500 cổ vật xuất hiện ở Bắc Ninh, có cả bảo vật thạp đồng Đông Sơn 2.000 năm tuổi

Sáng 23/3, tại Bảo tàng Bắc Ninh số 2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Hội Sưu tầm, Nghiên cứu cổ vật Kinh Bắc khai mạc trưng bày chuyên đề "Cổ vật tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh". Đây là hoạt động nổi bật trong khuôn khổ Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.

Trưng bày chuyên đề "Cổ vật tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh" giới thiệu khoảng 500 hiện vật tiêu biểu qua các thời kỳ, được chia thành 3 chuyên đề, tái hiện tiến trình lịch sử – văn hóa từ Tiền Đông Sơn đến thời phong kiến.

Nổi bật là chuyên đề Tiền Đông Sơn – Đông Sơn với trống đồng, thạp đồng, công cụ đá… đặc biệt là chiếc thạp đồng văn hóa Đông Sơn hơn 2.000 năm tuổi, được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2023, hiện thuộc bộ sưu tập của ông Nguyễn Thế Hồng – Giám đốc Bảo tàng Hoàng gia Lam Hồng.

Thạp đồng Đông Sơn có niên đại khoảng 2.200–2.300 năm, cao 39 cm, nặng 5,4 kg, là hiện vật gốc, độc bản với hoa văn sắc nét, bố cục hài hòa, mang đậm đặc trưng văn hóa Đông Sơn. Điểm đặc biệt là băng hoa văn 14 con thú chạy ngược chiều kim đồng hồ – kiểu trang trí duy nhất hiện biết ở Việt Nam, cùng quai kép hình mui thuyền và các họa tiết vòng tròn đồng tâm, chữ S, trám lồng tinh xảo.

Chuyên đề thời kỳ Bắc thuộc giới thiệu hơn 100 hiện vật, phản ánh sự giao thoa văn hóa, trong khi gốm sứ thời Lý – Trần với men ngọc, men ngà, men nâu tiếp tục là điểm nhấn, thể hiện đỉnh cao nghệ thuật gốm Việt.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trương Quang Hải – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến không chỉ nổi danh với dân ca quan họ mà còn là nơi hội tụ nhiều giá trị di sản văn hóa đặc sắc. Các di vật, cổ vật chính là minh chứng sinh động cho chiều sâu văn hóa, trình độ kỹ thuật và đời sống tinh thần của các thế hệ cha ông.

Ban Tổ chức kỳ vọng triển lãm sẽ tạo không gian giao lưu, kết nối giữa các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, nhà sưu tầm và công chúng yêu di sản, qua đó nâng cao nhận thức cộng đồng và tôn vinh những đóng góp trong công tác bảo tồn cổ vật. Đồng thời khẳng định việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, trong đó có cổ vật, không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Tham quan trưng bày, ông Hoàng Văn Huân (Hội cổ vật tỉnh Quảng Ninh) bày tỏ ấn tượng với cách tổ chức và sức lan tỏa của sự kiện: “Cách trình bày cổ vật, kết hợp với không gian trưng bày tạo nên sự cuốn hút rất mạnh mẽ".

Theo ông Huân, sự hưởng ứng của các ban, ngành và lãnh đạo tỉnh đã tạo động lực để phong trào cổ vật phát triển rất sôi nổi. Là người đam mê cổ vật, ông cũng đánh giá cao chất lượng trưng bày: “Những hiện vật ở đây thực sự rất tuyệt vời, mang giá trị nổi bật và tạo sức hấp dẫn lớn”.

Đánh giá về trưng bày, nhà văn, nhà nghiên cứu – sưu tầm cổ vật Phạm Xuân Hiếu (Hải Phòng), người có gần 50 năm gắn bó với cổ vật, cho rằng điểm nổi bật là việc tập trung tôn vinh cổ vật Việt.

Ông chia sẻ: “Trước đây, nhiều trưng bày giới thiệu cổ vật chung trong và ngoài nước, nhưng lần này tập trung vào cổ vật Việt Nam, qua đó tôn vinh rõ nét giá trị văn hóa dân tộc”. Đồng thời, ông đánh giá cao nỗ lực của các nhà sưu tầm: “Nhiều người đã đi ra nước ngoài mua lại cổ vật Việt Nam, mang về trong nước, góp phần quảng bá văn hóa Việt”.

Theo ông Hiếu, cổ vật cần được nhìn nhận đúng bối cảnh: “Khi xem một hiện vật, phải đặt nó trong không gian, thời gian và quá trình lịch sử của nó thì mới hiểu được giá trị thực sự”.

Hiện, tỉnh Bắc Ninh có gần 4.000 di tích, trong đó 1.455 di tích được xếp hạng các cấp gồm: 10 di tích quốc gia đặc biệt, 292 di tích quốc gia, 1.117 di tích cấp tỉnh, 25 bảo vật, nhóm bảo vật quốc gia... Đáng chú ý, hai điểm di tích chùa Bổ Đà và chùa Vĩnh Nghiêm thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.

×