4 cây cảnh tốt lành trong sân, trồng báu vật, gặt bình an, con đàn cháu đống, phúc lộc đầy nhà

Người xưa từng dạy: “Trước nhà không trồng dâu, sau nhà không trồng liễu, trong sân không trồng dương.

Đây là những kinh nghiệm đúc kết từ hàng nghìn năm quan sát thiên nhiên, thanh âm, hình dáng và mối liên hệ giữa con người với cây cối.

Sân vườn không chỉ là khoảng đất trống để lát bê tông hay đỗ xe. Đó là “minh đường” của một ngôi nhà – nơi đón khí, tụ tài, và cũng là nơi tâm tính gia chủ được nuôi dưỡng mỗi ngày.

Vậy nếu có một khu vườn, bạn sẽ trồng gì? Rau để ăn, hoa để ngắm, hay một khoảng trống vô hồn? Người xưa dặn: "Sân có 4 cây cảnh, gia đình không giàu sang cũng an khang phú quý”. Bốn cây này không đắt đỏ, chẳng xa lạ.

Đó là ngô đồng, lựu, mộc hương và táo tàu. Mỗi cây cảnh một dáng, một hương, một câu chuyện phong thủy riêng. Nhưng tựu trung lại, chúng đều dạy ta một điều: giàu có thực sự bắt đầu từ cách ta sắp đặt và chăm sóc những điều nhỏ bé quanh mình.

Cây cảnh ngô đồng (Firmiana simplex) hay còn gọi là tơ đồng, trôm đơn, bo rừng, là một loài cây thân gỗ rụng lá thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae).

Thân thẳng như cột đình, vỏ xám xanh nhẵn mịn. Lá to bản, xòe 3–5 thùy như bàn tay trẻ con hứng nắng.

Mùa hè, tán ngô đồng là một chiếc lọng xanh khổng lồ, che trọn góc sân. Nắng xuyên qua kẽ lá, đổ xuống đất thành những đốm vàng lung linh, gió thổi qua là cả vòm lá rì rào như tiếng suối.

Thu sang, lá ngô đồng chuyển vàng rực rồi đỏ tía. Mỗi cơn gió qua, lá lìa cành xoay tròn trong không trung trước khi chạm đất. Khoảnh khắc ấy đẹp như một bức tranh thủy mặc. Người xưa ngắm lá ngô đồng rơi để biết thu đã về, lòng người cũng lắng lại.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh:

Người xưa dặn: “Trồng ngô đồng, dẫn phượng hoàng về”. Phượng hoàng là linh điểu, chỉ xuất hiện ở nơi có đức, có thanh khí. Mà ngô đồng lại là cây duy nhất phượng hoàng đậu lên.

Do đó, người xưa cho rằng, muốn đón phượng hoàng, nhà phải trồng ngô đồng, cũng ngụ ý rằng gia đình muốn đón quý nhân, đón cơ hội lớn, trước hết nhà mình phải “xứng đáng”.

Trồng ngô đồng là tuyên ngôn: “Nhà tôi quang đãng, tâm tôi chính trực, mời điều lành ghé qua”.

Ngô đồng còn là “cây đa dụng”. Hạt ép dầu thắp sáng, vỏ làm dây bền, gỗ làm đàn tranh. Chín trong mười cây đàn cổ cầm quý đều từ gỗ ngô đồng, vì thớ gỗ xốp, cộng hưởng âm thanh trong như tiếng ngọc.

Như vậy, ngô đồng vừa là biểu tượng tâm linh, vừa là tài sản hữu hình. Trồng một cây cảnh này, được cả “danh” lẫn “lợi”.

Trồng vào ngày nào? Dân gian chọn ngày lập xuân hoặc ngày rằm tháng Giêng, khi đất trời giao hòa, để hạ cây xuống đất. Người trồng phải tự tay vun gốc, ngụ ý “tự mình gieo cơ, tự mình đón quý nhân”.

2. Cây lựu – Đỏ rực một góc sân, đỏ son một đời người

Lựu (Punica granatum) không cao lớn, chỉ 2–4 mét, nhưng dáng cây cứng cỏi, cành nhánh đan xen như gân guốc của người từng trải. Tháng 3, lựu đâm lộc non xanh mướt.

Tháng 5, hoa lựu bung nở đỏ chói như những đốm lửa nhỏ. Hoa lựu sáu cánh, nhụy vàng, mọc đơn lẻ hoặc chùm 2–3 bông, nổi bật trên nền lá xanh thẫm.

