60 mục tiêu bị tấn công, 18 triệu thùng dầu được bảo vệ: Ngày lập kỷ lục của quân đội Mỹ tại eo biển Hormuz

Trước khi chiến tranh nổ ra cách đây hơn sáu tháng, ước tính có khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua eo biển này.

Các quan chức cho biết, Mỹ đã sử dụng nhiều phương tiện trên không, trên biển và trong không gian để không chỉ tiếp tục tấn công khả năng tấn công tàu thương mại của Iran trong eo biển mà còn đồng thời đẩy lùi các đợt tấn công bằng máy bay không người lái trong khi thực hiện các hoạt động hộ tống đầy rủi ro cho các tàu chở hàng triệu thùng dầu.

Quan chức đầu tiên cho biết thêm, lực lượng Mỹ cũng đã vô hiệu hóa các tên lửa hành trình chống hạm trong chiến dịch hộ tống.

Theo các quan chức, động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang tập trung chiến lược vào việc ưu tiên tấn công các mục tiêu xung quanh eo biển, tiến hành các hoạt động hộ tống tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy quan trọng này và duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran như một phần của "chiến dịch toàn diện" của chính quyền Trump nhằm gia tăng áp lực kinh tế lên giới lãnh đạo Iran.

Mặc dù chiến dịch hôm thứ Ba đã thành công, các quan chức vẫn không ảo tưởng rằng một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột sắp đạt được, và các công ty năng lượng vẫn thận trọng về những rủi ro khổng lồ liên quan đến việc đưa tàu của họ đi qua eo biển, ngay cả khi có tàu hộ tống quân sự. Và giá năng lượng vẫn ở mức cao, gây ra sự biến động trên thị trường trái phiếu toàn cầu.

Theo nguồn tin đầu tiên, các ưu tiên khác mà Tổng thống Donald Trump đã nêu ra, bao gồm các hoạt động tập trung vào việc loại bỏ các yếu tố trong chương trình hạt nhân của Iran, hiện đã bị "tạm gác lại". Nguồn tin này cũng nhắc lại rằng Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ đã được chỉ thị tập trung toàn bộ nỗ lực vào eo biển và ngăn chặn xuất khẩu dầu mỏ ra vào các cảng của Iran.

Chính ông Trump gần đây đã ám chỉ rằng ông hài lòng với việc để kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran, vốn không bị phá hủy hoàn toàn trong các cuộc tấn công của Mỹ vào ba cơ sở hạt nhân quan trọng năm ngoái, được chôn giấu và giám sát nó bằng hình ảnh vệ tinh, bất chấp trước đó ông khẳng định rằng việc bảo đảm an toàn cho vật liệu này là ưu tiên hàng đầu trong cuộc xung đột hiện tại.

Hôm thứ Ba, Mỹ đã tiến hành chiến dịch đa diện theo chiến lược hiện tại, tấn công gần 60 mục tiêu quân sự quanh eo biển, bao gồm các trận địa phòng không, hệ thống radar, tài sản hàng hải, khả năng rải thủy lôi và các trạm thông tin liên lạc, đồng thời hộ tống các tàu, cả hai quan chức đều nói với CNN.

Theo một quan chức thứ hai, quân đội Mỹ dự kiến ​​sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công gần eo biển, một phần vì Iran đã chứng minh rằng họ có khả năng khôi phục năng lực của mình theo cách đòi hỏi sự duy trì liên tục. Việc tiến hành các cuộc tấn công đó giống như "cắt cỏ" hoặc trò chơi "đập chuột", nhằm làm suy yếu khả năng đe dọa các tàu thương mại của Iran.

Làm suy yếu dần ảnh hưởng của Iran

Nhưng chúng cũng là một phần quan trọng của chiến lược quân sự rộng lớn hơn nhằm từng bước làm suy yếu khả năng lợi dụng eo biển của Iran.

