Ai có thẩm quyền bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo dự thảo Luật?

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và chức danh

Theo tư vấn của Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh, trước hết cần phân biệt giữa thẩm quyền quyết định về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ, chức danh với thẩm quyền bổ nhiệm một chức danh cụ thể.

Căn cứ Điều 3 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh. Nghị quyết được Chính phủ ban hành nhằm quy định tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu trong thời gian chưa sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới luật có quy định liên quan đến cơ quan này.

Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã gồm Chỉ huy trưởng; Chính trị viên do Bí thư Đảng ủy cấp xã kiêm nhiệm; Phó Chỉ huy trưởng; Chính trị viên phó; các trợ lý và nhân viên chuyên môn kỹ thuật.

Đáng chú ý, chính quy định này giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đồng thời phải bảo đảm không làm tăng tổng biên chế theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, quy định trên cho thấy Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giữ vai trò quan trọng trong việc thống nhất mô hình tổ chức Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trên phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, không nên đồng nhất quy định “Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh” với việc Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP trực tiếp quy định Bộ trưởng là người ký quyết định bổ nhiệm từng Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Đây là điểm cần lưu ý khi xác định thẩm quyền bổ nhiệm.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP chủ yếu đặt ra khung tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong giai đoạn chuyển tiếp. Còn cơ chế bổ nhiệm cụ thể cần được xác định trên cơ sở các quy định chuyên ngành và các văn bản được sửa đổi, bổ sung phù hợp với mô hình mới.

Nói cách khác, ở thời điểm áp dụng Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, có thể khẳng định Bộ trưởng Bộ Quốc phòng có thẩm quyền quyết định về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Tuy nhiên, để trả lời chính xác câu hỏi “ai ký quyết định bổ nhiệm Chỉ huy trưởng”, cần đối chiếu thêm các quy định về công tác cán bộ, chức vụ và pháp luật chuyên ngành tương ứng.

Đây cũng là lý do vấn đề này được đặt ra trong quá trình sửa đổi các luật về quân sự, quốc phòng.

Dự thảo đề xuất Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, điểm mới đáng chú ý nằm trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng mà anh đã cung cấp.

Căn cứ nội dung dự thảo sửa đổi điểm đ khoản 1 Điều 23 Luật Dân quân tự vệ, phương án được đề xuất quy định rõ:

“Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định bổ nhiệm các chức vụ chỉ huy, trợ lý của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã”.

Như vậy, nếu phương án này được Quốc hội thông qua, người có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã sẽ là Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Điểm này rất đáng chú ý bởi nó giúp phân định rõ hơn giữa cơ quan quân sự cấp trên và chính quyền địa phương trong công tác tổ chức cán bộ tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, dự thảo đồng thời đề xuất sửa đổi cơ cấu Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo hướng:

Căn cứ khoản 1 Điều 20 Luật Dân quân tự vệ được đề xuất sửa đổi, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan thường trực công tác quốc phòng ở cấp xã.

Theo phương án dự thảo, Chỉ huy trưởng là công chức, Ủy viên UBND cấp xã, sĩ quan dự bị; trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng hoặc tình trạng chiến tranh, người giữ chức vụ này được gọi vào phục vụ tại ngũ theo quy định của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Chỉ huy trưởng.

Dự thảo cũng xác định Chính trị viên do Bí thư cấp ủy cấp xã đảm nhiệm; Chính trị viên phó do Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã đảm nhiệm; Phó Chỉ huy trưởng và Trợ lý là công chức.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, nếu được thông qua, cách thiết kế này sẽ làm rõ hơn cơ chế tổ chức cán bộ của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã: Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định bổ nhiệm, trong khi Ban Chỉ huy quân sự cấp xã vẫn nằm trong hệ thống cơ quan quân sự địa phương và chịu sự chỉ huy, quản lý theo hệ thống quân sự.

Điều này cũng phù hợp với chủ trương kiện toàn cơ quan quân sự địa phương trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Đáng chú ý, dự thảo không chỉ đề cập đến Chỉ huy trưởng mà còn xác định thẩm quyền bổ nhiệm đối với các chức vụ chỉ huy, trợ lý của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Như vậy, nếu được thông qua, quy định mới sẽ tạo cơ sở pháp lý cụ thể hơn cho việc kiện toàn nhân sự của cơ quan quân sự cấp xã.

Một điểm khác cũng được đề xuất là Chỉ huy trưởng, Chính trị viên, Phó Chỉ huy trưởng và Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có thời gian công tác từ đủ 60 tháng trở lên được hưởng phụ cấp thâm niên.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, những đề xuất này cho thấy việc kiện toàn Ban Chỉ huy quân sự cấp xã không chỉ dừng ở việc thay đổi tên gọi hay mô hình tổ chức, mà còn hướng tới việc xác lập rõ hơn vị trí, chức danh, tiêu chuẩn, thẩm quyền bổ nhiệm và chế độ đối với người đảm nhiệm chức vụ.

Tuy nhiên, người dân cần lưu ý rằng Dự thảo Luật chưa phải là luật có hiệu lực. Vì vậy, quy định đề xuất “Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định bổ nhiệm” chỉ có thể được áp dụng khi được Quốc hội thông qua và có hiệu lực theo quy định.

Trong khi đó, Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP vẫn là căn cứ trực tiếp về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong giai đoạn chuyển tiếp. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 26/1/2026 đến hết ngày 28/2/2027 theo quy định tại chính nghị quyết.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, vì vậy, với câu hỏi “Ai có thẩm quyền bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã?”, cần trả lời theo hai thời điểm:

Thứ nhất, theo Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng được giao quyết định về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; nghị quyết không nên được hiểu đơn giản là quy định Bộ trưởng trực tiếp ký quyết định bổ nhiệm từng Chỉ huy trưởng.

Thứ hai, theo phương án tại Dự thảo Luật sửa đổi Luật Dân quân tự vệ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được đề xuất giao quyết định bổ nhiệm các chức vụ chỉ huy, trợ lý của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Do đó, nếu dự thảo được thông qua theo phương án này, thẩm quyền bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã sẽ được xác định rõ là thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh, tạo cơ sở pháp lý cụ thể hơn cho việc kiện toàn đội ngũ cán bộ quân sự ở cơ sở.

×