Bài dự thi "Kể câu chuyện Việt Nam": Mỹ Hạnh-nơi mạch ngầm yêu nước chưa bao giờ ngừng chảy

Địa danh Mỹ Hạnh anh hùng – nơi sản sinh những người con yêu nước

Xã Mỹ Hạnh Nam cũ được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 từ một phần diện tích và dân số của xã Mỹ Hạnh cũ. Địa danh Mỹ Hạnh là một căn cứ địa cách mạng quan trọng thuộc tỉnh Hậu Nghĩa – Chợ Lớn cũ.

Căn cứ tại khoản 31, Điều 1, Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 năm 2025, sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Tây Ninh năm 2025, xã Mỹ Hạnh mới được thành lập từ sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Đức Hòa Đông, xã Mỹ Hạnh Nam và phần còn lại của xã Đức Hòa Thượng.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bất chấp mọi âm mưu thủ đoạn đánh phá ác liệt của kẻ thù, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân Long An, trong đó có xã Mỹ Hạnh, đã vượt qua muôn vàn khó khăn góp phần to lớn vào thắng lợi vẻ vang của dân tôc.

Hưởng ứng chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đang được triển khai trên toàn quốc từ ngày 15/03/2026 đến ngày 27/07/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh – Liệt sĩ, tôi có dịp về nguồn Nhà truyền thống xã Mỹ Hạnh. Tại đây, nổi bật là bảng ghi danh các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong các thời kỳ kháng chiến, là hình ảnh chân dung các bà Mẹ Việt Nam anh hùng đã có chồng và con hy sinh trong chiến tranh. Trong đó có bà nội tôi, Bà Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Vẹn cùng câu chuyện làm nên truyền thống gia đình cách mạng; là chân dung cùng quá trình hoạt động cách mạng của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Hạnh.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Hạnh tên thật là Trần Thị Bé , sinh năm 1937, dân tộc Kinh, quê ở xã Mỹ Hạnh, Đức Hòa, Long An. Khi được tuyên dương anh hùng, bà là trung đội trưởng du kích của xã, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Bà được sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, cha mất sớm, bà làm ruộng vừa nuôi mẹ vừa hoạt động cách mạng. Bà là một cán bộ cơ sở hoạt động trong vùng kiểm soát của địch, ngoài nhiệm vụ thường xuyên là nuôi giấu cán bộ, bà còn hoạt động trong tổ thanh niên, hăng hái làm nhiệm vụ canh gác, điều tra bọn điệp ngầm trà trộn phá hoại xóm ấp.

Ngay từ nhỏ, tôi đã được học tập dưới mái trường mang tên Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Thị Hạnh ngay tại xã nhà. Từ sách lịch sử địa phương, ban biên tập có nhiều trang viết về quá trình hoạt động cách mạng của bà. Theo những dòng lịch sử ấy, từ năm 1963-1966, bà đã trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ bộ đội huyện, tỉnh, đánh nhiều trận, diệt hơn 300 tên địch, 10 xe cơ giới (có 1 xe M.113), phá hủy hai khẩu pháo, thu 50 súng các loại. Ngoài ra, bà còn cùng với đội du kích đánh nhỏ, lẻ hàng trăm lần, diệt 345 tên địch, riêng bà diệt 19 tên.

Năm 1963, 3 tiểu đoàn chủ lực và biệt động ngụy về xã càn quét suốt 1 tháng gom dân lập ấp chiến lược. Xã có 5 ấp thì địch gom 4 chỉ còn 1. Được sự điều động từ các cấp, đồng chí Nguyễn Thị Hạnh đã kết hợp với bộ đội, đội du kích mật của xã phối hợp đánh phá đồn, bốt địch, cảnh cáo và trừng trị bọn tề, điệp ác ôn, hỗ trợ cho đồng bào nổi dậy phá ấp, dỡ nhà, trở về làng cũ.

Trận nào bà cũng gan dạ, dũng cảm chiến đấu, thể hiện tinh thần triệt để cách mạng, kiên cường chống Mỹ và bè lũ tay sai; bà luôn hoàn thành nhiệm vụ của một cán bộ cơ sở, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, chiến đấu mưu trí linh hoạt, vượt mọi khó khăn gian khổ; bà bền bỉ kiên trì vận động và tổ chức quần chúng đấu tranh, góp phần làm chuyển biến phong trào đấu tranh của địa phương dù trong hoàn cảnh khó khăn thiếu thốn.

Bà đã được tặng thưởng một Huân huy chương chiến công Giải phóng hạng Ba, là chiến sĩ thi đua 2 năm liền 1965 – 1966.

