Bài dự thi "Ngày mai trong mắt em": Mang công nghệ đến gần người lao động bình dân

“Nước biển mênh mông không đong đầy tình mẹ/ Mây trời lồng lộng không phủ kín công cha”. Câu ca dao quen thuộc ấy từ thuở nằm nôi có lẽ ai cũng từng được nghe, nhưng phải đến khi chứng kiến những vất vả mưu sinh của đấng sinh thành, tôi mới thực sự thấu hiểu hết độ lồng lộng, mênh mông của tình yêu thương đó.

Gia đình tôi là một gia đình lao động bình thường, bình dị như hàng ngàn tổ ấm khác. Anh chị tôi đều đã trưởng thành, lập gia đình và có cuộc sống riêng. Ngôi nhà cấp bốn giờ đây chỉ còn lại ba người: bố mẹ đã cận kề tuổi xế chiều và tôi là đứa con út duy nhất còn đang đi học. Ở cái tuổi mà lẽ ra người ta được nghỉ ngơi, quây quần bên con cháu thì bố mẹ tôi vẫn hằng ngày khoác lên mình bộ quần áo bảo hộ, bấm chíp chấm công để vào xưởng máy.

Bố mẹ tôi đều là công nhân tại một nhà máy cơ khí gần nhà. Vì xuất thân từ thế hệ trước, cuộc sống vốn quen với ruộng đồng rồi đến xưởng máy nên bố mẹ không có nhiều khái niệm về những kỳ thi lớn, những trường đại học lớn hay những lộ trình học tập chi tiết. Tư duy của những người lao động chân tay cả đời rất đơn giản: học được đến đâu thì học, nếu cảm thấy mệt mỏi quá thì nghỉ rồi tìm một công việc tay chân hay vào làm công nhân như bố mẹ để kiếm đồng ra đồng vào.

Bố mẹ không ép buộc, cũng không quá quan tâm đến điểm số hay chuyện học hành của tôi. Ngôn ngữ của bố mẹ giản đơn, mộc mạc, chẳng tròn vành rõ chữ là thế nhưng lại chất chứa bao nỗi lòng về ước vọng ngày mai tươi sáng của con.

Sự “thả lỏng” ấy đôi khi khiến tôi cảm thấy chạnh lòng khi nhìn bạn bè xung quanh được gia đình đầu tư, thúc giục và định hướng sát sao. Dù nói vậy, nhưng khi tôi muốn học bất cứ điều gì, bố mẹ vẫn sẽ cố gắng gom góp để đáp ứng tất cả. Và sâu trong khoảng lặng ấy, tôi vẫn nhìn ra được những tia ánh sáng hy vọng bé nhỏ nhưng lấp lánh nơi đáy mắt bố mẹ.

Nhìn lại những gì mình đang có, đôi lúc tôi thấy bản thân cũng rất giàu có, cái giàu có ở tình thương vô bờ bến nơi gia đình. Thậm chí, tôi cảm thấy tự hào về xuất thân của mình.

Không chỉ có bố mẹ, anh chị trong nhà cũng luôn dành cho tôi một sự nâng đỡ âm thầm. Anh chị tôi vốn là những người có năng lực và hoàn toàn có thể sở hữu một tương lai học vấn rực rỡ hơn rất nhiều. Thế nhưng vì những quyết định có phần bốc đồng, nông nổi của tuổi trẻ lúc ấy nên anh chị đã bỏ lỡ những cơ hội phát triển bản thân và sớm phải bước vào cuộc sống mưu sinh.

Trải qua những tiếc nuối của chính mình, anh chị luôn mong muốn tôi có một tương lai tốt đẹp và vững vàng hơn. Họ thương tôi, luôn chủ động động viên, hỗ trợ và cố gắng tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi tập trung học tập. Sự yêu thương cùng những kỳ vọng bình dị của anh chị chính là động lực tiếp thêm cho tôi niềm tin, giúp tôi vững bước hơn trên con đường mà mình đã lựa chọn.

Tôi hiểu thời gian vốn tàn nhẫn, tạc vào gương mặt mẹ những nếp hằn sương gió. Mỗi sợi tóc bạc trên đầu bố chính là nơi lưu dấu những đêm dài thức trọn để thắp sáng tương lai cho tôi.

Bố mẹ đã tự nguyện làm ngọn nến đốt cháy thanh xuân của mình nơi xưởng máy âm u để soi tỏ con đường học vấn của tôi, nâng đỡ con thuyền ước mơ của tôi ra khơi rộng lớn.

Khi các anh chị đều đã tìm được bến đỗ bình yên cho riêng mình, tôi hiểu bản thân chính là ngọn hải đăng duy nhất còn lại, mang theo kỳ vọng của cả gia đình để thắp lên một tương lai rực rỡ hơn cho tổ ấm. Ý niệm đó chưa một giây phút nào cho phép tôi chùn bước mà trở thành nguồn động lực thúc giục tôi phải đi đến tận cùng của con đường học vấn rộng lớn này.

Từ những tháng ngày quan sát dáng hình quen thuộc của bố mẹ hằng ngày đi về với bộ quần áo công nhân bạc màu, nhìn những vết chai sần trên đôi tay bố mẹ khi tiếp xúc với máy móc cơ khí thô sơ đã khơi dậy trong tôi một ngọn lửa ước mơ lớn: trở thành một kỹ sư công nghệ thông tin.

