Áp giá điện kinh doanh với Trung tâm dữ liệu sẽ làm giảm lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp

Đầu tháng 2, các doanh nghiệp công nghệ – viễn thông lớn như Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG Data Center đã đồng loạt gửi văn bản khẩn tới Bộ Công Thương, kiến nghị xem xét lại việc áp dụng giá điện đối với các trung tâm dữ liệu (data center).

Theo Thông tư 60/2025/TT-BCT ban hành ngày 2/12/2025, hoạt động trung tâm dữ liệu được xếp vào nhóm “dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”, qua đó phải áp dụng giá điện theo mục đích kinh doanh thay vì giá điện sản xuất như trước đây.

Bên trong Trung tâm dữ liệu (IDC) thứ 8 của VNPT tại khu công nghiệp cao Hòa Lạc (Hà Nội). Ảnh VNPT

Việc thay đổi cách phân loại khiến chi phí vận hành của các trung tâm dữ liệu tăng đáng kể. Trong đó, điện năng vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành, nên mức giá mới được cho là tạo thêm áp lực tài chính cho các doanh nghiệp hạ tầng số.

Trước kiến nghị của các doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long đã ký công văn gửi Bộ Công Thương đề nghị xem xét lại việc áp dụng giá điện đối với các trung tâm dữ liệu. Bộ KH&CN cho biết các nghị quyết và văn kiện phát triển quốc gia đều xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng, trong đó trung tâm dữ liệu là hạ tầng cốt lõi của kinh tế số.

Bộ KH&CN cũng dẫn Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về việc hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư trung tâm dữ liệu, đồng thời thu hút các tập đoàn công nghệ quốc tế đặt hạ tầng tại Việt Nam.

Theo quy hoạch hạ tầng thông tin – truyền thông đến năm 2030, tổng công suất thiết kế trung tâm dữ liệu cần đạt 788 MW, trong khi hiện mới khoảng 372 MW, cho thấy nhu cầu mở rộng đầu tư vẫn rất lớn.

Vì vậy, Bộ KH&CN cho rằng việc chuyển giá điện trung tâm dữ liệu từ mức sản xuất sang mức kinh doanh theo Thông tư 60 có thể làm tăng chi phí vận hành, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước cũng như sức hấp dẫn đầu tư của Việt Nam trong lĩnh vực hạ tầng số.

Bộ KH&CN khẳng định trung tâm dữ liệu là hạ tầng số quan trọng, tạo năng lực tính toán, lưu trữ và xử lý dữ liệu cho nền kinh tế, đồng thời là nền tảng vận hành các hệ thống AI.

Theo Bộ, về bản chất đây là hoạt động mang tính sản xuất, trong đó điện năng là đầu vào tương tự các cơ sở công nghiệp. Luật Viễn thông cũng xác định trung tâm dữ liệu là công trình viễn thông như tổng đài hay trạm phát sóng, các hạ tầng đang áp dụng giá điện sản xuất.

Vì vậy, đề xuất áp dụng giá điện cho mục đích sản xuất đối với trung tâm dữ liệu được cho là có cơ sở pháp lý và thực tiễn.

Giá điện trung tâm dữ liệu và bài toán hạ tầng số của Việt Nam

Trong bối cảnh đó, Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA) cũng đã có công văn gửi Bộ Công Thương nhằm có được cơ chế, điều kiện tốt nhất cho các hội viên như Viettel, VNPT, FPT, CMC, VNG về giá điện kinh doanh cho các trung tâm dữ liệu.

Công văn của Hiệp hội Internet Việt Nam nêu: “Việc xác định đúng mục đích sử dụng điện và áp dụng mức giá phù hợp cho trung tâm dữ liệu không chỉ giúp tháo gỡ vướng mắc trong thực tế, mà còn bảo đảm sự đồng bộ giữa chính sách năng lượng với định hướng phát triển hạ tầng số và kinh tế số.

Ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam.

Điều này đặc biệt quan trọng để tạo niềm tin cho khu vực tư nhân yên tâm đầu tư dài hạn, huy động nguồn lực xã hội phát triển trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và các ngành công nghiệp công nghệ số có giá trị gia tăng cao”.

Chia sẻ với PV Dân Việt, ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam cho rằng chi phí điện vốn là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu đã tăng trên 50% so với trước đây.

"Chúng tôi kiến nghị xem xét giữ nguyên giá điện áp dụng đối với các trung tâm dữ liệu là giá điện sản xuất như cách đã áp dụng thống nhất trước đây để các doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư, mở rộng và tham gia thị trường trung tâm dữ liệu", ông Vũ Hoàng Liên nhấn mạnh.

Theo Khoản 9 Điều 3 Luật Viễn thông số 24/2023/QH15, dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông cung cấp khả năng xử lý, lưu trữ và truy xuất dữ liệu cho người dùng qua mạng, thông qua việc cho thuê một phần hoặc toàn bộ hạ tầng trung tâm dữ liệu. Vì vậy, điện năng sử dụng tại các trung tâm dữ liệu được xem là phục vụ hoạt động viễn thông, thuộc nhóm áp dụng giá điện cho sản xuất.

Về phía doanh nghiệp, Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính bày tỏ quan ngại trước khả năng xếp điện trung tâm dữ liệu vào nhóm giá điện dịch vụ thương mại. Điều này có thể làm chi phí tăng mạnh và làm suy giảm sức hấp dẫn khi cạnh tranh thu hút khách hàng lớn từ các thị trường như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ngày 13/2/2026, Bộ Công Thương đã có văn bản đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam căn cứ quy định tại Thông tư số 60 năm 2025 và nghiên cứu ý kiến của Bộ Khoa học - Công nghệ để chỉ đạo các tổng công ty điện lực thực hiện việc áp dụng giá bán lẻ điện cho trung tâm dữ liệu đúng quy định.

×