Ngày 17/9/1967, bà được Uỷ ban Trung ương mặt trận dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam tặng thưởng Huân chương Quân công giải phóng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Ngày nay, tại thị trấn Hậu Nghĩa, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An có 1 con đường mang tên Nguyễn Thị Hạnh; ngôi trường tiểu học Nguyễn Thị Hạnh cũng là một trong số những ngôi trường đạt chuẩn quốc gia sớm nhất của xã nhà.

Truyền thống gia đình cách mạng

Ba tôi tên Thi Văn Cho, sinh năm 1949 tại Ấp Mới 1, xã Mỹ Hạnh Nam, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ, nay thuộc xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh. Trong ký ức của ba là những tháng ngày thiếu vắng tình thương của ông nội tôi, bởi khi ba vừa được sinh ra gần 3 tuổi thì ông nội đã hy sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ cách mạng.

Theo lời ba tôi kể, bà nội tôi tên Nguyễn Thị Vẹn, sinh năm 1925, nay thuộc ấp Hậu Hòa, xã Đức Hòa Thượng, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ, nay thuộc xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh. Bà nội sinh ra trong một gia đình gia giáo có 8 anh chị em, và qua lời mai mối giới thiệu, bà nội tôi được gả cho ông nội khi vừa tròn 18 tuổi. Ông nội tôi tên Thi Văn Xà sinh năm 1924, xưa thuộc xã Mỹ Hạnh, tỉnh Hậu Nghĩa – Chợ Lớn, nay thuộc xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh.

 Ba tôi nghe bà nội kể lại, ông nội tôi đã sớm tham gia hoạt động các mạng từ những ngày đầu kháng chiến chống  Pháp. Ông biết đọc thông thạo và viết rành mạch tiếng Pháp nên được kiêm nhiệm công việc thư ký xã Mỹ Hạnh ngày ấy. Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp 9 năm (1945 – 1954) đầy khó khăn ác liệt thì năm 1952, ông đã hy sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ. Sự ra đi của ông không chỉ là mất mát to lớn không chỉ với Đảng, với cách mạng mà còn là đối với gia đình khi bà nội phải một mình nuôi dạy hai bác trai và ba tôi; đồng thời, lòng căm thù giặc sâu sắc đã thôi thúc bà nội hăng hái năng nổ hơn trong từng hoạt động của hội phụ nữ xã Mỹ Hạnh lúc bấy giờ.

Bác hai tôi tên Thi Văn Hy, sinh năm 1944; bác ba tên Thi Văn Sinh, sinh năm 1946. Cả hai bác từ nhỏ đã được bà nội dạy bảo nên sớm đã tiếp nối truyền thống gia đình cách mạng và hăng hái lên đường theo cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. Năm 1967, bác hai hy sinh cùng 12 người khác trong một đợt ném bom dữ dội của quân Mỹ nhằm phá hầm chiến sĩ ta; khi ấy, bác vừa 22 tuổi, để lại 2 con nhỏ cho bà nội và bác gái nuôi dưỡng.

Nỗi đau mất con của bà nội chưa được nguôi ngoai thì 1 năm sau, khi cuôc chiến Mậu Thân năm 1968 đầy ác liệt, bà nội nhận được tin bác ba mất không tìm được xác khi làm nhiệm vụ; khi ấy bác đang là chiến sĩ thượng úy binh đoàn. Người đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh, trong 2 năm liên tiếp, bà nội mất đi 2 người con thân yêu; Nội bảo không ai mong muốn chiến tranh xảy ra,vì dẫu biết rằng nội đưa 2 bác lên đường ra trận là sẽ biết đạn bom ác liệt, không hẹn ngày về; nhưng nội nghĩ như những ngày ông nội còn sống và luôn luôn hướng theo Đảng, theo cách mạng, luôn chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Mãi đến lớn tôi mới hiểu, quyết định của bà Nội xuất phát từ tình yêu quê hương Đất Nước, là lòng câm thù giặc sâu sắc, và là truyền thống cách mạng của gia đình.

Chỉ còn lại ba tôi, bà nội xin đăng ký miễn quân dịch vì “ gia cảnh mẹ già và một con”, tuy được miễn quân dịch nhưng bà nội đã đăng ký ba tôi vào đội dân quân tại địa phương.

Đại thắng mùa xuân năm 1975, đất nước được thống nhất. Bà nội và ba cùng nhau tham gia hợp tác xã, tăng gia sản xuất luân canh tăng vụ, cùng nhau ra sức hàn gắn vết thương chiến tranh và xây dựng quê hương đất nước tiến lên xã hội chủ nghĩa.

Năm 1997, bà nội được Đảng, nhà nước phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng vì có chồng và 2 con hy sinh trong cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc. Bà được công ty đường Hiệp Hòa tại thị trấn Hiệp Hòa, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ nhận phụng dưỡng đến cuối đời. Cùng năm đó, bà được Chủ tịch nước có thư mời ra Hà Nội thăm viếng lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhưng vì lý do sức khỏe bà không thể ra thăm Bác.

