Anh vs Argentina tại World Cup 1986: “Bàn tay của Chúa” và bước chạy bất tử của Maradona

Anh vs Argentina tại World Cup 1986: “Bàn tay của Chúa” và bước chạy bất tử của Maradona

Có những trận đấu được nhớ đến bởi tỷ số. Có những cuộc so tài sống mãi nhờ chất lượng chuyên môn. Nhưng cuộc đối đầu giữa Argentina và Anh tại tứ kết World Cup 1986 còn lớn hơn thế. Đó là trận đấu hội tụ lịch sử, chính trị, lòng tự tôn dân tộc, sự bất công, vẻ đẹp và những nghịch lý tưởng như không thể cùng xuất hiện trong vòng vài phút.

Ngày 22/6/1986, tại sân Azteca ở Mexico City, Argentina đánh bại Anh 2-1 để giành quyền vào bán kết. Diego Maradona ghi 2 bàn ở phút 51 và 55, trước khi Gary Lineker rút ngắn cách biệt cho đội bóng của HLV Bobby Robson vào cuối trận. 2 pha lập công của Maradona trở thành 2 biểu tượng trái ngược: “Bàn tay của Chúa” gây phẫn nộ và “Bàn thắng thế kỷ” khiến cả thế giới phải ngả mũ.

Duyên nợ vượt khỏi giới hạn 1 trận bóng đá

Anh và Argentina vốn không phải 2 nền bóng đá thường xuyên gặp nhau, nhưng mỗi lần chạm trán tại World Cup, họ lại tạo ra những sự kiện đặc biệt. Năm 1962, Anh thắng Argentina 3-1 ở vòng bảng. 4 năm sau, hai đội gặp nhau tại tứ kết World Cup 1966 trên sân Wembley. Đội chủ nhà thắng 1-0 trong trận đấu căng thẳng, nơi thủ quân Antonio Rattin của Argentina bị truất quyền thi đấu và ban đầu không chấp nhận rời sân. Chính những khó khăn trong việc truyền đạt quyết định ở trận đấu ấy đã góp phần thúc đẩy ý tưởng sử dụng thẻ vàng, thẻ đỏ trong bóng đá.

10 năm sau, cuộc tái đấu tại Mexico diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt nhạy cảm. Chiến tranh Falklands, được Argentina gọi là Malvinas, mới kết thúc 4 năm trước đó. Cuộc xung đột năm 1982 khiến Argentina thất bại trước Anh và để lại những tổn thất, ký ức đau đớn cho cả hai phía. Trận bóng tại Azteca không thể và không nên được coi là sự tiếp nối của chiến tranh, nhưng sức nặng chính trị ấy khiến cảm xúc quanh cuộc đối đầu trở nên dữ dội hơn một trận tứ kết thông thường.

Với người Anh, đây là cơ hội tiến gần hơn tới danh hiệu thế giới thứ hai sau chức vô địch năm 1966. Với Argentina, trận đấu mang theo khát vọng khẳng định niềm kiêu hãnh của một quốc gia vừa trải qua nhiều biến động. Còn với Maradona, đó là sân khấu để một cầu thủ có vóc dáng nhỏ bé gánh trên vai toàn bộ kỳ vọng của đất nước.

Duyên nợ giữa 2 đội tiếp tục kéo dài sau năm 1986. Tại vòng 1/8 World Cup 1998, Argentina thắng Anh trong loạt sút luân lưu sau trận hòa 2-2, trong đó David Beckham bị đuổi vì hành động trả đũa Diego Simeone. 4 năm sau, chính Beckham thực hiện thành công quả phạt đền giúp Anh thắng Argentina 1-0 ở vòng bảng World Cup 2002. Mỗi lần gặp nhau lại xuất hiện 1 chiếc thẻ đỏ, 1 quả phạt đền hoặc 1 khoảnh khắc có khả năng thay đổi sự nghiệp của 1 ngôi sao.

Nhưng trong toàn bộ lịch sử ấy, trận đấu năm 1986 vẫn là tâm điểm. Bởi không cuộc đối đầu nào khác có thể chứa đựng 2 hình ảnh mâu thuẫn đến vậy về cùng 1 con người.

4 phút và 2 khuôn mặt của 1 thiên tài

Hiệp một tại Azteca diễn ra thận trọng. Anh duy trì đội hình tương đối thấp, cố gắng thu hẹp không gian hoạt động của Maradona. Argentina kiểm soát bóng nhiều hơn nhưng chưa tạo được khác biệt rõ rệt. Sự cân bằng chỉ bị phá vỡ sau giờ nghỉ, từ một tình huống tưởng như hàng phòng ngự Anh đã kiểm soát được.

Maradona dẫn bóng hướng vào khu vực trung tâm và tìm cách phối hợp với Jorge Valdano. Steve Hodge can thiệp nhưng cú xử lý của tiền vệ Anh lại đưa bóng bay ngược về phía khung thành. Thủ môn Peter Shilton lao ra, giơ tay định đấm bóng. Maradona thấp hơn đối thủ rất nhiều nhưng vẫn bật lên tranh chấp. Quả bóng sau đó đi vào lưới, trong khi các cầu thủ Anh lập tức phản ứng vì cho rằng số 10 Argentina đã dùng tay trái tác động. Trọng tài không phát hiện vi phạm và công nhận bàn thắng.

