Bài dự thi "Kể câu chuyện Việt Nam": Người dệt bóng hình đất nước từ những bức ảnh đẹp lan toả ra thế giới

Tháng 6/2017, bức ảnh “Làm hương” (Making Incense) của nhiếp ảnh gia Trần Tuấn Việt (sinh năm 1983) xuất hiện trên ấn bản toàn cầu hơn 40 ngôn ngữ của tạp chí National Geographic. Tác phẩm ghi lại khoảnh khắc một người phụ nữ đang thu gom những bó hương đỏ thắm tại làng nghề Quảng Phú Cầu (Hà Nội). Từ góc nhìn trên cao, những bó hương phơi khô xòe tròn như những đóa hoa rực rỡ, mang đến khung cảnh thị giác đầy mê hoặc.

Việc xuất hiện trên một trong những tạp chí danh tiếng nhất thế giới đã tạo nên sức lan toả mạnh mẽ cho tác phẩm và hình ảnh làng nghề Quảng Phú Cầu. “Làm hương” tiếp tục chứng minh sức hút đỉnh cao khi xuất sắc vượt qua gần 50.000 tác phẩm trên khắp thế giới để giành chiến thắng Danh mục Du lịch trong Cuộc thi ảnh thường niên lần thứ 15 của Tạp chí Smithsonian.

“Việc tác phẩm tôn vinh nghề thủ công Việt Nam này được một đơn vị danh tiếng như vậy công nhận vẫn luôn là một trong những dấu ấn đáng tự hào nhất trong sự nghiệp của tôi, chứng minh rằng truyền thống địa phương của chúng ta có một vẻ đẹp mang tầm vóc toàn cầu”, Trần Tuấn Việt bày tỏ.

Sức lan tỏa mạnh mẽ của tác phẩm đã làm thay đổi số phận của một vùng đất, biến Quảng Phú Cầu (Hà Nội) từ một ngôi làng ít được biết đến thành điểm đến nổi tiếng thế giới, thu hút hàng ngàn du khách và nhiếp ảnh gia quốc tế đổ về mỗi năm để check in và chiêm ngưỡng vẻ đẹp Việt Nam.

Nhiếp ảnh gia Trần Tuấn Việt nhớ lại, bức ảnh kinh điển “Làm hương” được thực hiện trong một chiều mưa đầy thử thách năm 2016. Khi anh mang chiếc máy ảnh Canon EOS 1Dx đến làng, anh lập tức bị xua đuổi do người dân nhầm anh là phóng viên điều tra ô nhiễm môi trường, một vấn đề rất nhạy cảm của làng nghề lúc bấy giờ. Sau khi kiên trì thuyết phục để có được sự tin tưởng, anh lại phải đối mặt với cơn giông ập đến.

Chính trong lúc người dân hối hả gom hương chạy mưa, bầu trời âm u vô tình tạo ra một hộp tản sáng tự nhiên, giữ nguyên vẹn sắc đỏ rực rỡ của những bó hương phơi trên sân. Để thu trọn quy mô bao la, nam nhiếp ảnh gia liều mình trèo lên trên chiếc xe đẩy thô sơ của công nhân, bấm máy hơn 200 lần ở khẩu độ f/2.8 để bắt trọn khoảnh khắc bà Liên – người mà mãi sau này anh mới biết tên đang miệt mài lao động giữa “biển hương” đỏ thắm.

“Làm hương” ra đời như một biểu tượng thị giác, tôn vinh sợi dây liên kết tâm linh nghìn năm của người Việt – nơi hương trầm gắn liền với khoảng 76,5% dân số có đời sống tâm linh, tín ngưỡng dân gian. Sự đón nhận của công chúng quốc tế dành cho tác phẩm đã góp phần đưa tên tuổi của Trần Tuấn Việt vươn xa, mở ra hành trình kể câu chuyện Việt Nam với thế giới.

Kể chuyện Việt Nam bằng hình ảnh

Trần Tuấn Việt quê ở Hà Tĩnh, lớn lên tại TP Vinh (Nghệ An), theo học tại trường THPT Chuyên Đại học Vinh. Sau đó, anh thi đỗ cả trường Đại học Kiến trúc và Trường Đại học Xây dựng và quyết định theo học tại khoa Kiến Trúc Trường Đại học Xây dựng. Quá trình học tập tại đây đã giúp anh cảm nhận sự giao thoa giữa nghệ thuật và tư duy kỹ thuật – nền tảng ảnh hưởng đến cách anh tiếp cận nhiếp ảnh sau này. Đến năm thứ hai đại học, anh bén duyên với lĩnh vực công nghệ thông tin, tự học, khởi nghiệp và gắn bó với công việc này trong nhiều năm.

