20 bức tranh của vua Hàm Nghi lần đầu được công bố

20 bức tranh của vua Hàm Nghi lần đầu được công bố

“Trời, Non, Nước” là triển lãm mỹ thuật Hàm Nghi quy mô lớn đầu tiên được tổ chức tại Thủ đô do Viện Pháp tại Việt Nam và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức.

“Trời, Non, Nước” sẽ trưng bày 20 tác phẩm quy tụ từ 10 bộ sưu tập tư nhân. Các tác phẩm đã được hồi hương, thẩm định, bảo quản và phục chế bởi các chuyên gia đầu ngành và được đồng giám tuyển bởi nhà nghiên cứu mỹ thuật Ace Lê và Tiến sỹ Amandine Dabat – hậu duệ đời thứ 5 của vua Hàm Nghi, tác giả cuốn sách “Hàm Nghi – Hoàng đế lưu vong, nghệ sỹ ở Alger”.

Vua Hàm Nghi (1871–1944) được biết đến với tư cách một vị anh hùng dân tộc, người phát động chiếu Cần Vương rồi bị thực dân Pháp bắt và lưu đày tại Algeria đến khi qua đời. Tuy nhiên, lịch sử mỹ thuật lại lãng quên ông trong gần 100 năm qua.

"Ít người biết rằng, ngài là họa sỹ Việt đầu tiên được đào tạo theo giáo trình hàn lâm Tây phương, mở ra buổi bình minh cho dòng mỹ thuật Đông Dương, cũng là chương đầu tiên của mỹ thuật hiện đại Việt Nam” – Giám tuyển Ace Lê nhận định.

Trong quãng thời gian lưu đày ở Algeria, vua Hàm Nghi luôn âm thầm nuôi dưỡng giấc mộng hồi cố hương. Ông đã tìm tới hội họa để giãi bày tâm tư: “Như vậy, có thể nói, các tác phẩm này ... là một phần đời tôi. Tôi đọc thấy qua tranh mình vẽ. Thăng trầm trong những suy nghĩ u buồn của tôi, niềm vui trong tôi cùng muôn vàn sắc thái của nó. Tôi lần lượt là ủi từng nếp gấp trong trái tim mình và với tôi, nguồn cảm hứng để khai thác chính là sự khích lệ và những niềm an ủi", trích thư nháp của Hàm Nghi gửi đại tá De Gondrecourt năm 1897.

Những bức tranh mà vua Hàm Nghi vẽ thể hiện những tâm tư, tình cảm của ông với những sắc thái khác nhau. Tác phẩm của ông mở ra buổi bình minh cho dòng mỹ thuật Đông Dương, cũng là chương đầu tiên của mỹ thuật hiện đại Việt Nam.

Ông Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết: “Một sự kiện nghệ thuật quy mô như ‘Trời, Non, Nước’ luôn mang tới những đóng góp quan trọng trong hành trình chuyển hóa di tích thành không gian sáng tạo độc đáo.

Việc trưng bày các tác phẩm của vua Hàm Nghi tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là lời tôn vinh dành cho những giá trị tri thức vốn luôn được đề cao trong lịch sử dân tộc. Chúng tôi tin rằng triển lãm sẽ đưa di tích trở thành điểm hẹn cho công chúng trong dịp lễ năm nay, tiếp tục nuôi dưỡng mạch nguồn văn hóa".

Theo Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đây cũng là dịp để công chúng yêu hội họa được tận mắt chiêm ngưỡng các tác phẩm của cựu hoàng Hàm Nghi, nhân vật có nhiều ảnh hưởng đến lịch sử triều Nguyễn nói riêng và lịch sử nước nhà nói chung.

Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam Éric Soulier khẳng định, từ các bức họa của vua Hàm Nghi, công chúng có cơ hội tiếp cận một góc nhìn giàu cảm xúc của ông, một nhân vật lịch sử đặc biệt, cũng là một nghệ sĩ tài hoa.

"Viện Pháp tại Việt Nam tin rằng, dự án ý nghĩa này đã và sẽ góp phần thúc đẩy đối thoại văn hóa, đồng thời làm nổi bật những gắn kết bền chặt giữa hai quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực nghệ thuật và di sản”, ông Éric Soulier nói.

Dưới đây là một số tác phẩm của vua Hàm Nghi được giới thiệu tại triển lãm:

×