Không có gì phải tranh luận về bản chất của pha bóng: Maradona đã dùng tay và bàn thắng không hợp lệ. Sự tinh quái, tốc độ ra quyết định hay khả năng che giấu động tác của ông không thể biến một hành vi phạm luật thành điều chính đáng. Trong thời đại chưa có VAR, một khoảnh khắc diễn ra quá nhanh đã vượt qua tầm quan sát của tổ trọng tài và trực tiếp làm thay đổi cục diện trận đấu.

Tên gọi “Bàn tay của Chúa” khiến tình huống trở nên huyền thoại, nhưng với bóng đá Anh, đó trước hết là biểu tượng của sự bất công. Shilton cùng các đồng đội có quyền cảm thấy họ bị tước mất cơ hội bởi một quyết định sai. Việc Argentina sau đó chơi hay hơn hay Maradona xuất sắc đến đâu cũng không thể xóa bỏ sự thật ấy.

Thế nhưng, điều phi thường xảy ra chỉ khoảng 4 phút sau đó.

Maradona nhận bóng bên phần sân Argentina, xoay người thoát khỏi sự áp sát rồi tăng tốc thẳng về phía khung thành Anh. Ông đưa bóng qua hàng loạt cầu thủ bằng những nhịp chạm chân trái cực ngắn, liên tục thay đổi hướng chạy nhưng gần như không làm giảm tốc độ. Các hậu vệ Anh lần lượt bị bỏ lại, trước khi Maradona vượt qua cả Shilton và đưa bóng vào lưới từ góc hẹp. FIFA sau này tôn vinh pha độc diễn ấy là “Bàn thắng thế kỷ”, đồng thời xem đây là một trong những màn trình diễn cá nhân vĩ đại nhất lịch sử giải đấu.

Giá trị của bàn thắng thứ hai không chỉ nằm ở quãng đường Maradona đã đi qua hay số lượng đối thủ bị loại bỏ. Điều đặc biệt nhất là khả năng duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối trong trạng thái vận động ở tốc độ cao. Quả bóng dường như luôn nằm đúng khoảng cách để ông có thể thực hiện bước chạm tiếp theo, nhưng lại đủ xa khiến các hậu vệ không thể xoạc trúng.

Maradona không chạy theo một đường thẳng được vạch sẵn. Ông liên tục đọc chuyển động của đối phương rồi điều chỉnh trọng tâm trong tích tắc. Mỗi cú chạm bóng vừa là một động tác kỹ thuật, vừa là một quyết định chiến thuật. Khi hàng thủ Anh chờ ông chuyền, Maradona tăng tốc. Khi họ lao vào tranh chấp, ông đổi hướng. Khi Shilton băng ra khép góc, ông vẫn đủ bình tĩnh để thực hiện cú chạm cuối cùng.

Bàn mở tỷ số cho thấy sự láu cá và góc tối trong bản năng chiến thắng của Maradona. Bàn thứ hai phô diễn tài năng thuần khiết, nơi không còn chỗ cho tranh cãi về luật lệ hay may mắn. Một bàn thắng khiến người Anh cảm thấy bị lừa dối, bàn còn lại buộc chính họ phải thừa nhận đã bị đánh bại bởi thiên tài.

Anh không buông xuôi. Sau khi John Barnes được tung vào sân, những pha tấn công bên cánh trái của “Tam sư” trở nên nguy hiểm hơn. Barnes kiến tạo để Gary Lineker đánh đầu rút ngắn tỷ số, rồi tiếp tục thực hiện một đường chuyền khác khiến tiền đạo này chỉ thiếu vài centimet để có bàn gỡ hòa. Argentina cuối cùng bảo vệ được chiến thắng 2-1 và sau đó tiến tới chức vô địch World Cup 1986.

4 thập kỷ trôi qua, trận đấu tại Azteca vẫn không mất đi sức hấp dẫn bởi nó đặt ra câu hỏi lớn về cách người ta ghi nhớ một thiên tài. Không thể dùng bàn thắng thứ hai để biện hộ cho bàn đầu tiên, cũng không nên để “Bàn tay của Chúa” che khuất màn solo siêu hạng diễn ra ngay sau đó.

Trong cùng một buổi trưa Mexico, Maradona đã để lại cả vết nhơ lẫn kiệt tác. Ông chiến thắng bằng một bàn tay lén lút, rồi khẳng định sự vượt trội bằng đôi chân không ai có thể ngăn cản. Chính nghịch lý ấy khiến Anh - Argentina năm 1986 không chỉ là một trận bóng kinh điển, mà còn là câu chuyện bất tử về ranh giới mong manh giữa tiểu xảo và thiên tài, giữa tranh cãi và vẻ đẹp tuyệt đối của bóng đá.

×