Thế nhưng khi tôi chia sẻ ước mơ này, xung quanh không thiếu những lời bàn tán, những định kiến cho rằng con gái không nên theo đuổi ngành kỹ thuật. Người ta bảo con gái học công nghệ sẽ khô khan, vất vả và đây được mặc định là “vùng độc quyền” của nam giới bởi tính chất tư duy logic nặng nề và những đêm dài thức trắng. Mọi người khuyên tôi nên chọn một ngành nghề an phận, nhẹ nhàng hơn để sớm lo cho cuộc sống gia đình sau này.

Đối diện với những hoài nghi đó, lòng tôi chưa một lần lung lay. Tôi tin rằng trí tuệ và sự kiên định không có giới hạn về giới tính.

Sự kiên định của tôi hôm nay là câu trả lời mạnh mẽ nhất để phá vỡ hoàn toàn mọi rào cản định kiến xưa cũ đó.

Ước mơ ấy của tôi không dừng lại ở việc thay đổi số phận cá nhân mà hướng tới một bài toán lớn mà xã hội hiện đại đang thiếu thốn giải pháp. Đất nước chúng ta đang bước vào kỷ nguyên số hóa mạnh mẽ nhưng lại có một khoảng trống lớn đang bị bỏ quên: sự chênh lệch công nghệ đối với tầng lớp lao động phổ thông và người lớn tuổi.

Trong khi các đô thị thông minh liên tục khoác lên mình lớp áo hào nhoáng của tương lai thì những xưởng máy cơ khí già nua và những người công nhân ở tuổi xế chiều như bố mẹ tôi lại như những cái bóng lặng lẽ bị gạt ra bên lề của đoàn tàu công nghệ. Họ vẫn phải đối mặt với những hệ thống quản lý nhà xưởng phức tạp, những phần mềm chấm công khó sử dụng và các quy trình vận hành thiếu tính công bằng, thân thiện.

Xã hội hiện đại ngày nay đang thiếu những giải pháp công nghệ mang tính “bình dân học vụ”, tức là các phần mềm tối ưu giao diện thực sự dễ dùng, dễ hiểu để bảo vệ quyền lợi và sức khỏe cho người lao động trực tiếp.

Chính vì thế, mục tiêu lớn nhất trong sự nghiệp kỹ sư công nghệ thông tin của tôi là nghiên cứu và phát triển các hệ thống phần mềm tối ưu hóa quản lý kho vận thông minh, tự động hóa các thủ tục kiểm định an toàn lao động tại các nhà xưởng cơ khí. Tôi muốn xây dựng các ứng dụng có giao diện tối giản, tích hợp giọng nói và trí tuệ nhân tạo để những người công nhân, dù ở độ tuổi nào hay không am hiểu công nghệ, vẫn có thể dễ dàng làm chủ máy móc, số hóa quy trình bấm chíp chấm công mà không bị tụt lại phía sau.

Công nghệ thông tin đối với tôi không phải là những thuật toán xa xôi để phục vụ cho những điều hào nhoáng mà là công cụ kiến tạo sự công bằng, giải phóng sức lao động chân tay và mang lại sự an toàn cho những người lao động bình thường.

Bản thân tôi từng đứng trong nhóm những người hoài nghi, coi trí tuệ nhân tạo là một cơn bão dữ đe dọa vị thế của nhân loại. Tuy nhiên, góc nhìn của tôi đã thay đổi sau khi tiếp cận lời khẳng định đầy viễn cảnh của Elon Musk về một tương lai mà con người không thể trốn tránh làn sóng này. Cách duy nhất để không bị nhấn chìm là học cách song hành và tạo ra một mối quan hệ cộng sinh mạnh mẽ với công nghệ.

Điều này mở ra cho tôi một tư duy mới: AI không sinh ra để dập tắt những giá trị nhân văn mà là một nốt nhạc thách thức buộc chúng ta phải tiến hóa nhanh hơn để cùng hòa chung bản giao hưởng của thời đại. Thay vì sợ hãi sự thay thế, tôi chọn cách dùng AI như một chiếc đòn bẩy vững chắc để hiện thực hóa lý tưởng của mình: chuyển hóa những thuật toán tối tân thành lá chắn bảo vệ sinh kế và nâng đỡ cuộc đời của những người lao động nghèo.

“Ngày mai trong mắt em” là một tương lai nơi công nghệ thông tin không phải là điều gì đó xa xôi mà là công cụ kiến tạo cuộc sống tốt đẹp hơn cho những người lao động nghèo. Đó là một ngày mai mà tôi, bằng sự kiên định của mình, đã có thể tự hào cầm trên tay tấm bằng kỹ sư công nghệ thông tin, đứng vững trên đôi chân của mình và nói với bố mẹ rằng: “Bố mẹ ơi, bố mẹ có thể nghỉ ngơi được rồi, giờ công nghệ và con sẽ lo!”.

Đó là ngày mai mà sự hy sinh của bố mẹ, sự đồng hành chở che của anh chị được đền đáp bằng sự thành công và trưởng thành vững vàng của người mà họ đã vất vả nuôi nấng, vun đắp suốt bao năm qua.

Suy cho cùng, xuất thân không định nghĩa tương lai của một đứa trẻ, nhưng chính cách chúng ta trân trọng giọt mồ hôi của cha mẹ sẽ định hình nên cốt cách của sự trưởng thành.

Trở thành một kỹ sư công nghệ thông tin không chỉ là một danh xưng mà là sứ mệnh tôi tự chọn để trả ơn cuộc đời, mang công nghệ số về phục vụ cho những mảnh đời lao động bình dị và kiến tạo một tương lai tươi sáng, nơi không một ai bị bỏ lại phía sau đoàn tàu của kỷ nguyên số hóa toàn cầu.

Cuối cùng, tôi yêu gia đình của mình rất nhiều.

×