Bài dự thi "Kể câu chuyện Việt Nam": "Mảnh thủy tinh" và "Nụ cười" - một mái nhà Cuba dưới bầu trời Hà Nội

Giờ đây, ngay cả khi nhiều tháng đã trôi qua, nỗi nhớ nhà lại càng trở nên da diết hơn. Mỗi mảnh thủy tinh nhỏ rơi xuống, tôi đều giấu nhẹm dưới tấm thảm để con trai mình không nhìn thấy. Tại trung tâm Hà Nội này, tôi ngồi bên làn nước phẳng lặng của Hồ Tây, ngắm nhìn một ánh bình minh không thuộc về mình, một ánh bình minh mang lại cảm giác mượn tạm theo đúng nghĩa đen. Làn gió ấm và những chiếc lá khô rụng từ trên cây cuộn tròn xung quanh tôi. Tôi nhấp một ngụm cà phê sữa đá, ép vị giác của mình phải thích nghi, nhưng chiếc lưỡi này thật bướng bỉnh và chẳng chịu nghe theo lý lẽ khi đối diện với điều này; nó vẫn mang hương vị mặn mòi của muối biển vùng Ca-ri-bê và vị của mái nhà mà tôi đã bỏ lại phía sau. Đây chính là những chi tiết nhỏ nhặt nhắc nhở tôi rằng bầu trời phía trên tôi lúc này thuộc về một câu chuyện khác, chứ không phải của riêng tôi.

Mỗi khi nỗi nhớ trở nên quá nặng nề để gánh vác, hơi thở của tôi lại nghẹn lại. Tôi cảm thấy một áp lực ngột ngạt và không thể chịu đựng nổi, đi kèm với một tiếng thở dài sâu thẳm và vô thức. Theo từng tiếng thở dài ấy, tôi nhìn thấy một mảnh thủy tinh trong suốt nhỏ nhoi thoát ra khỏi lồng ngực và rơi xuống đất, chạm vào nền nhà với một tiếng leng keng nhẹ nhàng và du dương. Lại một sự đổ vỡ nhỏ nhoi khác, lại một mảnh của trái tim Cuba tôi gửi lại trên mảnh đất Việt Nam.

Mỗi mảnh thủy tinh nhỏ rơi xuống, tôi đều giấu nhẹm dưới tấm thảm để con trai mình không nhìn thấy. Tôi không muốn con biết rằng, dẫu với tư cách là một người trưởng thành, tôi đã tự mình đưa ra quyết định cho cả hai mẹ con mà không hỏi ý kiến của con, nhưng đôi khi tôi vẫn cảm thấy rằng mọi chuyện lẽ ra đã có thể khác đi và bớt đau đớn hơn.

Tôi vẫn còn nhớ như in ngày đầu tiên ấy. Chúng tôi đã đặt chân đến một thiên hà khác, một thời đại khác; chúng tôi đã thực sự du hành xuyên thời gian và bắt đầu nhìn thấy những điều chưa từng thấy trên hòn đảo của mình. Những tòa nhà khổng lồ với hệ thống an ninh tiên tiến đến mức hầu như mọi thứ đều là kỹ thuật số, nơi chỉ cần đặt một ngón tay hoặc chạm vào vài con số là chúng tôi đã có thể mở ra cả một thế giới. Đối với chúng tôi, đó không chỉ là sự hiện đại; đó là một thực tại xa lạ đầy kinh ngạc, thách thức mọi ký ức cũ.

Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là ở giữa thiên hà của ánh đèn neon và màn hình ấy, đứa con bé bỏng của tôi đã can trường như một chiến binh. Cách đây vài ngày, tôi bắt gặp con đang rất chăm chú chiêm ngưỡng một thứ gì đó, tôi từ từ tiến lại gần và hỏi:

- Con trai, con đang làm gì thế? Con lấy đâu ra món đồ chơi đẹp thế này?

Và con trả lời tôi:

- Mẹ ơi, đây là quả cầu ma thuật mà con tự làm để hai mẹ con mình có thể bước vào và du hành thời gian về lại quê hương yêu dấu, bất cứ khi nào chúng mình muốn ôm bà nội hay ngắm nhìn bãi biển đẹp nhất thế giới đấy ạ.

- Ồ, nó đẹp quá, thế con đã dùng gì để làm ra nó vậy?

- À bướm… Con tìm thấy những mảnh thủy tinh rất đẹp dưới tấm thảm, con dùng tay gom chúng lại và dán chúng bằng keo siêu dính thần kỳ của con đấy mẹ - con hào hứng nói.

