Bài dự thi "Ngày mai trong mắt em": "Tôi luôn tin rằng mọi cố gắng đều sẽ được đền đáp"

Tôi nghèo, tôi rất nghèo, gia đình tôi vô cùng nghèo. Nghèo ở cả vật chất lẫn tinh thần, vì không có cơm ăn áo mặc nên tinh thần cũng chẳng được tự do.

Đây là bài viết tôi muốn gửi gắm đến tất cả mọi người đặc biệt là những đứa trẻ sinh ra trong cái đói nghèo và sự ràng buộc bởi những tập tục cũ kỹ như tôi, không hy vọng sẽ làm thay đổi thế giới chỉ ước mong làm rung động trái tim những ai thực sự cần đến. Tôi cũng không nghĩ mình có thể thay đổi thế giới chỉ mong sẽ có ai đó, ở một nơi nào đó, thấy chính họ trong những dòng chữ này.

Ngày 7/10/2004, tại một bản làng nghèo khó của tỉnh Lai Châu một bé gái người dân tộc Mông đã được ra đời, không ai khác đứa trẻ ấy chính là tôi. Giả dối đấy! tất cả đều là lừa bịp, cái gì mà đúng ngày 7/10/2004 tôi được ra đời? Chẳng phải đâu vì mãi cho đến tận sau này khi tôi đã lớn giấy khai sinh của tôi mới được làm, chẳng ai có thời gian hay thèm để ý chính xác ngày tháng năm sinh của những đứa trẻ, người ta chỉ lo có thêm một cái miệng ăn nữa thôi còn chưa xong. Điều duy nhất trở thành sự thật là tôi đã thực sự được sinh ra ở một bản làng xa tít đâu đó trong rừng và số phận của tôi đã được định sẵn sẽ lấy chồng ở tuổi 12 sinh con ở tuổi 15 và sẽ sống như vậy cho đến cuối đời.

Gia đình tôi nghèo khủng khiếp lắm, chúng tôi có bốn chị em và tôi là con thứ ba. Bố mẹ thường xuyên cãi vã vì không có đủ cái ăn. Chúng tôi làm nương rẫy như bao gia đình khác, những khu rừng dù rậm rạp đến mấy rồi cũng sẽ bị chúng tôi khai quật và đốt đi thay thế bằng nương lúa.

Công việc nặng nhọc khiến người đàn ông trở thành trụ cột, còn người phụ nữ dù vất vả đến đâu chỉ được xem như người phụ giúp – tệp đính kèm! Vì thế, tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn luôn tồn tại với quan niệm con gái lớn lên rồi cũng lấy chồng, sinh con và phục vụ gia đình chồng.

Bởi vậy người ta không quan tâm đến vấn đề huyết thống hay sức khoẻ hôn nhân về tuổi tác, chỉ cần có thêm một người nữa để làm việc là xem như có được một thu hoạch lớn. Nhưng giữa những suy nghĩ ấy, bố tôi lại khác. Ông không chấp nhận số phận đã an bài, bố muốn đi tìm một mảnh đất mới để gia đình có cuộc sống tốt hơn. Ông chịu đựng những lời chê trách vì dám phá bỏ lối sống cũ bởi đó bố là người đã cứu rỗi cả cuộc đời của tôi.

Rồi bố đưa cả gia đình đến nơi ở mới. Tôi được đi học. Bố mẹ không biết chữ nhưng luôn nói: “Con phải đi học”. Khi ấy tôi chưa hiểu hết ý nghĩa của câu nói đó, chỉ biết mỗi ngày đều phải đến lớp. Hồi đó chúng tôi là những đứa trẻ không biết Disney là cái gì, không rõ công chúa và hoàng tử là ai, mãi sau này khi tôi lớn người ta kể ước được đi Disney một lần để hiện thực hoá giấc mơ trẻ thơ còn tôi thì chẳng bận tâm lắm vì tôi đâu biết nó là gì? Chúng tôi có đôi chân trần và chiếc cặp lồng chứa đồ ăn được bố mẹ chuẩn bị từ sáng để ăn vào bữa trưa, đến tận bây giờ tôi vẫn ngao ngán tận cổ món mèn mén và rau bí đỏ xào mỡ lợn ấy. Người ta nói rằng mèn mén là món đặc sản của vùng cao còn tôi chỉ thấy ghét, thấy hận dù chính nó đã nuôi lớn tôi của bây giờ.

