Bác sĩ phẫu thuật thần kinh chia sẻ 5 thói quen giúp giữ não bộ khỏe mạnh

"Não bộ là một phần của cơ thể. Những gì tốt cho sức khỏe tổng thể cũng tốt cho não. Bên cạnh việc duy trì các tế bào thần kinh hiện có, việc tạo ra những kết nối thần kinh mới cũng rất quan trọng", ông nói.

Dựa trên các bằng chứng khoa học hiện nay, vị bác sĩ cho biết đây là 5 thói quen ông luôn duy trì để bảo vệ não bộ.

Tập thể dục đều đặn

Theo tiến sĩ D'Amico, tập luyện giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, chuyển hóa, chất lượng giấc ngủ, tâm trạng và chức năng nhận thức. Đây là những yếu tố có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

Một số nghiên cứu cho thấy sức mạnh của phần thân dưới có liên quan đến khả năng nhận thức khi về già. Trong khi khối lượng chất xám của não có xu hướng giảm theo tuổi tác, làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ và sa sút trí tuệ, những người có sức mạnh cơ chân tốt hơn thường duy trì được thể tích chất xám lớn hơn theo thời gian.

Ông khuyến nghị nên kết hợp các bài tập sức mạnh như tập tạ, dây kháng lực hoặc sử dụng trọng lượng cơ thể, sau đó duy trì vận động bằng đi bộ, đạp xe hoặc máy tập elip để tăng cường sức khỏe tim mạch.

"Não bộ được nuôi dưỡng nhờ hệ thống mạch máu. Khi tim khỏe và lưu thông máu tốt, não sẽ nhận được nhiều oxy hơn và hoạt động hiệu quả hơn", D'Amico cho biết.

Ăn uống lành mạnh

Theo D'Amico, chế độ ăn và việc tập luyện luôn song hành. Não cần được cung cấp nguồn năng lượng chất lượng để hoạt động hiệu quả.

Ông hạn chế thực phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể làm suy giảm sức khỏe chuyển hóa, ảnh hưởng đến hệ mạch máu và chức năng nhận thức. Việc tiêu thụ quá nhiều đường cũng có thể thúc đẩy quá trình lão hóa não, thậm chí gây teo não nếu dẫn đến đái tháo đường kéo dài.

"Tôi không nói phải loại bỏ hoàn toàn đường, nhưng cần chủ động kiểm soát lượng đường trong khẩu phần ăn", ông nói.

Vị bác sĩ ưu tiên chế độ ăn Địa Trung Hải với nhiều rau xanh, protein, chất béo lành mạnh và chất xơ. Theo ông, chất xơ góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột - yếu tố ngày càng được chứng minh có liên quan đến tình trạng viêm, quá trình chuyển hóa và hoạt động của não thông qua trục ruột - não.

Về thực phẩm bổ sung, D'Amico chỉ sử dụng creatine monohydrate. Dù thường được biết đến với vai trò hỗ trợ tăng sức mạnh cơ bắp, một số nghiên cứu gần đây cho thấy hoạt chất này có thể mang lại lợi ích cho chức năng nhận thức, hỗ trợ phục hồi sau thiếu ngủ và quá trình lão hóa khỏe mạnh, đặc biệt khi kết hợp với luyện tập và chế độ ăn giàu protein.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh không có loại thực phẩm nào có thể bảo vệ não bộ một cách kỳ diệu. Điều quan trọng là duy trì sức khỏe chuyển hóa và hệ mạch máu.

Ngủ đủ và đúng giờ

Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu đối với quá trình củng cố trí nhớ, học tập, điều hòa cảm xúc và phục hồi chức năng nhận thức.

Theo D'Amico, những thông tin não tiếp nhận trong ngày chỉ thực sự được lưu giữ khi con người ngủ. Trong thời gian này, các kết nối thần kinh được củng cố, giúp chuyển ký ức ngắn hạn thành ký ức dài hạn.

Bên cạnh đó, giấc ngủ còn giúp não 'dọn dẹp' các chất thải sinh ra trong quá trình hoạt động, bao gồm axit lactic và một số protein có hại nếu tích tụ lâu ngày.

"Nếu gặp các vấn đề về giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ hoặc thói quen ngủ không điều độ, hãy tìm cách khắc phục càng sớm càng tốt. Dù lịch trình bận rộn đến đâu, hãy cố gắng duy trì giờ ngủ ổn định", ông khuyến cáo.

Kiểm soát căng thẳng

Theo D'Amico, căng thẳng kéo dài khiến con người khó duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện và ngủ đủ giấc. Theo thời gian, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa, huyết áp, hệ miễn dịch cũng như khả năng tập trung và tâm trạng.

Ông cho rằng mục tiêu không phải loại bỏ hoàn toàn căng thẳng, bởi điều đó gần như không thể, mà là xây dựng những thói quen nhỏ giúp hệ thần kinh phục hồi mỗi ngày.

Đối với ông, đó là tập thể dục, đi bộ, nghe nhạc, hít thở sâu và dành những khoảng lặng có chủ đích.

Những hoạt động này giúp tăng cường chức năng của dây thần kinh phế vị - dây thần kinh kết nối não với tim và nhiều cơ quan khác. Dây thần kinh này đóng vai trò quan trọng trong việc đưa cơ thể trở lại trạng thái thư giãn sau căng thẳng.

"Dành vài phút mỗi ngày để hít thở sâu bằng cơ hoành, thở dài, hát hoặc tập trung vào nhịp thở có thể giúp cải thiện hoạt động của dây thần kinh phế vị. Đồng thời, đó cũng là khoảng thời gian để bạn tách khỏi những áp lực thường trực", ông nói.

Liên tục học hỏi và thử thách não bộ

Theo D'Amico, não bộ hoạt động dựa trên mạng lưới các tế bào thần kinh. Nếu không thường xuyên được kích thích, những kết nối này sẽ dần suy yếu.

Ông khuyến khích mọi người học kỹ năng mới, đọc sách, tham gia các hoạt động xã hội, rèn luyện tư duy phản biện và duy trì vận động.

Giao tiếp với người khác cũng là một trong những cách hiệu quả để rèn luyện não bộ. Trong mỗi cuộc trò chuyện, não phải đồng thời huy động trí nhớ, xử lý nét mặt, giọng nói và phản hồi phù hợp.

"Trong khoa học thần kinh có một nguyên tắc: những tế bào thần kinh cùng hoạt động sẽ kết nối với nhau. Vì vậy, hãy liên tục tạo ra những thử thách mới để não duy trì các kết nối đó. Và sau tất cả, hãy ngủ một giấc thật ngon", Tiến sĩ D'Amico cho hay.

×