AHLĐ Trần Mạnh Báo: Nửa thế kỷ nâng tầm hạt giống Việt

Năm 2026, Chương trình Vinh quang Việt Nam bước sang năm thứ 22 với chủ đề "Kiến tạo và Cống hiến" – thông điệp hướng tới những con người không chỉ làm giàu cho mình mà còn kiến tạo giá trị bền vững cho đất nước. Trong số 5 cá nhân được vinh danh năm nay, AHLĐ Trần Mạnh Báo, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn ThaiBinh Seed là một cái tên đặc biệt, bởi hành trình của ông gắn liền với câu chuyện hạt giống – câu chuyện cốt lõi của nền nông nghiệp Việt Nam.

Không phải ngẫu nhiên mà từ một doanh nghiệp giống cây trồng địa phương vươn lên thành thương hiệu hàng đầu quốc gia. Cũng không phải ngẫu nhiên mà người nông dân nhiều vùng gọi tên ThaiBinh Seed như một người bạn đồng hành. Phía sau dấu ấn ấy là hơn nửa thế kỷ bền bỉ của một người lính – nhà khoa học – doanh nhân, người đã chọn đồng ruộng làm "mặt trận" thứ hai của đời mình.

Từ người thương binh đến "người gieo giống"

Rất ít người biết rằng, con đường đến với nông nghiệp của AHLĐ Trần Mạnh Báo bắt đầu từ một vết thương chiến tranh. Ông là thương binh hạng 2/4, trở về từ mặt trận với thể trạng không còn nguyên vẹn. Ở hoàn cảnh ấy, nghỉ ngơi là một lựa chọn hợp lý. Nhưng với bản lĩnh người lính, không chọn an nhàn mà ông đã tiếp tục dấn thân vào lĩnh vực nông nghiệp bằng hạt giống, bằng phòng nghiên cứu, bằng những cánh đồng thử nghiệm.

Hồi đầu, công tác chọn tạo giống cây trồng ở nước ta phần lớn vẫn dựa vào các viện nghiên cứu nhà nước. Một doanh nghiệp nhỏ dám đặt chân vào lĩnh vực vốn bị xem là "vốn nhiều, lời chậm, rủi ro cao" như nghiên cứu giống, vào thời điểm ấy, là điều không tưởng. Thế nhưng, AHLĐ Trần Mạnh Báo vẫn kiên trì đi từng cánh đồng, gắn bó với nhà khoa học, lắng nghe tiếng nói của nông dân, và từng bước xây dựng ThaiBinh Seed thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu ngành giống cây trồng Việt Nam.

"Muốn làm nông nghiệp bền vững, phải làm chủ hạt giống", đây không chỉ là nhận thức, mà là triết lý xuyên suốt mà ông theo đuổi. Bởi ai cũng biết, hạt giống là "con gà đẻ trứng vàng" của nông nghiệp: giống tốt thì năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu được với thời tiết khắc nghiệt; giống kém thì dù chăm sóc kỹ, nông dân vẫn thấp thỏm từng mùa vụ.

Hệ sinh thái khép kín – bài toán dài hạn cho nông nghiệp Việt Nam

Dưới sự dẫn dắt của AHLĐ Trần Mạnh Báo, ThaiBinh Seed không dừng lại ở việc chọn tạo giống lúa năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với biến đổi khí hậu. ThaiBinh Seed đã bước xa hơn khi xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp khép kín: từ nghiên cứu, sản xuất giống, liên kết sản xuất với nông dân, chế biến đến thương mại. Đây là mô hình điểm ở Việt Nam, nơi khâu nào cũng được kiểm soát chất lượng và truy xuất được nguồn gốc.

Điểm đáng chú ý là cách AHLĐ Trần Mạnh Báo gắn kết bốn chủ thể: doanh nghiệp - nhà khoa học - hợp tác xã và nông dân. Lâu nay, một trong những điểm nghẽn lớn nhất của nông nghiệp Việt Nam là khâu nghiên cứu và sản xuất thường rời rạc: nhà khoa học làm nghiên cứu, nông dân làm đồng, doanh nghiệp làm thương mại, ít khi gặp nhau. Sự thiếu liên kết ấy khiến nhiều tiến bộ kỹ thuật chậm tiếp cận đồng ruộng, và cũng khiến nông dân dễ rơi vào cảnh "được mùa mất giá".

Cách làm của ThaiBinh Seed, về bản chất là biến phòng nghiên cứu thành cánh đồng, biến công trình nghiên cứu thành thu nhập thực tế của người nông dân. Khi giống lúa mới ra đời, doanh nghiệp không chỉ bán giống mà còn đồng hành cùng bà con nông dân, hợp tác xã trong quy trình canh tác, hỗ trợ đầu vào và bao tiêu đầu ra. Nhờ vậy, hàng triệu hộ nông dân đã tiếp cận được tiến bộ kỹ thuật, nâng cao năng suất và cải thiện thu nhập bền vững.

Bên cạnh giá trị kinh tế, những giống lúa mang thương hiệu ThaiBinh Seed còn góp phần vào mục tiêu lớn hơn: bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, đất canh tác thu hẹp, dân số tăng, việc làm chủ nguồn giống phù hợp với từng vùng sinh thái là điều kiện sống còn. Đó cũng là lý do những công trình nghiên cứu của AHLĐ Trần Mạnh Báo và cộng sự không chỉ có ý nghĩa với một doanh nghiệp, mà với cả nền nông nghiệp nước nhà.

Tôn vinh một tinh thần, khẳng định một giá trị

Chương trình Vinh quang Việt Nam do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chỉ đạo từ năm 2004, qua 22 năm đã trở thành biểu tượng của tinh thần cống hiến, lan tỏa những giá trị tốt đẹp về trách nhiệm và khát vọng dựng xây đất nước. Việc AHLĐ Trần Mạnh Báo được xướng tên trong danh sách vinh danh năm 2026 không chỉ là niềm vinh dự cá nhân mà còn là sự ghi nhận xứng đáng đối với một thế hệ đi lên từ khói lửa chiến tranh, dấn thân vào công cuộc kiến thiết đất nước bằng tri thức và sức lao động.

Hơn thế, danh hiệu này cũng là niềm tự hào của tập thể cán bộ, người lao động ThaiBinh Seed, những người đang tiếp tục hành trình mà vị Chủ tịch HĐQT đã dày công gầy dựng. Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, từ biến đổi khí hậu, áp lực cạnh tranh quốc tế đến yêu cầu chuyển đổi xanh, câu chuyện của AHLĐ Trần Mạnh Báo là một minh chứng rõ nét: đổi mới sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm vẫn là chìa khóa để nền nông nghiệp Việt Nam tiến lên phía trước.

Chủ đề "Kiến tạo và Cống hiến" của Vinh quang Việt Nam 2026, cũng chính là hai chữ đã làm nên dấu ấn của AHLĐ Trần Mạnh Báo. Ông đã kiến tạo từ những hạt giống nhỏ bé, và cống hiến trọn đời cho người nông dân, cho đồng ruộng Việt Nam. Hành trình ấy, dẫu đã hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn chưa dừng lại, bởi hạt giống như chính cuộc đời ông, vẫn đang tiếp tục nảy mầm và trổ bông trên những cánh đồng quê hương.

×