Trong khi đó, lệnh phong tỏa của Mỹ đã ngăn cản Iran xuất khẩu bất kỳ loại dầu nào kể từ tháng 7, theo lời một quan chức Mỹ khác.

Hôm thứ Tư, ông Trump cho biết vòng tấn công mới nhất của Mỹ không chỉ nhắm vào hệ thống radar của Iran, mà còn nhằm mục đích loại bỏ khả năng theo dõi tàu thuyền của nước này qua eo biển Hormuz.

"Họ đang cố gắng nhìn thấy các con tàu. Họ không thể nhìn thấy vì họ không có radar, vì chúng ta đã phá hủy nó, và chúng ta đã phá hủy nhiều hơn cả radar của họ đêm qua", ông Trump nói.

Ông Trump không nêu rõ mục tiêu nào khác bị nhắm đến trong cuộc tấn công. Nhưng ông một lần nữa khẳng định rằng Mỹ vẫn kiểm soát eo biển và đã chứng minh khả năng vừa tấn công các mục tiêu của Iran dọc bờ biển, vừa bảo vệ tàu thuyền trước bất kỳ cuộc tấn công nào.

Tuy nhiên, vẫn còn phải xem liệu các chiến dịch quân sự đa phương có cuối cùng buộc Iran phải đầu hàng hay không và ngay cả khi có thì quá trình đó sẽ mất bao lâu.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã ám chỉ đến sự gia tăng lượng dầu vận chuyển qua eo biển hồi đầu tuần này, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang gần đây. Ông nói với CNBC rằng lượng xuất khẩu này đã đạt mức kỷ lục thời chiến vào thứ Hai, hơn 17 triệu thùng mỗi ngày. "Đó không phải là dấu hiệu cho thấy Iran kiểm soát eo biển", ông Bessent nói.

Các quan chức Mỹ đã nói với CNN rằng họ tin eo biển này đang mất dần giá trị đối với Iran, và dẫn chứng những tiến triển gần đây như bằng chứng cho nhận định đó. Tuy nhiên, Iran vẫn có thể coi khả năng gây ảnh hưởng tiêu cực đến luồng giao thông thông qua các mối đe dọa đáng tin cậy đối với vận tải thương mại là một điểm mạnh, và các chủ tàu nhìn chung vẫn hoài nghi về khả năng Mỹ có thể thiết lập một hệ thống bền vững.

Các quan chức dưới thời chính quyền Trump đã nhiều lần khẳng định rằng lượng dầu vận chuyển qua eo biển này nhiều hơn so với con số được công bố, do các tàu ngày càng thường xuyên tắt thiết bị phát tín hiệu để tránh bị phát hiện khi di chuyển qua tuyến đường thủy này. Theo nguồn tin chính thức đầu tiên nắm rõ về vụ việc, hầu hết, nếu không phải tất cả, trong số 40 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz hôm thứ Ba đều đã tắt thiết bị phát tín hiệu nhằm tránh bị phát hiện.

Vào tháng 8, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright tuyên bố rằng xuất khẩu dầu từ Trung Đông đã tăng lên mức trước chiến tranh trong một thời gian.

Sự hoài nghi đối với các tuyên bố về 'kiểm soát hoàn toàn'

Tuy nhiên, bất chấp nhiều tuần nỗ lực phối hợp để giành quyền kiểm soát eo biển, chính quyền vẫn tiếp tục đối mặt với sự hoài nghi lớn từ các quan chức và nhà phân tích trong ngành, những người cho rằng Mỹ vẫn chưa chứng minh được khả năng thực sự khẳng định "quyền kiểm soát hoàn toàn" tuyến đường vận chuyển này.

"Có thể nói chính quyền đã không thể hiện được sự tín nhiệm," một người am hiểu về tình hình ngành công nghiệp này cho biết, đồng thời nói thêm rằng ngay cả khi sự tăng đột biến hàng ngày về khối lượng vận chuyển là có thật, "tôi không biết ai lại cho rằng mức trung bình lại cao đến vậy."

