50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác: Đưa đổi mới sáng tạo vào dòng chảy toàn cầu

Ngày 2/7/1976, Quốc hội đã quyết định đặt tên Thành phố Sài Gòn – Gia Định là TP.HCM. Hiện nay, “siêu đô thị” đang viết tiếp trang sử mới bằng những chương trình hành động mạnh mẽ, trong đó có nỗ lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Sự bứt phá của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo TP.HCM vừa tạo ra một cột mốc rất quan trọng. Theo Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp sáng tạo Toàn cầu 2026 do tổ chức StartupBlink công bố, thành phố đã tăng ngoạn mục 12 bậc, lần đầu tiên chính thức lọt vào Top 100 toàn cầu với vị trí thứ 98.

Kết quả này giúp thành phố hoàn thành mục tiêu chiến lược trước thời hạn tới 4 năm (mục tiêu đặt ra là năm 2030). Trên bản đồ khu vực, TP.HCM giữ vị trí thứ 5 Đông Nam Á về hệ sinh thái khởi nghiệp, nhưng đáng chú ý hơn cả là vị trí thứ 2 khu vực về mức độ trưởng thành của hệ sinh thái.

Trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, thành phố khẳng định chiều sâu nội lực khi xếp thứ 3 Đông Nam Á về Fintech và thứ 5 về Blockchain. Đây chính là bằng chứng thép cho thấy nỗ lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng lấy tri thức làm động lực cốt lõi đã đi đúng hướng.

TP.HCM năm 2026 xếp hạng 98 thế giới về hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, khẳng định sức hút trong đổi mới sáng tạo. Ảnh minh họa: T. Thụy

StartupBlink là một tổ chức nghiên cứu và lập bản đồ hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Bảng xếp hạng của StartupBlink hiện là một trong những bộ chỉ số quốc tế có uy tín về hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, đánh giá hơn 1.500 thành phố và 100 quốc gia.

Kết hợp đổi mới sáng tạo với hợp tác quốc tế

Trong đổi mới sáng tạo, TP.HCM đã chủ động và tích cực kết nối với toàn cầu. Cuối tháng 6 vừa qua, đoàn công tác cấp cao của UBND TP.HCM đã đến tham dự Hội nghị Thường niên các nhà Tiên phong lần thứ 17 (AMNC 2026) của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Đại Liên, Trung Quốc.

Tại diễn đàn quốc tế này, với bài phát biểu quan trọng tại phiên họp chung giữa APEC và ASEAN, lãnh đạo thành phố đã chủ động hiến kế 3 định hướng hợp tác trọng tâm nhằm duy trì sức chống chịu cho chuỗi cung ứng toàn cầu, nhận được sự đồng thuận lớn từ bạn bè quốc tế.

Bên cạnh đó, đoàn TP.HCM cũng chứng kiến nhiều chương trình hợp tác mang tính đột phá được ký kết.

Theo Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM (HCMC C4IR), các hoạt động của TP.HCM tại diễn đàn thu hút gần 1000 lượt khách tham dự, 9 nội dung dự án hợp tác giữa đơn vị, doanh nghiệp thành phố và doanh nghiệp Trung Quốc được công bố trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), xe tự hành và giao thông thông minh, y tế công nghệ cao, nông nghiệp và thủy sản thông minh, đô thị thông minh, vật liệu xanh, robot và tự động hóa, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tài chính phục vụ đổi mới sáng tạo.

Tiêu biểu là việc công bố dự án thử nghiệm xe tự hành Zelostech ứng dụng AI tại Công viên Phần mềm Quang Trung (QTSC) và dự án thí điểm hệ thống xe đạp điện công cộng cho hệ thống metro do Tập đoàn Sunwah đầu tư.

Đặc biệt, liên minh y tế kỹ thuật cao giữa 365 Group và Tập đoàn Phượng Lân Hạch (Trung Quốc) về Trung tâm điều trị ung thư bằng liệu pháp bắt giữ nơtron trong Boron (BNCT: phương pháp xạ trị ung thư trúng đích kết hợp thuốc chứa nguyên tố Boron và chùm hạt nơtron) kỳ vọng sẽ mở ra một chương mới cho y tế chuyên sâu tại Thành phố.

Theo HCMC C4IR, mạng lưới đối tác toàn cầu của Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM cũng được mở rộng mạnh mẽ thông qua việc tiếp nhận hàng loạt đề xuất hợp tác sâu rộng từ các tập đoàn lớn như Sunwah, Exabyte, Inspur Smart Technology, Sơn Kim Ngung (BBMG Corporation), và Tojoy.

Cộng hưởng nguồn lực trong đổi mới sáng tạo

Để giữ vững vị thế đi đầu cả nước về đổi mới sáng tạo, TP.HCM đang quyết liệt xây dựng mô hình liên kết đa tầng vững chắc nhằm đưa các kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Nhận định về cột mốc vào Top 100 đổi mới sáng tạo toàn cầu, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho biết đây là kết quả của quá trình nỗ lực bền bỉ và sự đồng hành của nhiều thành tố, từ cộng đồng startup, nhà đầu tư, trường đại học, viện nghiên cứu đến các tổ chức hỗ trợ và cơ quan quản lý nhà nước.

Trong mối quan hệ “ba nhà” gồm “Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp”, thành phố luôn lấy doanh nghiệp làm trung tâm để xác định nhu cầu và dẫn dắt ứng dụng, giúp các startup có hàm lượng nghiên cứu phát triển cao có bệ đỡ vững chắc để hiện thực hóa dự án ở quy mô công nghiệp lớn.

Tầm nhìn chiến lược đó đã được cụ thể hóa bằng việc định hình Chương trình VSMART, sáng kiến hành động thực chất được thảo luận từ diễn đàn WEF nhằm tháo gỡ toàn diện các rào cản chuyển đổi cho doanh nghiệp. Theo HCMC C4IR, VSMART không đơn thuần là việc ứng dụng các giải pháp công nghệ đơn lẻ, mà là một cuộc cách mạng thiết lập hệ nhận thức mới, đổi mới cấu trúc toàn diện từ mô hình quản trị, dữ liệu, nhân lực đến hệ thống logistics và liên kết chuỗi giá trị.

Trong giai đoạn phát triển mới, với vai trò của đổi mới sáng tạo, sản xuất thông minh và tăng cường kết nối quốc tế, TP.HCM được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo một cách mạnh mẽ.

×