Bài dự thi "Kể câu chuyện Việt Nam": Vệt nắng tuổi 16 và tấm vé 0 đồng trên chuyến xe sớm

Lát cắt sương sớm từ trạm chờ xe buýt

5 giờ 30 phút sáng, thành phố còn ngái ngủ trong làn sương nhạt nhòa. Tại trạm chờ, hành khách lên xe không chỉ có những học sinh, sinh viên như tôi, mà còn có những gương mặt hằn sâu vất vả của cuộc mưu sinh: Một cụ già tóc bạc phơ ôm khư khư xấp vé số trước ngực, một chú thợ hồ quần áo còn vương vệt sơn, hay một người mẹ dắt đứa con nhỏ vừa bước ra từ cổng bệnh viện.

Họ bước lên xe, không có tiếng lật đật đếm tiền lẻ, không có nỗi lo toan hiện lên trong ánh mắt. Họ chỉ cần xuất hiện với chiếc thẻ ưu tiên hoặc một cái gật đầu nhẹ nhàng từ bác tài. Chính sách miễn phí vé xe buýt của Nhà nước dành cho người yếu thế đã biến khoang xe chật hẹp này thành một khoảng trời bình yên, nơi những lo toan tạm thời dừng lại sau cánh cửa.

Bài học không nằm trên trang sách

Tôi từng học về truyền thống "lá lành đùm lá rách" qua những bài văn, những công thức giáo dục công dân trên lớp. Nhưng phải đến khi ngồi trên chuyến xe này, tôi mới thực sự hiểu thế nào là sự thấu cảm của một quốc gia.

Vài nghìn đồng tiền vé xe buýt với một học sinh có thể chỉ là một ly trà sữa uống dở, nhưng với cụ già bán vé số, đó là một chén cơm, là liều thuốc cho buổi xế chiều. Chính sách của Nhà nước không đơn thuần là việc bớt đi vài đồng bạc, mà là cách chúng ta trao đi sự trân trọng. Trên chuyến xe ấy, người nghèo không phải nhận sự ban ơn. Họ được bảo vệ, được sẻ chia một cách tự tôn nhất dưới tư cách là một công dân của một đất nước nghĩa tình.

Từ chiếc gương chiếu hậu, tôi thấy nụ cười hiền hậu của bác tài khi nhắc bà cụ ngồi vững kẻo xe phanh gấp. Tôi thấy một anh thanh niên chủ động đứng dậy nhường chỗ cho chú thợ hồ vừa tan ca mệt mỏi. Không gian của chiếc xe buýt bỗng chốc trở nên ấm áp vô cùng. Tôi nhận ra, một chính sách nhân văn của Nhà nước giống như một bàn tay vô hình, lặng lẽ nâng đỡ và kết nối những cuộc đời khuyết góc, khiến khoảng cách giữa người với người không còn xa xôi nữa.

Một Việt Nam vươn mình

Thế hệ chúng tôi sinh ra khi đất nước đã khoác lên mình chiếc áo hiện đại của công nghệ, của những tòa nhà chọc trời và nhịp sống số hóa. Đôi khi, người ta sợ sự phát triển sẽ làm chai sạn đi lòng trắc ẩn. Nhưng tấm vé "không đồng" trên những chuyến xe buýt công cộng đã cho tôi một câu trả lời ngược lại.

Sức mạnh của một quốc gia vươn tầm không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế hay những công trình kỳ vĩ, mà được đo bằng việc chúng ta có để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình đó hay không. Sự ưu việt của chế độ, sự ấm áp của Nhà nước nằm ngay trong chính những điều bình dị như thế: Chăm lo cho từng bữa cơm, từng chặng đường đi của những người lao động nghèo. đó chính là cái gốc, là mạch ngầm văn hóa bền bỉ giữ cho xã hội này luôn tiến về phía trước nhưng không bao giờ quên đi cội rễ của tình thương.

Tiếng còi xe buýt lại vang lên, đưa tôi đến cổng trường khi nắng sớm bắt đầu trải dài trên những hàng cây. Bước xuống xe, tôi mang theo không chỉ là kiến thức trong sách vở, mà là hơi ấm của tình đồng bào được nuôi dưỡng từ những chuyến xe không vé.

Câu chuyện về chiếc xe buýt miễn phí có thể không có những tình tiết ly kỳ, nhưng nó là cuốn nhật ký chân thực và đẹp đẽ nhất về một Việt Nam kiên cường, ấm áp và nhân văn - một đất nước mà tôi, ở tuổi 16, tự hào được gọi là quê hương.

Cuộc thi “Kể câu chuyện Việt Nam” do Báo Dân Việt/Nông thôn Ngày nay phối hợp với Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Cuộc thi được phát động từ ngày 1/6/2026, thời hạn nhận bài đến hết ngày 15/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Cuộc thi có một giải Nhất trị giá 30 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải trị giá 15 triệu, 3 giải Ba mỗi giải 10 triệu đồng và các giải thưởng có giá trị khác bao gồm: 10 giải chuyên đề, 5 giải nhân vật truyền cảm hứng.

Tác phẩm dự thi gửi về địa chỉ email: kecauchuyenvietnam2026@gmail.com hoặc qua đường bưu điện tới Ban Thời sự Chính trị, tầng 10, Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay, Lô E2, Khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.

×