Trước sự ngỡ ngàng của tôi, những mảnh thủy tinh ấy hóa ra lại bền bỉ hơn những gì tôi có thể tưởng tượng. Sau khi làm xong, quả cầu bị rơi từ trên mặt bàn xuống đất nhưng nó chỉ kêu tiếng leng keng rồi hoàn toàn nguyên vẹn. Con cười với ánh mắt sáng ngời lạ kỳ:

- Có vẻ như chúng được làm từ một nguồn thép không gỉ, mẹ ạ.

Ngay khoảnh khắc đó, tôi chợt nhận ra rằng tâm hồn mình không hề bị hủy hoại dưới tấm thảm; mà nó đang được chuyển hóa, thông qua con, trở thành một lớp áo giáp bảo vệ cho cả hai mẹ con.

Tuy nhiên, một bộ áo giáp không chỉ được định hình từ bên trong, nó còn cần mảnh đất mà bạn đang bước đi để tôi luyện. Và chính tại nơi đây, Hà Nội đã mở ra phép màu thầm lặng nhất của mình. Giữa thiên hà công nghệ ấy, tôi nhận ra rằng thứ "thép" thực sự nâng đỡ những mảnh vỡ thủy tinh trong tâm hồn mình chính là lòng hiếu khách vô bờ bến của người dân Việt Nam.

Tôi đã trải nghiệm điều đó lần đầu tiên vào một buổi chiều bị lạc đường, hoàn toàn mất phương hướng giữa những con ngõ nhỏ hẹp và lúc đó vẫn chưa có mạng Internet, đó là những ngày đầu mới đến của tôi. Tôi nhớ một cậu thanh niên làm việc trong một xưởng sửa xe đã nhìn thấy sự hoảng loạn hiện rõ trên khuôn mặt tôi. Không một chút ngần ngại, cậu tiến lại gần và dù không nói một từ nào bằng ngôn ngữ của tôi, cậu đã dùng cử chỉ và chiếc điện thoại của chính mình, kiên nhẫn chỉ cho tôi con đường chính xác phải đi. Cậu mỉm cười với tôi bằng một sự ấm áp phi thường, xưởng xe của cậu tuy nhỏ bé và giản dị, nhưng lòng tốt thì rộng mở bao la.

Ít lâu sau, tôi và con trai đứng ở một góc phố Hà Nội, chết lặng trước dòng xe cộ hối hả của ánh đèn và tiếng động cơ, đó có lẽ là cú sốc văn hóa lớn nhất đối với chúng tôi. Một người phụ nữ đứng gần đó nhận ra sự bất lực của hai mẹ con, bà nhẹ nhàng nắm lấy tay con trai tôi, cúi đầu chào rồi nở một nụ cười không cần phiên dịch, dẫn chúng tôi sang bên kia đường. Vào khoảnh khắc ấy, dù đang ở rất xa những người thân yêu của mình, tôi bỗng cảm nhận được một hơi ấm gia đình vô cùng lớn lao. Tôi biết rằng chúng tôi không hề cô độc, chúng tôi đã đến một nơi mà cộng đồng luôn che chở cho nhau, bất kể bạn đến từ đâu.

Chính những khuôn mặt ấy, những sự giúp đỡ kịp thời trong lúc khốn khó được dẫn dắt bởi những bàn tay xa lạ, đã chứng minh cho tôi thấy rằng lòng tốt của người dân đất nước anh em này không phân biệt ranh giới ngôn ngữ hay hộ chiếu. Cuối cùng thì con trai tôi đã hoàn toàn đúng, những mảnh thủy tinh của chúng tôi giờ đây đã trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều. Tôi hiểu ra rằng vượt qua đại dương không phải là đánh mất đi câu chuyện của chính mình, mà là hòa quyện nó vào vẻ đẹp của một dân tộc cao quý, những người đã dùng từng nụ cười ấm áp để khiến chúng tôi cảm thấy rằng mình chưa bao giờ thực sự bị lạc lối.

Cuộc thi “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp với Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Cuộc thi được phát động từ ngày 1/6/2026, thời hạn nhận bài đến hết ngày 15/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Cuộc thi có một giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu, 3 giải Ba mỗi giải 10 triệu đồng và các giải thưởng có giá trị khác bao gồm: 10 giải chuyên đề, 5 giải nhân vật truyền cảm hứng.

Tác phẩm dự thi gửi về địa chỉ email: kecauchuyenvietnam2026@gmail.com hoặc qua đường bưu điện tới Ban Thời sự Chính trị, tầng 10, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay, Lô E2, Khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

×