Đỉnh cao nhan sắc của lựu là mùa thu. Quả lựu lúc lỉu, tròn căng, vỏ chuyển từ xanh sang đỏ hồng rồi đỏ tía. Một cây lựu sai quả trông như ai treo trăm chiếc đèn lồng mini lên cành.

Nắng chiều xiên qua, vỏ lựu trong mờ, nhìn thấy lấp ló những hạt ngọc bên trong. Trẻ con thích nhất là hái lựu, bẻ đôi, lộ ra hàng trăm hạt mọng nước, đỏ như mã não.

Ý nghĩa phong thủy của cây lựu

Tách quả lựu, bạn sẽ hiểu vì sao người xưa mê cây này. Hàng trăm hạt xếp san sát, tượng trưng “bách tử thiên tôn” – con đàn cháu đống, phúc lộc đầy nhà.

Thời phong kiến, “đông con” đồng nghĩa “đông phúc”, có người nối dõi, có người lao động, gia đình mới vững.

Màu đỏ của hoa, của quả lựu là màu hỷ sự. Theo phong tục xưa, màu đỏ tượng trưng cho vui mừng, chúc phúc, đám cưới treo chữ Hỷ đỏ, Tết dán câu đối đỏ, khai trương cắt băng đỏ.

Màu đỏ của hoa lựu, quả lựu còn xua tà khí, kích hoạt dương khí. Một cây lựu trước hiên là một “máy phát tín hiệu” rằng: nhà này đang vui, đang thịnh, đang sẵn sàng đón thêm tin lành.

Hơn nữa, cây lựu cũng không “làm cảnh suông”. Quả lựu ăn giải nhiệt, giàu vitamin C, chất chống oxy hóa.

Vỏ lựu phơi khô là vị thuốc cầm tiêu chảy trong Đông y. Lá lựu nấu nước tắm cho trẻ trị rôm sảy. Trồng lựu là có “tủ thuốc” kiêm “tủ lạnh” ngay trong sân.

Trồng vào ngày nào? Người xưa khuyên nên trồng lựu vào khoảng đầu tháng 3 Âm lịch, khi cây cối đâm chồi. Dân gian tin rằng trồng lựu ngày này thì “quả sai như hạt, con cháu đầy đàn”.

3. Cây cảnh mộc hương – Nửa làng thơm lây một đóa vàng

Cây cảnh mộc hương (Osmanthus fragrans ) hay còn gọi là mộc tê, quế hoa, là cây bụi thân gỗ, cao 3–6 mét. Lá dày, mép có răng cưa, xanh quanh năm. Nhưng linh hồn của mộc hương nằm ở hoa.

Hoa nhỏ li ti, bốn cánh, mọc thành chùm ở nách lá. Có mộc hương vàng, trắng, đỏ cam. Dù nhỏ, nhưng độ tỏa hương của nó vô địch.

Tháng 8 Âm lịch, đúng rằm Trung Thu, mộc hương đồng loạt khai hoa. Chỉ cần một cây trong vườn, cả xóm đều ngửi thấy. Hương mộc không nồng như nhài, không hắc như sữa.

Nó ngọt thanh, sâu, ấm, ngửi một lần là nhớ. Đêm trăng, ngồi dưới gốc mộc, rót chén trà, cắn miếng bánh nướng, hít một hơi hương hoa, đó là “thiên đường hạ giới” của người xưa.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh mộc hương

Theo người xưa, gia đình trồng mộc hương là cầu mong con cháu học hành đỗ đạt, gia đình có người làm quan, có danh có diện.

Mộc hương còn là cây cảnh “tụ nhân khí”. Hương thơm khiến lòng người thư thái, hàng xóm hay ghé chơi, tình làng nghĩa xóm thêm bền. Nhà có khách, có tiếng cười thì khí vượng, tài lộc theo đó mà vào.

Ngoài ra, hoa mộc ướp trà, làm bánh, nấu chè, ngâm rượu. Rượu quế hoa là thức uống cung đình, vừa thơm vừa bổ.

Tinh dầu mộc hương xua muỗi, làm thơm phòng, an thần. Lá mộc xanh quanh năm, nên dù đông tàn cây vẫn giữ dáng, sân vườn không tiêu điều.

Trồng vào ngày nào? Tốt nhất là ngày Trung Thu, vừa trồng vừa thưởng hoa. Người xưa quan niệm: trồng cây cảnh mộc hương trong chính mùa hoa của nó thì cây “nhớ hương”, đời sau hoa càng thơm.

4. Cây cảnh táo tàu – Chữ “sớm” mở ra trăm điều lành

Táo tàu (Ziziphus jujuba) là cây gỗ nhỡ, thân thẳng, vỏ nứt nẻ xù xì như da đồi mồi. Gai nhọn mọc ở kẽ lá, như lời nhắc: muốn hái quả ngọt phải biết vượt chông gai.

