Bà Kallas lộ thêm sai lầm ngoại giao giữa nguy cơ bị EU tước bỏ quyền lực

Sai lầm ngoại giao

Bà Kallas đã đến Mexico City từ ngày 20 đến 22/5 trong khuôn khổ phái đoàn cấp cao của EU tham dự một hội nghị thượng đỉnh quan trọng tại nước này.

Trong các cuộc gặp kín và bí mật với các đại diện chính phủ Mexico, bà Kallas đã so sánh cách Israel đối xử với người Palestine ở Gaza và Bờ Tây với chính sách phân biệt chủng tộc của Nam Phi, vốn đã chấm dứt vào đầu những năm 1990.

Nam Phi từng áp dụng chính sách phân biệt chủng tộc hà khắc giữa người da trắng và người da đen, được gọi là chế độ apartheid, kéo dài từ năm 1948 đến đầu những năm 1990 trước khi bị lật đổ bởi những nhân vật như Nelson Mandela.

Lời cáo buộc rằng các chính sách và hành động quân sự của Israel, sau các cuộc tấn công của Hamas vào tháng 10 năm 2023, bắt nguồn từ chính sách phân biệt chủng tộc kiểu apartheid đối với người Palestine, hay người Ả Rập, là một vấn đề gây tranh cãi gay gắt.

Mặc dù có một số sự cảm thông từ chính phủ Ireland và Tây Ban Nha, EU đã tránh xa những tuyên bố như vậy và các quốc gia như Đức, Pháp bác bỏ hoàn toàn.

Phù hợp với chính sách của EU, bà Kallas đã thừa nhận quyền tự vệ của Israel nhưng cho rằng phản ứng phải tương xứng, đồng thời chỉ trích các khu định cư của Israel ở Bờ Tây vì làm suy yếu khả năng giải pháp hai nhà nước.

Bình luận về việc này, một nhà ngoại giao EU nói với Euractive: “EU chỉ trích Israel và ủng hộ giải pháp hai nhà nước. Việc so sánh với chế độ phân biệt chủng tộc là không thể chấp nhận được và không phù hợp với chính sách của EU. Sẽ là một vấn đề lớn nếu bà ấy đưa ra những tuyên bố như vậy trong khi chính thức đại diện cho EU trên trường quốc tế”.

Đây không phải là sai lầm ngoại giao đầu tiên mà bà Kallas mắc phải trong những tuần gần đây.

Tại một cuộc họp không chính thức của các bộ trưởng ngoại giao EU vào ngày 28/5 tại Limassol, Síp, bà Kallas đã mắc một sai lầm có thể làm căng thẳng quan hệ EU - Mỹ.

Đáp lại lời cảnh báo của Moscow về việc các nhà ngoại giao nước ngoài rời khỏi thủ đô Kiev của Ukraine, với lời đe dọa rằng các cuộc tấn công quy mô lớn sắp xảy ra, bà Kallas tuyên bố rằng Tổng thống Nga Putin đang cố gắng gieo rắc nỗi sợ hãi. Bà Kallas tiếp tục nói: “Tất cả các đại sứ quán châu Âu đều ở lại; còn người Mỹ thì đã rời đi”.

Tuyên bố của bà sai vì các nhà ngoại giao Mỹ vẫn chưa rời Kiev. Một nhà ngoại giao khác của EU cho biết: "Những sai sót này là không thể chấp nhận được đối với một người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU".

Khủng hoảng chính sách

Các phát ngôn của bà Kallas được đưa ra trong bối cảnh Cơ quan Hành động Đối ngoại châu Âu (EEAS) do bà đứng đầu đang phải đối mặt với mức độ chỉ trích chưa từng có về việc liệu cơ quan này có còn phù hợp với nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump hay không, và giữa sự bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng.

Bà Kallas đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chính trị nội bộ trong EEAS và các thể chế EU liên quan đến việc hoạch định chính sách đối ngoại của châu Âu.

Một quan chức cấp cao của Ủy ban nhận xét rằng "những phát ngôn thiếu khôn ngoan của bà trong nhiều dịp" đang làm gia tăng sự chỉ trích từ ngày càng nhiều chính phủ quốc gia, bao gồm Pháp, Đức, Thụy Điển, Phần Lan và Ireland.

“Nếu một bộ trưởng ngoại giao quốc gia nói những điều thiếu khôn ngoan và thiếu tế nhị, thì người đó có thể bị thủ tướng hoặc người tương tự triệu tập. Trong hệ thống EU thì không như vậy. Thế mà (Kallas) lại phát ngôn thay mặt cho 27 quốc gia thành viên” - vị quan chức này nói thêm.

“Rõ ràng là chúng ta không thể tiếp tục như thế này được nữa” - một nhà ngoại giao cho biết.

Tờ POLITICO ngày 12/6 cho biết, trong nội bộ Pháp đang có một tài liệu trong đó đưa ra 3 lựa chọn để cải cách cơ quan ngoại giao châu Âu EEAS, bao gồm việc đưa toàn bộ cơ quan này dưới quyền của Ủy ban châu Âu, chuyển giao các chức năng chính của EEAS cho Hội đồng EU – cơ quan hoạt động thay mặt cho 27 chính phủ thành viên – và tăng cường vai trò của chức vụ cùa bà Kallas.

Các thủ đô quốc gia và các quan chức EU gần đây phàn nàn rằng hoạt động ngoại giao của EU quá chậm chạp, thiếu hiệu quả về mặt thể chế và là nạn nhân của cuộc chiến tranh giành quyền lực leo thang giữa EEAS và Ủy ban dưới thời Chủ tịch Ursula von der Leyen.

Email của bà Kallas

Trong bối cảnh đó, bà Kaja Kallas đã viết cho 5.000 nhân viên của EEAS, khẳng định rằng cơ quan này “đã mang lại giá trị gia tăng” cho khối.

“Tôi muốn nhấn mạnh giá trị gia tăng to lớn mà chúng tôi đã mang lại cho châu Âu với tư cách là một đội, đặc biệt là vào thời điểm chiến tranh toàn diện đang diễn ra ở châu Âu” - bà viết.

Kallas cho biết bà hoan nghênh cuộc thảo luận về cải cách. Bà viết: “Mối quan hệ giữa EEAS, Ủy ban và các quốc gia thành viên đã được thảo luận kể từ khi cơ quan này được thành lập. Trước những thách thức địa chính trị chưa từng có mà chúng ta đang phải đối mặt, việc các cuộc thảo luận này thu hút sự chú ý trở lại và trở nên sôi nổi hơn là điều tất yếu.”

Bà nói thêm: “Tôi hoan nghênh cuộc tranh luận này, bởi vì nó phản ánh cam kết chung đối với một mục tiêu: đảm bảo rằng các thể chế và công cụ của chúng ta mang lại tác động lớn nhất có thể cho người dân”.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng “vai trò và trách nhiệm của các thể chế EU được xác định rõ ràng trong các hiệp ước. Khung pháp lý đó vẫn không thay đổi”.

×