Bài dự thi "Kể câu chuyện Việt Nam": Câu chuyện Thành phố và cánh cửa gỗ

Tuổi thơ đến Sài Gòn - Gia Định tìm cha

Năm 1951 ở Mỹ Tho, khi lên 9 tuổi tôi tận mắt thấy cảnh lính Pháp đến đốt toàn bộ ngôi nhà mà gia đình đang ở. Má bị trói tay vì cha tôi tham gia Việt Minh, đi theo những người Cộng sản. Nhà không còn, má dẫn đàn con lên thuê trọ ở một khu nghèo gần chợ Xóm Chiếu- Sài Gòn hành nghề gánh nước mướn. Nhà trọ mái và vách đều làm bằng tole cũ, bị rỉ sét lốm đốm chỗ, không có cửa. Đó là lần đầu tiên tôi được đặt chân đến Sài Gòn. Thời gian chính má và chúng tôi đi tìm cha. Sau này nghe nói thực dân Pháp đã giết chết cha tôi đâu đó ở vùng đất Sài Gòn- Gia Định.

Tết Mậu Thân 1968, tôi lại chứng kiến cảnh quân đội Mỹ ném bom trúng hầm làm chết tức tưởi người anh trai cả và hai cháu trai tuổi chưa thành niên. Không có thời gian chịu tang, tôi phải tốc hành ẵm bồng cháu gái 3 tuổi bị thương nặng lên Sài Gòn cấp cứu. Tôi đã được người Sài Gòn cưu mang cho cô cháu đi điều trị thương tích dù trong túi tôi không có tiền.

Cận Tết năm 1973 khi mang thai sắp sinh con thì tôi nhận tin dữ chồng tôi đã hy sinh khi thời gian hòa bình, thống nhất đất nước đã gần kề. Tôi sinh con chỉ có một lần duy nhất vào ngày đặc biệt: 30/4. Vậy là khi lọt lòng mẹ con tôi đã không được nhìn thấy mặt cha và tôi trở thành người mẹ đơn thân kể từ đó.

Ký ức đưa con trai đến Sài Gòn lần đầu tiên

Phần thưởng cho con trai học tập luôn đứng đầu lớp trong các năm tiểu học là chuyến tham quan từ tỉnh lẻ về Bến Nhà Rồng vào năm 1986. Đây là thời điểm Thành phố kỷ niệm 10 năm mang tên Bác.

Con trai rất tự hào mình là Đội viên lần đầu tiên trong đời được đến với Thành phố lớn nhất nước, chăm chú nghe kể chuyện lịch sử Bến Nhà Rồng nơi Bác Hồ đã ra đi tìm đường cứu nước. Cháu rất thích những bộ cửa của ngôi nhà cổ với nét chạm trổ tỉ mĩ tuyệt đẹp được mở hướng ra sông Sài Gòn. Cùng năm, cháu được chọn đại diện cho thiếu nhi các tỉnh Miền Tây về dự Lễ khánh thành khu di tích lịch sử Kim Đồng tại Cao Bằng ngày 15/5/1986 nhân dịp kỷ niệm 45 năm Ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.

Năm 1991 con trai tôi thi đại học. Tôi không có người thân ở Sài Gòn và cũng không có điều kiện để cho con đi thi thì cháu N.Q.T, lúc đó công tác ở Thành ủy TP.HCM xem con tôi như người thân đã lo chỗ ăn ở và cả trực tiếp đưa đến điểm thi trong những ngày thi tuyển. Cháu T có ông ngoại là Đảng viên, cán bộ lão thành cách mạng cùng sống chung trong một gia đình đông người ở chung cư số 35 đường Nguyễn Văn Tráng, không phải giàu có nhưng đã sẵn lòng mở cửa nhà để giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.