Ký ức ám ảnh nhất là những bữa cơm ở lớp mẫu giáo. Tôi và em trai mang chiếc cặp lồng cùng bữa cơm trưa quen thuộc đến lớp, bữa trưa luôn là lúc bọn nhỏ mong chờ nhất vì ai nấy đều đang đợi được thưởng thức đồ ăn được mẹ nấu từ sáng. Cô giáo xếp bàn học lại với nhau thành hàng dài và những đứa trẻ sẽ ngồi đối diện với nhau, khoảnh khắc mở những chiếc cặp lồng ra cũng là lúc lòng tự tôn của một đứa trẻ sụp đổ, bên trong không chỉ đơn giản là đồ ăn mà nó chứa cả một “trận chiến”.

Chẳng có gì khác, chúng tôi vẫn ăn mèn mén với rau bí xào mỡ lợn, đứa trẻ ngồi đối diện tôi thì ăn cơm trắng và một con cá khô nhỏ, dù không biết đứa kia cố tình hay vô ý thì lòng tự trọng của tôi không cho phép bản thân ngồi yên, mọi hành động mọi cử chỉ của đứa đấy đều khiến tôi cảm thấy nó đang chê mình, đang khoe về đồ ăn ngon mà chỉ nó mới có.

Lên cấp hai, cuộc sống khá hơn đôi chút. Chúng tôi được ăn cơm trắng nhưng vẫn sống trong căn nhà chênh vênh trên đồi, vào những ngày hè khi mùa mưa bão kéo tới nửa đêm bố mẹ thường dẫn chị em chúng tôi chui xuống gầm giường để tránh đồ vật trên mái nhà rơi xuống làm chúng tôi bị thương. Trong tiếng chớp sáng lòa của đêm sấm sét tôi thấy bóng bố mẹ chạy ngược xuôi giữ lấy mái nhà và cái ăn của cả gia đình không thì coi như cả năm đó chúng tôi phải ăn ngô với khoai.

Cứ như thế suốt những năm cấp 2 mùa mưa bão nào cũng vậy, vì mưa gió thường kéo vào lúc buổi đêm nên gầm giường đã trở thành chỗ trú ẩn quen thuộc của chị em chúng tôi. Cũng trong thời gian đó tôi như những đứa trẻ khác “nổi loạn” và “ăn chơi” đúng nghĩa, luôn muốn thể hiện cái tôi trước đám đông. Tôi bắt đầu chán ghét ở nhà vì sẽ bị bố mẹ sai khiến do vậy tôi thường xuyên ra ngoài chơi với bạn bè sau giờ học. Tôi có vài mối tình với những rung động đầu đời và thực sự đau khổ khi bạn trai tôi bỏ theo đứa con gái khác. Tôi thầm thề rằng sẽ học thật giỏi để hắn ta phải hối hận bởi vì chắc chắn do đứa kia giỏi hơn tôi xinh đẹp hơn tôi nên sự việc mới như vậy. Lúc này cảm giác duy nhất của tôi với việc học chỉ đơn giản là như vậy.

Những năm cuối cấp hai, tôi chứng kiến nhiều bạn bè cùng trang lứa bỏ học để lấy chồng khi mới mười bốn, mười lăm tuổi. Có lần, tôi gặp lại một em gái học dưới mình một lớp. Em không còn là cô bé hồn nhiên ngày nào nữa mà trở thành người phụ nữ gầy gò, đen sạm vì nắng gió, mang chiếc bụng bầu đi nhổ mạ cấy lúa. Em khóc vì chồng không còn quan tâm như trước.

Những người lớn xung quanh nói rằng phụ nữ ai rồi cũng phải như vậy, sinh con sớm thì sau này đỡ khổ. Nhưng tôi không nghĩ thế, tôi sợ hãi khi tưởng tượng chiếc bụng bầu ấy là của mình, người phụ nữ cô đơn ấy chính là tương lai của mình. Nỗi sợ đó đã đánh thức trong tôi khát vọng phải học, phải đi thật xa để chiếc bụng bầu ấy không phải là của mình.

Tôi lao vào học tập, ôn thi học sinh giỏi. Cuối năm lớp 9, tôi đạt giải khuyến khích cuộc thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Ngữ văn. Lần đầu tiên, tôi nhìn thấy ánh mắt tự hào của bố mẹ, sự quý mến của thầy cô và sự ngưỡng mộ của bạn bè tôi mới biết hoá ra viêc học đầu tiên có thể cho mình cảm giác chiến thắng đến lạ lùng như vậy. Mùa hè năm ấy, tôi đỗ vào Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Lai Châu - điều đặc biệt trong số biết bao học sinh của cả trường tôi là người duy nhất được nhận vào ngôi trường danh giá ấy. Tôi háo hức vì được lên thành phố học tập, được tiếp cận với một thế giới khác và quan trọng nhất là có thể tránh xa những lời thúc giục lấy chồng.

