4 'điểm nghẽn' cấu trúc cần khơi thông để TP.HCM tăng trưởng hai con số

Tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều 15/1, bà Trương Thiết Hà, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (HIDS), đã nêu ra những điểm nghẽn và những giải pháp được kỳ vọng giúp thành phố bứt phá tăng trưởng.

4 "điểm nghẽn" cấu trúc

Thứ nhất là điểm nghẽn về quy hoạch. Công tác lập và triển khai quy hoạch chưa theo kịp thực tiễn, thiếu chiến lược lấy con người làm trung tâm, bà Hà nhận định.

Trong đó, chất lượng quy hoạch thấp và thiếu tính đồng bộ dẫn đến việc điều chỉnh nhiều lần, đôi khi tùy tiện theo lợi ích nhà đầu tư. Đặc biệt, việc sáp nhập các địa phương gây khó khăn trong điều chỉnh quy hoạch phân khu, kết hợp với tình trạng quy hoạch treo kéo dài làm lãng phí nghiêm trọng nguồn lực đất đai.

Bà Trương Thiết Hà, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, nói về các điểm nghẽn và giải pháp thúc đẩy tăng trưởng của TP.HCM. Ảnh: T.Thụy

Thứ hai là hạ tầng giao thông quá tải và thiếu đồng bộ. Dù đã khởi công các dự án trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4 và vận hành Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), nhưng hệ thống giao thông vẫn thường xuyên ùn tắc tại các cửa ngõ. Việc thiếu kết nối hạ tầng liên vùng và hành lang logistics khiến chi phí doanh nghiệp gia tăng, làm giảm sức cạnh tranh và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.

Thứ ba là còn hạn chế trong đầu tư toàn xã hội. Tỷ lệ giải ngân đầu tư công năm 2025 đến nay mới đạt khoảng 78% (thời điểm cuối cùng để tính cho niên độ kế hoạch năm 2025 là ngày 31/1/2026). Bà Hà cũng cho biết tổng vốn đầu tư xã hội ở TP.HCM chỉ chiếm 17,4% cả nước, chưa tương xứng với quy mô kinh tế thành phố.

Nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030 lên đến 3,2 triệu tỷ đồng, ngân sách chỉ đáp ứng được 30%, vì vậy đòi hỏi TP.HCM phải khẩn trương hoàn thiện thể chế minh bạch để huy động nguồn lực tư nhân và tối ưu hóa chuyển giao công nghệ từ dòng vốn FDI.

Cuối cùng là thách thức về chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Quá trình này đang gặp rào cản về thiếu kết nối dữ liệu liên thông giữa các cơ quan và sự chậm trễ trong thay đổi văn hóa tổ chức truyền thống. Nguồn lực cho khoa học công nghệ dù tăng nhưng khung pháp lý chưa đồng bộ khiến việc giải ngân chậm, làm hạn chế khả năng dẫn dắt của các ngành công nghệ chiến lược.

Áp dụng các chính sách đãi ngộ đặc thù để giữ nhân tài

Với mục tiêu tăng trưởng nhanh hơn nữa, TP.HCM cam kết đặt nhân tố con người làm trọng tâm. Đại diện Viện HIDS cho biết, thành phố sẽ áp dụng mô hình quản trị hiện đại gắn với KPI để nâng cao trách nhiệm giải trình, trọng dụng thực tài và bố trí đúng người, đúng việc.

Đặc biệt, TP.HCM sẽ quyết liệt thực thi cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung theo Nghị định 73/2023/NĐ-CP, đồng thời áp dụng các chính sách đãi ngộ đặc thù để giữ chân nhân tài trong các ngành mũi nhọn như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Song song đó, TP.HCM tập trung đẩy mạnh các động lực tăng trưởng truyền thống thông qua kích cầu tiêu dùng nội địa, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thúc đẩy chi tiêu công hiệu quả. Thành phố ưu tiên phát triển các ngành công nghệ chiến lược có khả năng dẫn dắt như công nghiệp bán dẫn, AI, công nghệ sinh học và hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo quốc tế, bà Hà cho biết.

Đặc biệt, việc triển khai các dự án mang tính xoay chuyển cục diện như Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, cùng các dự án có mô hình TOD hiện đại (phát triển định hướng giao thông công cộng) gắn với metro và đường vành đai được kỳ vọng sẽ tạo xung lực mới.

Thành phố cũng chủ động xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tầm thấp để hình thành cơ sở thực tiễn cho các quyết sách bứt phá trong giai đoạn tới, bà Hà cho biết.

×