Nhớ cánh cửa gỗ mở ra tương lai

Con trai thi đỗ ở một trường Đại học tại TP.HCM thì cũng là lúc mẹ chồng là Mẹ Việt Nam anh hùng và mẹ ruột cùng đổ bệnh. Buộc lòng tôi phải đi tìm việc xa để có tiền xoay xở cuộc sống. Tôi đến giúp việc cho một gia đình ở đường Lê Đại Hành, quận 11. Gia đình này người gốc Huế đã đến Sài Gòn để mưu sinh, lập nghiệp, định cư từ lâu và có sạp hàng vải ở chợ Bến Thành. Chị chủ rất tốt bụng luôn xem tôi như người nhà. Chị bảo Sài Gòn rất bao dung, ôm hết mọi mảnh đời từ khắp bốn phương. Biết nhà tôi ở quê lợp mái và làm vách đều bằng lá dừa nước, không có cửa nên hôm xin phép về thăm nhà chị tặng cho tôi cánh cửa gỗ cũ mà nhà chị không còn dùng. Thuê chiếc xích lô chở từ đường Lê Đại Hành đến Bến xe Chợ Lớn khá xa, mồ hôi ướt đẫm áo nhưng khi biết được hoàn cảnh của tôi bác chạy xe xích lô cương quyết không chịu lấy tiền. Đến bến xe được phụ xế đưa cánh cửa gỗ lên mui xe đò rồi ràng thật kỹ để chở về Mỹ Tho nhưng khi đến nơi cũng không tính phụ thu mặc dù chiếc cửa nặng, cồng kềnh. Những người mà tôi đã từng gặp ở Sài Gòn đều là như vậy đó. Luôn cho đi!

Lần đầu tiên nhà tôi được lắp cửa gỗ của người Sài Gòn tặng, ai cũng vui như được trao cho tương lai vậy. Cánh cửa che nắng, che mưa, nhà được an toàn hơn. Khi cánh cửa mở ra cảm giác đón nhận những điều may mắn đang ùa về, hy vọng về một ngày mai tươi sáng hơn ngày hôm qua.

Là vợ liệt sĩ, tôi một mình nuôi con nên tự nhủ với lòng phải luôn cố gắng vượt khó. Từ chỗ mất nhà phải đi ở trọ đến có nhà lá nhưng lại không có cửa rồi đến hiện tại, tôi đang làm chủ 50 phòng trọ xây kiên cố cho thuê tháng. Với 50 chiếc cửa được lắp là bấy nhiêu sự kỳ vọng cho tương lai khách trọ thân thương của mình.

Sáng kiến "Nâng cao nhận thức của người thuê trọ về chủ trương giữ gìn môi trường xanh thông qua hoạt động Nhà trọ xanh vì cộng đồng" của tôi được Mặt trận Tổ quốc tỉnh Tiền Giang công nhận trong phong trào thi đua "Đoàn kết sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, hội nhập quốc tế" năm 2024. Đầu năm 2026, tôi được Báo Người Lao động trao giải nhất cuộc thi viết “Tết Xanh”. Tôi đã sử dụng tiền thưởng vào những việc có ý nghĩa tại địa phương.

Sài Gòn- Hồ Chí Minh- Thành phố qua 50 mùa hoa, cờ Đảng, cờ Tổ quốc tung bay trước gió mới, đang bừng sáng lên bao niềm tin yêu, hy vọng trong lòng mỗi người. Tôi trân trọng cánh cửa gỗ ngày nào đã mở ra tương lai cho gia đình, mãi gìn giữ xem như kỷ vật vô giá được người Sài Gòn trao tặng cách nay tròn 35 năm.

Không riêng tôi, nhiều người phụ nữ của vùng đất Sài Gòn - Nam bộ nói chung, họ đã sống, trải qua một thời chiến tranh đầy bi thương nhưng cũng rất hào hùng. Biết trân quý hơn sự lãnh đạo của Đảng, giá trị của những ngày được sống trong hòa bình, thống nhất và độc lập.

Đã tuổi U90, tôi muốn nói lời đặc biệt: Chào Sài Gòn 50 năm được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thành phố luôn ở trong trái tim tôi! Tôi luôn nhớ đến nơi tôi đã từng được sống, được hỗ trợ về y tế, giáo dục, được cưu mang bởi những người xa lạ nhưng lại tử tế, tốt bụng vô cùng. Nơi mà những người thân của tôi đã ngã xuống, hy sinh nhưng đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt!.

Cuộc thi “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp với Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Cuộc thi được phát động từ ngày 1/6/2026, thời hạn nhận bài đến hết ngày 15/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Cuộc thi có một giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu, 3 giải Ba mỗi giải 10 triệu đồng và các giải thưởng có giá trị khác bao gồm: 10 giải chuyên đề, 5 giải nhân vật truyền cảm hứng.

Tác phẩm dự thi gửi về địa chỉ email: kecauchuyenvietnam2026@gmail.com hoặc qua đường bưu điện tới Ban Thời sự Chính trị, tầng 10, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay, Lô E2, Khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

×