Thế nhưng, vì quyết định cho tôi đi học tiếp bố mẹ phải gánh chịu không ít lời dị nghị. Người ta nói rồi tôi sẽ mang bụng bầu trở về, sẽ trở thành nỗi xấu hổ của gia đình, rằng cho con gái đi học xa là sai lầm. Lúc bấy giờ người ta đo đạc giá trị của người phụ nữ bằng cách cô ấy phải kiếm được một người chồng khoẻ mạnh để lấy đó mới là thành công của một đời.

Tôi thực sự nghĩ cuộc đời mình đã hoàn toàn thay đổi, nhưng tôi đã thấy một sự thật khốc liệt khi lên thành phố học đó là rằng tôi quê mùa, tôi lạc hậu, tôi mặc chiếc quần mà lẽ ra nên để lau chân vì đã quá lỗi mốt! Tôi để mái tóc dài như những cô gái làng quê, trong khi kiểu tóc hot của giới trẻ từ lâu tôi đã chẳng thể đuổi kịp. Khi đi ăn tôi vẫn còn gói đồ ăn thừa về nhà thì người ta chỉ ăn 1/3 số đồ ăn được gọi và còn lại vứt vào thùng rác không cách một thương tiếc với chỉ một mục đích duy nhất chứng tỏ mình sang hơn người.

Thật ra điều đó cũng chẳng đáng sợ vì kiểu tóc hay quần áo tôi đều có thể đổi, đồ ăn tôi có thể chỉ cần ăn một phần mình đã gọi, ấy nhưng đều duy nhất không thể thay đổi đó chính là tôi “lùn và xấu”. Tôi đã cố gắng “ăn chơi” giống bạn bè nhưng nhận ra mãi như vậy chẳng được lợi lộc gì cả ngược lại tôi còn đánh mất đi chính mình, tôi thậm chí quên mất luôn cả tài năng vốn có và không còn nhớ đến ước mơ được ấp ủ lúc đi xa, tệ hơn là quên luôn những giọt nước mắt của mẹ. Điều duy nhất tồn đọng trong não tôi là làm sao cho trông thật “mốt” giống bạn bè!

Sau khi nhận ra sự thật nghiệt ngã tôi không còn quan tâm đến việc phải chạy theo bạn bè nữa, tôi tập trung vào việc học và nghiên cứu tôi muốn dùng việc học để làm thay đổi cách người ta nhìn mình. Tôi gạt bỏ mọi rào cản để tập trung cho những nghiên cứu và việc học tập của bản thân vì chỉ có như vậy tôi mới bớt vơi đi nỗi buồn rằng tôi thực sự quê mùa. Và đến cuối cùng tôi cùng người bạn của mình đạt giải Nhì dự án Nghiên cứu khoa học cấp tỉnh. Lúc này dường như người ta không để ý đến cái vẻ xấu xí của tôi nữa, người ta quan tâm cách tôi làm việc và hỏi tại sao một đứa quê mùa như vậy lại làm được điều đó. Phút giây ấy tôi thực sự nhận ra giá trị của việc học, nó thực sự có sức mạnh sẽ làm thay đổi cuộc đời tôi!

Sau những bước ngoặt thăng trầm đó, đứa trẻ không rõ ngày tháng năm sinh của mình đã đỗ vào trường Đại học Văn hoá Hà Nội. Tôi hạnh phúc lắm và đặc biệt muốn chia sẻ với mẹ người phụ nữ vất vả cả cuộc đời vì con cái, vì gia đình, tôi thật hạnh phúc khi bà ấy dùng ánh mắt tự hào nhìn về phía mình. Bây giờ tôi đã là sinh viên năm thứ 4 chuẩn bị ra trường, tôi không hy vọng mình sẽ trở thành ai đó thật đặc biệt vì điều quan trọng nhất là quá trình tôi đã đi qua, những gian nan đã tôi luyện nên người tôi để tôi biết con đường duy nhất để một đứa trẻ không sinh ra trong giàu có, không có thiên phú bẩm sinh chỉ có thể lựa chọn chính là việc học.

Từ lúc ao ước được thưởng thức một con cá khô hay được mặc chiếc váy thêu hoa đến tận bây giờ đứa trẻ nghèo khổ ấy đã có thể được tự do lựa chọn con đường mình sẽ đi cuộc đời mình sẽ sống, không phải để trở thành ông này bà nọ mà là để minh chứng rằng học tập thực sự có sức mạnh làm thay đổi số phận của một đời người! Ngày mai, ngày kia hay cả sau này, tôi mong rằng mọi đứa trẻ đều có cơ hội được đi học, được sống với đúng cuộc đời do chính mình lựa chọn.

×