Bà Cao Xuân Thu Vân: Công nghệ đóng góp rất lớn vào khả năng xuất khẩu của nông sản HTX

Hiện nay, nền nông nghiệp Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy "sản xuất" sang "kinh tế nông nghiệp", vai trò của các hợp tác xã (HTX) trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

-Thưa bà, bà thường xuyên nhấn mạnh việc cần thiết phải chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang áp dụng khoa học kỹ thuật. Bà có thể chia sẻ cụ thể hơn về tầm nhìn này?

Chúng ta không thể mãi canh tác theo kiểu "trông trời, trông đất, trông mây" bằng sức người thô sơ nếu muốn cạnh tranh toàn cầu. Hiện nay, thế giới đã tiến rất xa với nông nghiệp chính xác, AI và IoT.

Tại Liên minh HTX Việt Nam, chúng tôi xác định: Chuyển đổi khoa học kỹ thuật không còn là lựa chọn, mà là sinh tồn. Để các HTX đi nhanh và bền vững, không thể đi chậm trong cơ giới hóa.

Chúng ta phải đưa máy móc, công nghệ vào đồng ruộng một cách phù hợp với từng mô hình đặc thù. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là năng suất, mà là để thành viên HTX và nông dân nâng cao thu nhập, tự tin hội nhập quốc tế.

-Nhiều ý kiến cho rằng máy móc hiện đại thường đi kèm chi phí cao, đây có phải là "rào cản" cho các HTX nhỏ lẻ không, thưa bà?

Đúng là chi phí đầu tư ban đầu không nhỏ, tuy nhiên, nếu nhìn vào bài toán kinh tế dài hạn, cơ giới hóa giúp giảm chi phí nhân công, giảm thất thoát sau thu hoạch và nâng cao chất lượng nông sản.

Chúng tôi khuyến khích các HTX cùng đầu tư hoặc sử dụng dịch vụ cơ giới hóa dùng chung. Khi các thành viên liên kết lại, chi phí trên mỗi đơn vị diện tích sẽ giảm xuống đáng kể. Liên minh HTX luôn nỗ lực làm cầu nối để các thành viên tiếp cận những công nghệ, thiết bị máy móc tiên tiến nhất với mức giá cạnh tranh.

-Thực tế cho thấy, việc đưa máy móc về đồng ruộng là một chuyện, nhưng để nông dân sử dụng hiệu quả lại là chuyện khác. Bà đánh giá thế nào về năng lực tiếp cận công nghệ của bà con hiện nay?

Tôi rất lạc quan. Hiện nay, các thành viên HTX và nông dân của chúng ta đã sử dụng rất thành thạo các thiết bị từ máy cày, máy cấy đến máy bay phun thuốc (drone).

Tuy nhiên, chúng tôi không để người dân "tự bơi", công tác đào tạo cách sử dụng, kỹ năng vận hành và đặc biệt là việc bảo trì, bảo dưỡng định kỳ là cực kỳ quan trọng.

Một chiếc máy dù hiện đại đến đâu mà hỏng hóc không có người sửa, không có linh kiện thay thế thì cũng trở thành đống sắt vụn. Vì vậy, chúng tôi ưu tiên chọn những đối tác cung cấp thiết bị có cam kết mạnh mẽ về dịch vụ hậu mãi và đào tạo kỹ thuật tại chỗ.

-Bà có nhắc đến yếu tố "chất lượng và giá cả cạnh tranh", vậy tiêu chí nào được ưu tiên hàng đầu khi lựa chọn thiết bị cho các HTX?

Chúng ta cần những sản phẩm thực chất, tôi mong muốn người sản xuất Việt Nam đón nhận những sản phẩm mới, nhưng phải đảm bảo hai yếu tố: Chất lượng bền bỉ và giá cả phù hợp với túi tiền của nông dân.

Máy móc phải được thiết kế phù hợp với đặc điểm thổ nhưỡng, quy mô cánh đồng của Việt Nam. Chúng ta không cần những cỗ máy quá hào nhoáng nhưng không hiệu quả, chúng ta cần những "người bạn đồng hành" bền bỉ trên đồng ruộng.

-Hội nhập quốc tế là mục tiêu lớn mà bà đã đề cập. Theo bà, công nghệ đóng góp bao nhiêu % vào khả năng xuất khẩu của nông sản HTX?

Rất lớn, các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản hay Mỹ đòi hỏi sự đồng nhất về chất lượng và truy xuất nguồn gốc minh bạch. Chỉ có máy móc và công nghệ mới giúp chúng ta chuẩn hóa quy trình sản xuất.

Khi áp dụng công nghệ, mỗi trái xoài, mỗi hạt gạo đều được kiểm soát nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kích cỡ. Đó chính là "giấy thông hành" để chúng ta đi ra thế giới.

-Bà có lời nhắn nhủ gì đến các thành viên HTX và những người nông dân đang đứng trước ngưỡng cửa chuyển đổi số, chuyển đổi công nghệ?

Tôi muốn nói với bà con rằng: Đừng sợ công nghệ, hãy xem máy móc là cánh tay nối dài của mình. Liên minh HTX Việt Nam sẽ luôn sát cánh, không chỉ hỗ trợ về máy móc mà còn về chính sách, thị trường và đào tạo.

Chúng ta cùng nhau thay đổi để không bị bỏ lại phía sau, để nghề nông không còn là nghề "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời" mà trở thành một nghề kinh doanh chuyên nghiệp, giàu có và đáng tự hào.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!

×