể nhiễm virus khi tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh (đặc biệt là lợn trong đợt dịch tại Malaysia), tiếp xúc với chất tiết như nước tiểu, nước bọt, hoặc ăn thực phẩm bị nhiễm chất bài tiết của dơi, điển hình là nhựa cây chà là và trái cây. Ngoài ra, virus cũng có thể lây qua tiếp xúc gần với người bệnh thông qua giọt bắn đường hô hấp, chất nôn hoặc nước tiểu.

Đáng chú ý, các chủng virus lưu hành tại Bangladesh và Ấn Độ được ghi nhận có khả năng lây truyền từ người sang người cao hơn so với chủng từng bùng phát tại Malaysia. Những bệnh nhân có biểu hiện hô hấp như ho, khó thở được đánh giá có nguy cơ lây nhiễm cao hơn nhóm chỉ biểu hiện viêm não.

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như vaccine phòng bệnh Nipah. Việc điều trị chủ yếu là cách ly nghiêm ngặt, kiểm soát nhiễm khuẩn và điều trị hỗ trợ. Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc, song Bộ Y tế cảnh báo dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội làm gia tăng đi lại, giao thương quốc tế, tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập. Giới chuyên môn khuyến cáo cần tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm ca nghi ngờ và hạn chế tiếp xúc với các nguồn động vật có nguy cơ.

×