800 tấn mì tươi tẩm hàn the đầu độc người tiêu dùng: "Hành vi phi đạo đức, coi thường pháp luật và sức khỏe cộng đồng”

Thực phẩm chứa chất cấm hàn the âm thầm đầu độc cơ thể

Ngày 12/1, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) Công an TP.HCM đã bắt tạm giam Vương Lưỡng Toàn (45 tuổi), Huỳnh Cẩm Lài (44 tuổi, vợ Toàn) và Thạch Vĩnh (21 tuổi, cùng trú tại phường Phú Thạnh) để điều tra hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Trước đó, lực lượng chức năng kiểm tra hộ kinh doanh Châu Phát và bắt quả tang các đối tượng đang trực tiếp trộn hàn the, soda và dung dịch silicate vào mì sợi.

Tại cơ quan điều tra, Toàn thừa nhận hành vi này đã diễn ra suốt khoảng 10 năm. Riêng trong 3 năm gần đây, khoảng 800 tấn mì tươi chứa hóa chất đã được đưa ra thị trường, âm thầm len lỏi vào bữa ăn của hàng nghìn gia đình. Vậy hàn the nếu xâm nhập cơ thể sẽ độc hại như thế nào?

Liên quan đến vấn đề này, trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội đánh giá, việc sử dụng hàn the trong thực phẩm là hành vi phi đạo đức, coi thường pháp luật và sức khỏe cộng đồng.

Theo ông Thịnh, hàn the là muối natri của acid boric, được sử dụng trong công nghệ thực phẩm để giữ món ăn tươi ngon thời gian dài, không bị ôi thiu, đồng thời giúp tăng độ dẻo. Người dân hay cho hàn the vào nấu bánh đúc để bánh cứng chặt, hoặc nêm vào bánh cuốn, bún, để dai ngon hơn.

Tuy nhiên, qua thời gian, các chuyên gia nhận thấy hàn the là hóa chất vô cùng độc hại, có thể gây tổn thương gan, thận, làm suy nhược cơ thể, biếng ăn, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và có thể làm sa sút trí tuệ. Bởi vậy, Việt Nam đã cấm sử dụng hàn the trong sản xuất, chế biến thực phẩm với bất kỳ hàm lượng hay cách thức nào. Nhưng trên thực tế, nhiều người kinh doanh vẫn bỏ hàn the như một chất phụ gia vào thực phẩm để món ăn dai ngon hơn.

“Chỉ cần từ 5 gram hàn the trở lên đã có thể gây ngộ độc cấp tính, thậm chí dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, trên thực tế, ngộ độc mạn tính thường gặp hơn do hàn the khó bị đào thải, tích tụ dần trong gan và các cơ quan nội tạng. Khi lượng tích lũy đủ lớn, cơ thể sẽ xuất hiện các bệnh lý mạn tính nguy hiểm”, PGS Thịnh nhấn mạnh.

Có thể tử vong nếu ăn nhiều hàn the

Tiếp lời PGS Thịnh, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo, việc sử dụng hàn the sai cách, vượt ngưỡng cho phép có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.

Theo bác sĩ Thiệu, khi ăn phải thực phẩm chứa hàn the, cơ thể chỉ có khả năng đào thải khoảng 70%. Phần còn lại sẽ tích tụ dần trong các cơ quan nội tạng.

"Khi lượng hàn the tích lũy đạt khoảng 5g, người sử dụng có thể bị ngộ độc cấp hoặc mạn tính; trong những trường hợp nặng, nguy cơ tử vong là hoàn toàn có thể xảy ra", bác sĩ Thiệu cảnh báo.

Với những người có hệ tiêu hóa kém, hàn the dễ gây ra các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc nôn mửa. Nếu tiếp xúc kéo dài, chất độc tích tụ trong gan sẽ làm tổn thương cơ quan này, dẫn đến suy nhược cơ thể và ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe.

Không chỉ dừng lại ở đó, hàn the còn kích thích hệ thần kinh, có thể gây rối loạn tâm thần, thậm chí liên quan đến tình trạng trầm cảm. Thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc thải độc tố, phải hoạt động quá mức trong thời gian dài sẽ dần suy yếu, dẫn đến rối loạn chức năng thận.

Bác sĩ Thiệu cho biết thêm, việc tiếp xúc hoặc sử dụng hàn the lâu dài còn có thể gây rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt và đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em cũng như thai nhi đang trong giai đoạn phát triển.

Đối với thủy tinh lỏng (natri silicat), đây không phải là hóa chất gây độc cấp tính nhưng có tính kiềm mạnh. Nếu tiếp xúc trực tiếp, chất này có thể gây kích ứng da và mắt. Vì vậy, khi sử dụng cần trang bị găng tay, kính bảo hộ, tránh để dung dịch tiếp xúc với da hoặc hít phải hơi dung dịch trong thời gian dài.

Từ vụ trộn hàn the vào mì tươi, các chuyên gia cảnh báo hành vi vì lợi nhuận mà coi thường sức khỏe người dân cần bị xử lý nghiêm để tránh hậu quả lâu dài. Trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy tinh lỏng phải được pha loãng đúng kỹ thuật để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến cây trồng và môi trường xung quanh.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cũng chỉ ra một thực tế đáng lo ngại, hàn the gần như "vô hình" trong thực phẩm. Chất này không làm đổi màu, không tạo mùi lạ, khiến người tiêu dùng rất khó phát hiện bằng mắt thường.

Một số nhà sản xuất cho hàn the vào bún để sợi bún, mì mềm, dai, không bị khô cứng, khó thiu. Vì vậy, có thể nhận biệt qua quan sát, cảm nhận. Bún, mì tươi không chứa hàn the sợi hơi nát, dễ đứt gãy và chạm vào có cảm giác hơi dính, nhuyễn, mua về để hơi lâu hoặc qua ngày sẽ bị chua và ôi thiu. Vì vậy, cần cảnh giác với những loại bún, mì tươi để 2-3 ngày chưa ôi thiu, khi nhai trong miệng không có mùi vị.

Để tự bảo vệ mình, người dân có thể áp dụng phương pháp kiểm tra định tính bằng giấy nghệ. Giấy được ngâm nước nghệ tươi, phơi khô rồi ấn trực tiếp lên bề mặt thực phẩm. Sau khoảng một phút, nếu giấy chuyển từ màu vàng sang cam đỏ, khả năng cao thực phẩm có chứa hàn the. Để biết chính xác bún nhiễm hóa chất chỉ có thể đem đi xét nghiệm.

Tuy nhiên, theo PGS Thịnh, cách phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là lựa chọn thực phẩm tại các cơ sở uy tín, có nhãn mác và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm, tra xử lý nghiêm cơ sở vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm.

×