Trong khi đó, theo hai nguồn tin thân cận, các công ty vận tải thương mại lựa chọn đi qua eo biển này chủ yếu đưa ra quyết định dựa trên từng trường hợp cụ thể. Giá thuê tàu chở dầu đi qua eo biển cũng tăng vọt, một số ước tính cho rằng chi phí lên tới hơn 500.000 đô la mỗi ngày, tạo thêm động lực tài chính cho các công ty cho thuê tàu sẵn sàng chấp nhận rủi ro khi thực hiện chuyến đi.

Nhưng toàn ngành vẫn đang tìm kiếm sự đảm bảo hơn nữa. Chi phí bảo hiểm tàu ​​thuyền, vốn đã tăng vọt vào đầu cuộc chiến, vẫn còn cao, làm tăng thêm những khó khăn trong tính toán của các công ty hàng hải. Và ngay cả khi không thành công, những báo cáo liên tục về các cuộc tấn công của Iran vào các tàu đi qua eo biển vẫn là một yếu tố răn đe.

Dầu mỏ chỉ là một trong nhiều loại hàng hóa liên quan đến năng lượng được vận chuyển qua tuyến đường thủy này. Theo nguồn tin chính thức đầu tiên nắm rõ các hoạt động quân sự đang diễn ra của Mỹ xung quanh Iran, các tàu chở các nguồn năng lượng khác, cụ thể là khí đốt tự nhiên hóa lỏng, dường như đang thể hiện sự thận trọng hơn nữa do những hậu quả thảm khốc tiềm tàng nếu các tàu chở loại hàng hóa này bị trúng máy bay không người lái, thủy lôi hoặc tên lửa của Iran.

Một số quan chức Mỹ thừa nhận rằng quân đội Mỹ có thể sẽ cần thời gian và sự kiên trì để không chỉ tiếp tục xử lý danh sách mục tiêu chưa hoàn thành các tài sản quân sự của Iran gần eo biển - những năng lực đã được khôi phục ít nhất một phần trong thời gian tạm ngừng giao tranh gần đây - mà còn thuyết phục ngành vận tải biển rằng việc đi lại qua eo biển là an toàn.

Biện pháp thứ hai bao gồm việc tiến hành các hoạt động hộ tống thường xuyên như những gì đã diễn ra hôm thứ Ba, khi lực lượng Mỹ dẫn dắt các tàu thương mại đi qua một luồng tàu đã được rà phá thủy lôi. Đến tháng tới, quân đội Mỹ hy vọng sẽ mở rộng luồng tàu này qua eo biển để cho phép các tàu di chuyển tự do hơn — với mục tiêu tăng dần lượng dầu vận chuyển qua tuyến đường thủy này.

CNN đã xác định được các tàu thương mại cụ thể đi vào và ra khỏi eo biển vào ngày 1/9 những con tàu mang cờ của nhiều quốc gia khác nhau, từ Ả Rập Xê Út đến Pháp.

Trước đó trong cuộc xung đột, quân đội Mỹ đã cố gắng triển khai một chiến dịch hộ tống tương tự - được đặt tên là Dự án Tự do - nhưng nhanh chóng bị hủy bỏ sau khi thông báo này khiến các đồng minh chủ chốt ở vùng Vịnh, đặc biệt là Ả Rập Xê Út, bất ngờ, dẫn đến các mối đe dọa chặn quyền tiếp cận của Mỹ đối với các căn cứ và hoạt động bay trên không phận nhằm chống lại Iran.

Nhiều tháng sau, cuộc chiến dường như đã bước vào một giai đoạn mới, và với việc phiến quân Houthi hiện đang phát động các cuộc tấn công chống lại Ả Rập Xê Út, các đối tác trong khu vực đang hỗ trợ nhiều hơn cho các hoạt động hộ tống qua eo biển, theo nguồn tin chính thức đầu tiên nắm rõ về chiến dịch này cho biết.

×