Xuân, táo đâm chồi non. Hè, lá xanh rợp bóng. Thu, đó mới là mùa táo “lên ngôi”. Quả non màu xanh, lớn dần chuyển trắng, rồi ửng đỏ, cuối cùng đỏ tía.

Táo sai đến mức cành oằn xuống, có khi phải lấy cây chống. Một buổi chiều thu, đứng dưới gốc táo, nhìn hàng trăm đốm đỏ lấp ló trong vòm lá, lòng bỗng thấy đủ đầy.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh táo tàu

“Táo” – đồng âm “tảo” – sớm. Người xưa cưới xin luôn có đĩa táo tàu, nhãn, đậu phộng, hạt sen, ngụ ý “tảo sinh quý tử” – sớm sinh con trai.

Rộng ra, “tảo” là mọi sự hanh thông đến sớm: sớm phát tài, sớm thành danh, sớm khang phục. Ai chẳng muốn may mắn gõ cửa sớm hơn một nhịp?

Dáng táo tàu thẳng, không cong vẹo, tượng trưng cho người quân tử chính trực. Gai táo là “hàng rào” tự nhiên, chắn tà khí, giữ bình yên cho gia trạch.

Táo tàu tươi giòn ngọt, táo khô dẻo bùi. Đông Y gọi táo tàu là “đại táo”, vị thuốc bổ tỳ, dưỡng huyết, an thần.

“Mỗi ngày ba quả táo, cả đời không thấy già” – câu nói có phần khoa trương, nhưng hàm lượng vitamin, sắt, chất xơ trong táo thì không thể chối cãi.

Một cây táo trồng ở quê có thể cho 30–50kg quả mỗi mùa, đủ ăn, đủ biếu, đủ sấy làm quà Tết.

Trồng vào ngày nào? Tiết Thanh Minh, khi mưa xuân lất phất, đất mềm, là thời điểm xuống giống tốt nhất. Trồng táo ngày này, dân gian tin cây “mau bén rễ, sớm ra hoa”.

Vì sao bốn cây này khiến người ta “giàu mà chẳng cần giàu”? Nghe qua, có vẻ huyền hoặc. Trồng cây sao mà đổi được vận? Kỳ thực, chữ “giàu” ở đây phải hiểu rộng.

Giàu là khi mở mắt thấy sân xanh, hoa thơm, quả ngọt. Giàu là khi con cháu quây quần hái lựu, khi hàng xóm sang xin nắm mộc hương ướp trà, khi có táo khô biếu người già.

Giàu là khi tâm mình an, nhà mình ấm, sức khỏe mình tốt. Đó là “phú” trong “phú quý bình an”.

Bốn cây cảnh này còn dạy ta bốn bài học sống:

- Ngô đồng – Bài học chuẩn bị: Muốn phượng hoàng đến, cành phải đủ cao, bóng phải đủ mát. Muốn cơ hội tìm tới, bản thân phải xứng đáng.

- Lựu – Bài học lan tỏa: Sống phải rực rỡ, phải “đỏ” như lựu. Tinh thần tích cực chính là thỏi nam châm hút may mắn.

- Mộc hương – Bài học vươn lên: Hương thơm bay xa khi cây vươn lên. Con người cũng vậy, phải có chí, có danh dự, đời mới thơm.

- Táo tàu – Bài học hành động sớm: Chữ “tảo” - sớm nhắc ta đừng trì hoãn. Việc hôm nay chớ để ngày mai. Làm sớm, hưởng sớm.

Và quan trọng nhất, cả bốn cây cảnh này đều tượng trưng cho “có làm có ăn”. Chúng không phải cây cảnh đỏng đảnh chỉ để ngắm. Gỗ, hoa, quả, lá đều dùng được.

Người xưa trọng “thực học”, trọng cái gì tạo ra giá trị thật. Một khu vườn cho gỗ đóng tủ, cho quả ăn, cho hoa uống trà, cho bóng mát đọc sách – đó chính là “tài sản ngầm” của gia đình.

Bốn cây cảnh ngô đồng, lựu, mộc hương, táo tàu đã gắn bó với người dân từ rất lâu. Chúng không hứa hẹn cho bạn biệt thự, xe sang sau một đêm. Chúng chỉ lặng lẽ nhắc: cứ vun gốc, tưới nước, tỉa cành.

Rồi một ngày, bạn sẽ thấy phượng hoàng ghé hiên, con cháu đầy đàn, hương thơm lan tỏa, và mọi điều lành đến “sớm” hơn bạn tưởng.

×