Ngay từ những năm trung học phổ thông, cậu học trò Trần Tuấn Việt đã làm quen với chiếc máy phim và bắt đầu lưu giữ thế giới xung quanh qua từng khuôn hình. Năm 2007, anh bén duyên với nhiếp ảnh và sở hữu chiếc máy ảnh đầu tiên. Đến năm 2015, anh đi sâu hơn vào nhiếp ảnh và coi đó là đam mê mà mình muốn theo đuổi đến cùng. Trong hành trình đó, Trần Tuấn Việt không ngừng thử sức với nhiều phong cách sáng tác khác nhau và anh chọn gắn bó với thể loại nhiếp ảnh kể chuyện – storytelling.

Sau thành công với “Làm hương”, Trần Tuấn Việt tiếp tục khẳng định sức hút của những câu chuyện Việt Nam trên các sân chơi nhiếp ảnh quốc tế. Ngày 10.12.2018, National Geographic công bố danh sách “Những bức ảnh đẹp nhất năm 2018” của cộng đồng Your Shot. Trong hơn 1,2 triệu tác phẩm từ các nhiếp ảnh gia toàn cầu, hội đồng chỉ chọn ra 70 bức ảnh xuất sắc nhất. Bức ảnh ghi lại khoảnh khắc cầu nguyện của các Phật tử tại chùa Diên Quang (Bắc Ninh) do Trần Tuấn Việt thực hiện đã kiêu hãnh góp mặt trong danh sách này với tỷ lệ cạnh tranh khốc liệt 0,0058% (tương đương khoảng 1 trên 17.143).

Bức ảnh “Phật tử cầu nguyện” được bấm máy vào lúc 8 giờ 06 phút tối ngày 29.10.2017, ngay trong những giờ phút thiêng liêng cuối cùng của ngày lễ Quán Thế Âm Bồ Tát. Trần Tuấn Việt nhận ra điều làm nên linh hồn của khoảnh khắc đang hiện diện trên gương mặt những người đang thành kính hướng về nghi lễ. Để ghi lại trọn vẹn cảm xúc ấy và không làm ảnh hưởng đến không gian tâm linh, anh chọn vị trí cao, sử dụng ống kính tele và tận dụng hoàn toàn ánh sáng từ những ngọn nến.

“Tôi vô cùng yêu mến quê hương mình, và tôi đã ghi lại khoảnh khắc này vì nó thể hiện linh hồn của văn hóa Việt Nam”, anh bộc bạch. “Tôi muốn cho thế giới thấy vẻ đẹp của sự kỷ luật, sự thanh bình và cảm xúc của người Việt Nam khi họ trân trọng truyền thống của mình.

Liên tiếp sau đó, những lát cắt rực rỡ về thiên nhiên và con người Việt Nam qua ống kính của Trần Tuấn Việt tiếp tục gặt hái giải thưởng quốc tế. Nổi bật trong đó là bức ảnh “Cầu Vàng” đã xuất sắc giành giải cao nhất tại cuộc thi Architecture 2020 do Agora tổ chức. Cùng năm, bức ảnh “Cô gái Chăm Việt Nam” vượt qua gần 10.000 tác phẩm từ khắp nơi trên thế giới để giành chiến thắng chung cuộc tại cuộc thi nhiếp ảnh Eyes 2020.

Đến năm 2021, tác phẩm “Colorful Work” của Trần Tuấn Việt ghi dấu ấn tại Cuộc thi ảnh thường niên lần thứ 17 của Tạp chí Smithsonian khi vừa lọt vào vòng chung kết, được chọn là Ảnh của ngày, vừa trở thành tác phẩm đoạt giải do độc giả bình chọn. Năm 2024, Trần Tuấn Việt được xướng tên ở hạng mục National Award dành cho Việt Nam tại Sony World Photography Awards với tác phẩm khắc họa vẻ đẹp uy nghiêm, huyền ảo của tượng Phật Bà trên đỉnh núi Bà Đen.

Những tác phẩm đoạt giải của Trần Tuấn Việt nhiều lần được CNN, Forbes, The Times, Daily Mail,…lựa chọn đăng tải trong các bài viết tổng hợp về những cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế, qua đó góp phần đưa vẻ đẹp Việt Nam tiếp cận hàng triệu độc giả toàn cầu.

Từ bảo tàng số đến kinh đô điện ảnh thế giới.

Sau nhiều thành công trên các đấu trường nhiếp ảnh trong nước và quốc tế, Trần Tuấn Việt vẫn không ngừng rong ruổi khắp mọi miền để ghi lại vẻ đẹp của đất nước. Cuối năm 2018, khi phải trải qua một giai đoạn nhiều biến cố trong cuộc sống, anh nhận được lời mời tham gia dự án Google Arts & Culture. Cơ duyên ấy mang đến cho anh động lực mới, đồng thời đánh dấu bước chuyển trong hành trình sáng tác của anh. Từ những dự án cá nhân, anh bắt đầu tham gia dự án quảng bá hình ảnh quốc gia trên nền tảng số. Năm 2019, Trần Tuấn Việt trở thành nhiếp ảnh gia chủ lực của dự án “Google Arts & Culture – Kỳ quan Việt Nam”, được triển khai dưới sự hợp tác của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và Google.

