Bài dự thi "Kể câu chuyện Việt Nam": 15 năm lặng thầm kết nối tình Việt nơi xứ hoa anh đào

Tôi sinh ra ở vùng quê Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trước đây, nay thuộc tỉnh Quảng Trị sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Tuổi thơ tôi lớn lên bên những cánh đồng lúa, dòng sông quê và trong những câu chuyện về sự chịu thương chịu khó của người dân miền Trung.

Mảnh đất quê hương không giàu có nhưng đã dạy tôi một điều rất quan trọng: Khi ai đó gặp khó khăn, hàng xóm láng giềng luôn sẵn sàng giúp đỡ nhau. Có lẽ chính những bài học giản dị ấy đã theo tôi suốt cuộc đời.

Khi đặt chân đến Nhật Bản, tôi cũng giống như hàng nghìn người Việt Nam khác, mang theo những ước mơ về học tập, làm việc và xây dựng tương lai.

Nhưng càng sống lâu nơi đất khách, tôi càng hiểu rằng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ mang theo hành trang của riêng mình. Chúng ta còn mang theo hình ảnh của quê hương. Mang theo tiếng Việt. Mang theo văn hóa dân tộc. Và mang theo trách nhiệm gìn giữ những giá trị ấy cho thế hệ mai sau.

Hơn 15 năm qua, tôi đã dành phần lớn thời gian của mình cho công việc cộng đồng. Đó không phải là công việc có bảng lương. Cũng không phải nhiệm vụ được giao. Đó đơn giản là sự lựa chọn của trái tim. Mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên tôi làm là mở điện thoại xem tin nhắn của cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản. Có những tin vui. Nhưng cũng có những tin khiến lòng người nặng trĩu.

Lao động gặp tai nạn.

Du học sinh mất liên lạc.

Có người Việt qua đời.

Mỗi cuộc gọi là một hoàn cảnh. Mỗi tin nhắn là một số phận. Và phía sau đó là nỗi lo lắng của những người thân đang ở quê nhà cách hàng nghìn kilômét.

Ngày đầu tiên của năm 2025 là một ngày tôi không thể nào quên. Trong lúc gia đình đang chuẩn bị mâm cơm cúng đầu xuân, điện thoại từ Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka gọi đến. Hai lao động Việt Nam bị bỏng nặng trong một vụ nổ tại nhà máy sơn ở Osaka. Tôi lập tức lên đường đến bệnh viện. Suốt quãng đường đi, tôi không dám nhìn quá lâu vào những hình ảnh được gửi tới. Tôi sợ mình không đủ can đảm.

Khi đến nơi, nhìn những chàng trai trẻ đang nằm điều trị với những vết bỏng nghiêm trọng trên cơ thể, tôi thực sự nghẹn lòng. Xa quê hương. Xa gia đình. Đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần.

Tháng 8 năm 2025, một vụ hỏa hoạn xảy ra tại Tokushima. Thông tin ban đầu rất ít. Chúng tôi chỉ biết có lao động Việt Nam bị ảnh hưởng. Tôi liên tục đăng thông tin tìm kiếm trên các trang cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản. Sau nhiều giờ tìm kiếm, cuối cùng tôi kết nối được với sáu nữ thực tập sinh vừa thoát khỏi đám cháy. Điều đầu tiên tôi nghe được ở đầu dây bên kia không phải lời kể về vụ hỏa hoạn. Mà là tiếng khóc.

Một em nghẹn ngào nói: "Chị ơi, gặp được chị là bọn em được giúp đỡ rồi. Bọn em được sống rồi...".

Tôi đã lặng người rất lâu. Không phải vì mình đã làm được điều gì lớn lao. Mà bởi tôi hiểu rằng trong lúc tuyệt vọng nhất, điều các em cần là cảm giác có người đứng bên cạnh mình.

Cứu trợ động đất ở Ishikawa tháng 1 năm 2024.