Hằng năm, cứ đến ngày Thương binh liệt sĩ 27 tháng 7, bà được Uỷ ban tỉnh, huyện, xã đến đón mời dự lễ mít tinh kỷ niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ. Bà được các đoàn thể, chính quyền các cấp thăm hỏi sức khỏe và ra sức “ đền ơn đáp nghĩa” đúng với đạo lý “ uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta. Năm 2001, bà mất sau trận bạo bệnh. Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương đối với con cháu.

Tôi may mắn khi được sinh ra trong gia đình giàu truyền thống cách mạng.Tôi tự hào khi trong gia đình mình, thế hệ thứ 3 có anh và em tôi đang công tác phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Có được niềm hãnh diện ấy, tôi xin ghi nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục của ông bà nội và cha mẹ tôi, để anh chị em tôi được học tập và sinh sống trong hòa bình hôm nay.

Uống nước nhớ nguồn – truyền thống tốt đẹp từ ngàn đời của dân tộc

Hòa bình dù không thể xóa nhòa được nỗi đau do chiến tranh gây ra thế nhưng mỗi hành động, mỗi nghĩa cử ân tình, mỗi lời động viên thăm hỏi lại chính là món quà vô giá, tấm lòng của các thế hệ hôm nay dành cho những người đã hy sinh cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong một lần tiếp xúc với chị Lê Thị Ngọc Châu là cán bộ Thương binh xã hội của xã Mỹ Hạnh về việc xác nhận thân nhân và mồ mã các liệt sĩ, người có công, bà mẹ Việt Nam anh hùng của ông bà nội và hai bác của tôi, tôi mới biết và hiểu rõ hơn phần nào công tác đền ơn đáp nghĩa của Đảng, của nhà nước. Những năm vừa qua, Đảng bộ, UBND xã Mỹ Hạnh  đã vận động mọi nguồn lực và công tác đền ơn đáp nghĩa thật hiệu quả. Năm 2021, tình hình dịch Covid 19 diễn biến phức tạp, huyện đoàn Đức Hòa, tỉnh Long An cũ đã cùng với các cơ sở đoàn, trong đó có xã đoàn Mỹ Hạnh  linh động tổ chức các hoạt động đền ơn đáp nghĩa phù hợp trên cơ sở  tuân thủ tuyệt đối các công tác phòng dịch Covid 19.

Xã đoàn Mỹ Hạnh đã tổ chức hành trình “San sẻ yêu thương – chung tay vượt qua đại dịch” gắn với chương trình đền ơn đáp nghĩa, thăm tặng quà cho các bà Mẹ Việt Nam anh hùng, gia đình có công với cách mạng, gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19.

Song, phải kể đến những hành động thiết thực của các cấp lãnh đạo Đảng và nhà nước đã tích cực thực hiện như : không ngừng cải thiện và nâng cao đời sống vật chất tinh thần của người có công với cách mạng, đảm bảo cuộc sống an sinh xã hội. Điển hình như ba tôi là con của liệt sĩ, con bà mẹ Việt Nam anh hùng được cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế định kỳ, được cấp tiền nhang khói hàng năm mỗi dịp lễ Tết, được mời tham dự lễ kỷ niệm ngày Thương binh liệt sĩ 27/7…

Tuy nhiên, trong những lần trò chuyện, trao đổi với chị Châu, tôi (cũng như nhiều thân nhân của các gia đình thương binh liệt sĩ ) vẫn còn nhiều băn khoăn về việc tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc (trong đó có trường hợp bác ba tôi là liệt sĩ Thi Văn Sinh ); hay việc xác lập hồ sơ xác nhận người có công trong chiến tranh không còn giấy tờ còn chậm…

Để có được cuộc sống hạnh phúc ấm no như hôm nay, biết bao người con ưu tú trên đất nước đã hy sinh xương máu, có những người trở về không còn lành lặn như xưa, tất cả cũng chỉ đổi lấy độc lập tự do cho Tổ quốc dân tộc. Tôi và những người sống trong hòa bình hôm nay, luôn tâm niệm và tự hứa với lòng : sống và cống hiến để xứng đáng với sự hy sinh của cha anh đi trước.

Cuộc thi “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp với Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Cuộc thi được phát động từ ngày 1/6/2026, thời hạn nhận bài đến hết ngày 15/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Cuộc thi có một giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu, 3 giải Ba mỗi giải 10 triệu đồng và các giải thưởng có giá trị khác bao gồm: 10 giải chuyên đề, 5 giải nhân vật truyền cảm hứng.

Tác phẩm dự thi gửi về địa chỉ email: kecauchuyenvietnam2026@gmail.com hoặc qua đường bưu điện tới Ban Thời sự Chính trị, tầng 10, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay, Lô E2, Khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

×