Dự án đã ra mắt hoành tráng với 35 triển lãm trực tuyến, bao gồm 1.369 bức ảnh tuyệt đẹp về những danh thắng, di sản, kỳ quan nổi bật,…của dải đất hình chữ S. Tại bảo tàng số này, Trần Tuấn Việt cùng các cộng sự đã kiến tạo nên một không gian kể chuyện bằng hình ảnh, nơi vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên, chiều sâu lịch sử, bản sắc văn hóa và nhịp sống của con người Việt hiện lên sinh động, giàu cảm xúc.

Bạn đọc có thể tham quan dự án “Kỳ Quan Việt Nam” trên nền tảng Google Arts & Culture tại: https://artsandculture.google.com/project/wonders-of-vietnam.

Sau “Kỳ Quan Việt Nam”, Trần Tuấn Việt tiếp tục hiện thực hoá khát vọng đưa vẻ đẹp Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế bằng triển lãm ảnh “Destination Vietnam”. Triển lãm diễn ra vào tháng 9/2024 tại thành phố Los Angeles (bang California, Mỹ), trong khuôn khổ Chương trình Xúc tiến Du lịch – Điện ảnh Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì.

Triển lãm “Destination Vietnam” giới thiệu 93 tác phẩm tiêu biểu trong suốt sự nghiệp cầm máy của Trần Tuấn Việt. Đây là những khuôn hình phản ánh vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa, con người và tiềm năng du lịch, bối cảnh điện ảnh của Việt Nam. Bộ sưu tập được thẩm định qua nhiều vòng tuyển chọn nghiêm ngặt với sự tham gia của các đối tác Hollywood cùng hội đồng chuyên môn của Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm; Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.

Từ những di sản nổi tiếng như Vịnh Hạ Long, Tràng An, hang Sơn Đoòng, Cố đô Huế, Hội An,…đến những điểm đến giàu tiềm năng như Hà Giang, Tây Bắc, Đà Lạt hay Tây Ninh,…mỗi tác phẩm đều mang đến những góc nhìn mới về Việt Nam, không chỉ là điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là bối cảnh điện ảnh giàu sức hút với các nhà làm phim quốc tế.

Sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng tại triển lãm là minh chứng rõ nét cho sức lan tỏa ấy. Toàn bộ 93 tác phẩm đều nhanh chóng được khách tham quan đăng ký nhận sau khi kết thúc sự kiện, nhiều người còn bày tỏ sự tiếc nuối khi không thể sở hữu bức ảnh mình yêu thích.

Một số tác phẩm được trưng bày tại triển lãm:

Từ sắc đỏ mê hoặc của làng hương Quảng Phú Cầu năm nào cho đến những bối cảnh điện ảnh đầy hứa hẹn được trưng bày tại kinh đô điện ảnh thế giới, Trần Tuấn Việt vẫn luôn kiên định với sứ mệnh của mình. Suốt gần 2 thập kỷ, anh đã biến chiếc ống kính thành một nhịp cầu ngoại giao văn hóa, không ngừng đưa giá trị truyền thống và vẻ đẹp của đất nước vươn tầm thế giới.

Những đóng góp của Trần Tuấn Việt trong việc quảng bá hình ảnh Việt Nam tiếp tục được ghi nhận vào năm 2025, khi anh được tạp chí Tatler vinh danh trong danh sách Gen.T Leaders of Tomorrow – nơi tôn vinh các gương mặt tiên phong và có sức ảnh hưởng tại châu Á. Giới thiệu về anh, tạp chí Tatler nhận định: “The photographer has done more than anyone to showcase Vietnam in all its wonders”. (Tạm dịch: Nhiếp ảnh gia đã làm được nhiều hơn bất kỳ ai trong việc giới thiệu những kỳ quan của Việt Nam đến với thế giới).

Hành trình đưa vẻ đẹp Việt Nam đến với thế giới của Trần Tuấn Việt vẫn đang tiếp tục qua từng khuôn hình mới. Trong đó có bản sắc văn hóa, chiều sâu lịch sử, vẻ đẹp thiên nhiên và khát vọng của con người Việt Nam hôm nay. Khi những câu chuyện ấy vượt qua mọi khoảng cách địa lý để chạm đến trái tim công chúng toàn cầu, hình ảnh một Việt Nam giàu bản sắc, tự tin hội nhập và vươn mình mạnh mẽ cũng hiện lên ngày một rõ nét.

Cuộc thi “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp với Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Cuộc thi được phát động từ ngày 1/6/2026, thời hạn nhận bài đến hết ngày 15/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Cuộc thi có một giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu, 3 giải Ba mỗi giải 10 triệu đồng và các giải thưởng có giá trị khác bao gồm: 10 giải chuyên đề, 5 giải nhân vật truyền cảm hứng.

Tác phẩm dự thi gửi về địa chỉ email: kecauchuyenvietnam2026@gmail.com hoặc qua đường bưu điện tới Ban Thời sự Chính trị, tầng 10, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay, Lô E2, Khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

×