Năm 2024, đúng ngày đầu năm mới, trận động đất mạnh 7,6 độ richter xảy ra tại bán đảo Noto, tỉnh Ishikawa, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân khu vực này.

Ngay sau khi nhận được thông tin, chúng tôi đã liên lạc với bà con người Việt trong vùng ảnh hưởng và trực tiếp lên đường đến Ishikawa. Đường sá hư hỏng. Nhiều khu vực bị cô lập. Thời tiết giá lạnh. Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất là ánh mắt của những người Việt đang sơ tán. Khi nhìn thấy đồng hương đến hỗ trợ, nhiều người đã bật khóc.

Tôi hiểu rằng trong những thời khắc khó khăn nhất, điều quý giá nhất là biết mình không đơn độc.

Song song với công tác hỗ trợ cộng đồng, tôi luôn đau đáu một nỗi trăn trở khác. Đó là làm thế nào để những đứa trẻ sinh ra tại Nhật Bản vẫn nói được tiếng Việt. Vẫn hiểu về quê hương của cha mẹ mình. Vẫn tự hào mình là người Việt Nam.

Từ suy nghĩ ấy, chúng tôi tổ chức các lớp học tiếng Việt, các hoạt động văn hóa và xây dựng Trường Việt ngữ Cây Tre. Bởi tôi tin rằng tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ. Tiếng Việt là cội nguồn. Là ký ức. Là bản sắc dân tộc.

Nhiều năm qua, chúng tôi cũng tổ chức các lễ hội văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản với sự tham gia của hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn người. Mỗi tà áo dài xuất hiện giữa lòng Osaka. Mỗi tiếng trống hội vang lên. Mỗi bài dân ca Việt Nam được cất lên nơi xứ người. Đều là một cách để kể cho thế giới biết về đất nước Việt Nam.

Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Osaka.

Có người từng hỏi tôi: "Điều gì khiến chị làm công việc cộng đồng suốt ngần ấy năm?". Tôi nghĩ rất nhiều về câu hỏi đó. Có lẽ bởi tôi luôn tin rằng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ sống cho riêng mình. Chúng ta là một phần của dân tộc Việt Nam. Mỗi việc làm tử tế của chúng ta đều góp phần làm đẹp thêm hình ảnh đất nước. Mỗi em nhỏ biết nói tiếng Việt là một hạt giống của tương lai. Mỗi hoạt động cộng đồng thành công là một nhịp cầu nối quê hương với bạn bè quốc tế. Tôi tự hào là người Việt Nam. Tôi tự hào được sinh ra từ mảnh đất Lệ Thủy giàu nghĩa tình.

Và, tôi cũng tự hào vì trong suốt hành trình nơi xứ sở Hoa anh đào, mình đã được góp một phần nhỏ bé để gìn giữ tiếng Việt, lan tỏa văn hóa Việt Nam và kết nối những người con xa xứ với quê hương. Con đường ấy chắc chắn vẫn còn rất dài. Nhưng tôi sẽ tiếp tục bước đi. Bởi tôi tin rằng, dù ở bất cứ nơi đâu trên thế giới, trái tim của người Việt Nam vẫn luôn hướng về Tổ quốc.

Và, đó chính là trách nhiệm, là niềm tự hào và cũng là hạnh phúc lớn nhất của mỗi người Việt Nam ở nước ngoài.

Cuộc thi “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp với Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Cuộc thi được phát động từ ngày 1/6/2026, thời hạn nhận bài đến hết ngày 15/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Cuộc thi có một giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu, 3 giải Ba mỗi giải 10 triệu đồng và các giải thưởng có giá trị khác bao gồm: 10 giải chuyên đề, 5 giải nhân vật truyền cảm hứng.

Tác phẩm dự thi gửi về địa chỉ email: kecauchuyenvietnam2026@gmail.com hoặc qua đường bưu điện tới Ban Thời sự Chính trị, tầng 10, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay, Lô E2, Khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

×