5 doanh nhân giàu bậc nhất Việt Nam đầu thế kỷ 20 gồm những ai?

5 doanh nhân giàu bậc nhất Việt Nam đầu thế kỷ 20 gồm những ai?

Không chỉ là những người tiên phong trong công nghiệp, họ còn là những nhà tư sản dân tộc yêu nước, sẵn sàng hiến tặng tài sản, nhà máy để đồng hành cùng đất nước trong những giai đoạn lịch sử cam go.

Nguyễn Sơn Hà: "Ông tổ" ngành sơn tự học từ phận làm thuê

Sinh năm 1894 tại Sơn Tây trong một gia đình khó khăn, Nguyễn Sơn Hà phải bỏ học từ năm 14 tuổi để gánh vác gia đình. Sau thời gian làm việc cho các hãng buôn Pháp, ông chuyển sang hãng sơn Sauvage Cottu tại Hải Phòng. Chính tại đây, ý chí xây dựng một thương hiệu sơn thuần Việt đã thôi thúc ông tự học tiếng Pháp buổi tối để đọc tài liệu kỹ thuật và nắm vững bí quyết nghề sơn.

Năm 1917, ở tuổi 22, ông bán đi chiếc xe đạp, tài sản giá trị nhất của mình để lấy vốn mở cửa hàng sơn nhỏ. Dù sản phẩm đầu tiên mang tên Résistanco (Bền chặt) bị người Pháp coi thường, ông vẫn kiên trì nghiên cứu để ra đời các dòng sản phẩm chất lượng cao như Durolac (sơn ô tô) hay Ideal (sơn tường). Với giá thành rẻ và chất lượng tương đương hàng ngoại, sơn của Nguyễn Sơn Hà nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường Đông Dương, đứng vững trước sự chèn ép của các hãng sơn Pháp.

Bạch Thái Bưởi: "Vua tàu thủy" với tinh thần tự tôn dân tộc

Nằm trong danh sách "tứ đại gia" lừng lẫy xứ Đông Dương, Bạch Thái Bưởi (1874-1932) xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo. Ông khởi nghiệp từ số vốn ít ỏi nhờ việc vớt củi trầm hương trên sông Nhuệ, sau đó làm thư ký cho các hãng thầu Pháp để học cách quản lý và vận hành máy móc.

Bước ngoặt lớn nhất là khi ông nhận thầu cung cấp nguyên liệu xây dựng cầu Long Biên và tích lũy được vốn liếng đáng kể. Từ 3 chiếc tàu thuê lại, chỉ sau 10 năm, ông đã sở hữu đội tàu gần 30 chiếc, hoạt động khắp các tuyến đường thủy trong và ngoài nước. Để khẳng định tinh thần dân tộc, ông mua lại tàu của người Pháp và đặt tên theo các vị anh hùng dân tộc như: Lạc Long, Hồng Bàng, Trưng Trắc, Lê Lợi...

Đỉnh cao sự nghiệp của ông là việc đóng thành công tàu Bình Chuẩn - chiếc tàu đầu tiên do thợ Việt thực hiện. Khi tàu cập cảng Sài Gòn năm 1920, giới kinh doanh Nam Kỳ đã xúc động đúc tặng bảng đồng với dòng chữ: “Tặng tàu Bình Chuẩn, chiếc tàu Việt Nam đầu tiên tại cảng Sài Gòn”.

Vợ chồng doanh nhân Trịnh Văn Bô: Hiến tặng hơn 5.000 lượng vàng

Trong giới kinh doanh tơ lụa Hà Thành, gia đình ông Trịnh Văn Bô và bà Hoàng Thị Minh Hồ là biểu tượng của sự giàu có và lòng yêu nước. Từ hiệu buôn Phúc Lợi tại số 48 Hàng Ngang, bà Minh Hồ bằng tài năng kinh doanh đã đưa sản nghiệp gia đình lên đỉnh cao.

Năm 1945, gia đình ông bà đã dành ngôi nhà 48 Hàng Ngang làm nơi làm việc cho cán bộ cách mạng, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bản Tuyên ngôn Độc lập. Đặc biệt, trong "Tuần lễ vàng", vợ chồng ông bà đã hiến tặng tới 5.147 lượng vàng cho Chính phủ. Không dừng lại ở đó, họ còn vận động quyên góp được 20 triệu đồng Đông Dương và 370kg vàng, đồng thời cứu trợ hàng ngàn suất cháo cho người dân trong nạn đói năm 1945.

Ngô Tử Hạ và Đỗ Đình Thiện: Những người tặng nhà máy in tiền cho Chính phủ

Ông Ngô Tử Hạ (1882) được biết đến là người đứng đầu ngành in ấn Đông Dương thời bấy giờ. Từ một người làm thuê, ông đã xây dựng nên cơ sở in ấn hiện đại mang tên mình tại Hà Nội. Những tờ giấy bạc đầu tiên của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, hay còn gọi là “đồng bạc cụ Hồ”, đã được in ấn tại chính nhà in của ông, góp phần khẳng định chủ quyền độc lập của quốc gia.

Khi nhu cầu in tiền tăng cao, một nhà tư sản yêu nước khác là ông Đỗ Đình Thiện đã bỏ tiền túi mua lại một nhà in của Pháp để tặng cho Chính phủ. Ông cũng chuyển nhà máy về đồn điền Chi Nê rộng hơn 7.000ha của gia đình mình ở Hòa Bình để đảm bảo an toàn.

Đáng chú ý, năm 1945, ông Đỗ Đình Thiện đã chi 1 triệu đồng Đông Dương (tương đương gần 2.000 lạng vàng) để mua bức tranh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh và tặng lại cho TP. Hà Nội. Sau đó, ông cùng gia đình từ bỏ cuộc sống nhung lụa để lên Việt Bắc tham gia kháng chiến suốt 9 năm, đóng góp tài sản và tâm huyết cho Ngân hàng Quốc gia Việt Nam.

Những nhà tư sản dân tộc như Bạch Thái Bưởi, Nguyễn Sơn Hà, Trịnh Văn Bô, Ngô Tử Hạ hay Đỗ Đình Thiện không chỉ là những "tảng băng lớn" làm lung lay vị thế của các nhà tư sản Pháp lúc bấy giờ, mà còn là những tấm gương sáng về tinh thần tự cường và lòng yêu nước, đặt nền móng vững chắc cho ngành thương nghiệp Việt Nam.

×