Bài dự thi "Ngày mai trong mắt em": Ước mơ năm 18 tuổi và hành trình đặt chân tới Trung Quốc du học

Với tôi, hành trình "gặp gỡ Trung Quốc" qua những nét Hán tự đầu tiên, những bức tranh cổ đầu tiên cũng bắt đầu nhẹ nhàng như thế. Sự tò mò, những rung động ban đầu trước một nền văn hóa trải dài hàng nghìn năm lịch sử, và những người bạn tình cờ xuất hiện để lại dấu ấn khó quên với tôi.

Là một người con của miền đất Tổ hiếu học – tỉnh Phú Thọ, tuổi thơ tôi được nuôi dưỡng trong câu ca hò Xoan cổ “Mười hai bà mụ kiệu bước vào… Tay lót khăn đào ơ rước lấy cờ hò mà Vua lên…”, trong những câu chuyện ông nội kể bên hiên nhà mỗi chiều sương phủ.

Ông kể về những ông đồ Nho ngày trước dạy chữ, kể về Trạng nguyên Vũ Duệ, Bảng nhãn Nguyễn Mẫn Đốc – những người con ưu tú của vùng đất này. Mỗi câu chuyện đối với tôi như một cánh cửa nhỏ mở ra thế giới xa xưa, nơi những con chữ Hán mềm mại mà uy nghi hiện diện trong đời sống thường nhật của cha ông.

Tôi vẫn nhớ rất rõ lần đầu tiên nhìn thấy dòng chữ Hán “Nam Việt Hoa Tổ” tại cổng đền Thượng, khu di tích lịch sử Đền Hùng quê tôi. Những nét chữ tinh tế ấy đã khiến tôi đứng lặng hồi lâu. Chúng vừa cổ kính, vừa phức tạp, nhưng lại mang một vẻ đẹp rất riêng, giống như một lời mời gọi âm thầm dẫn tôi đến gần hơn với văn hóa Trung Hoa từ lúc nào không hay. Thế rồi tôi bắt đầu từ những con chữ, qua các video bài giảng sơ cấp trên mạng, chầm chậm viết lại những nét đầu tiên. Không có ai giám sát, không có ai khen chê, chỉ có tiếng bút cà nhẹ trên trang vở cùng tiếng phát âm “zh/sh/r”, và sự thích thú khó gọi tên mỗi khi tôi viết đúng một chữ mình từng nghĩ là “bất khả thi”.

Dẫu biết người xưa có câu “Vạn sự khởi đầu nan” và hành trình chạm sâu đến văn hóa Trung Hoa của tôi cũng như vậy. Tự học tìm tòi một ngôn ngữ mới chưa bao giờ là dễ, thế nhưng tôi luôn tâm niệm “Học thêm một ngôn ngữ, đến thêm một thế giới, sống thêm một cuộc đời”, kiên trì hơn một năm tự học, đã có những lúc tôi cảm thấy lạc lõng giữa biển trời tri thức ngoài kia, như con thuyền không tìm thấy neo đậu.

Trước màn hình máy tính, trên tay cầm cây bút tôi đã từng than thở với chính mình rằng, Hán tự thực sự quá khó, liệu... mình có đang đi đúng đường không, và len lỏi trong đó đã từng là suy nghĩ muốn bỏ cuộc, thế nhưng, một lần nữa ngọn lửa quyết tâm lại nhen nhói thắm lên trong tôi. Nhất định phải cố gắng để một ngày mai không xa tôi sẽ được đặt chân đến đất nước mà mình hằng mong ước.

Thay đổi tuy duy học tập tôi nghĩ "mình phải tìm ra một phương pháp, một con đường nào đó vững chắc hơn’’, thế rồi qua lời giới thiệu của một người bạn tôi quyết tâm tìm đến một trung tâm dạy tiếng trung ở gần trường, tôi còn nhớ ngày đầu tiên đến trung tâm là một buổi chiều muộn sau khi tan ca học trên trường. Trời hôm đó có mưa rào nhẹ, chiếc mắt kính cận đã làm che đi tầm nhìn của tôi, một câu chuyện cười nho nhỏ của ngày đầu tiên đó là tôi đã bị “lạc đường” - và có lẽ đó cũng là sự báo hiệu cho một hành trình mới.

Ngày đầu tiên đến trung tâm tôi đã choáng khi nghe khi nghe cô giáo cùng các bạn dùng tiếng Trung để chia sẻ, chao đổi nhưng câu truyện đời thường, để giảng bài. Cảm giác công sức học tập hơn một năm nay gần như bỏ bể, một lần nữa tâm chí tôi lại vang lên câu nói “tiếng Trung quá khó, tại sao tôi... không hiểu gì cả”!. Thế nhưng nhờ sự tận tâm nhiệt huyết của cô giáo, tôi đã từng bước tìm lại được cảm hứng học tập.

Trải qua những ngày tháng miệt mài học tập tại trung tâm lúc đó tôi đã hiểu ra rằng học một môn ngoại ngữ không chỉ là chuyện tự mình đọc – viết – nghe – nhắc. Đó còn là câu chuyện của cảm hứng, của sự dẫn dắt, của những khoảnh khắc nhỏ bé nhưng cũng đủ làm ấm cả con đường, cả niềm tin và sự lựa chọn của tôi. Cô giáo dạy tiếng Trung là người đầu tiên khiến tôi cảm nhận rằng, phía sau mỗi bài giảng đều là cả một nền văn hóa rộng dài. Cô giúp tôi sửa từng lỗi phát âm, do những ngày tự học mà tôi mắc phải, từng nét viết còn sai, đều được cô ân cần sửa lại. Rồi cô lại kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện văn hóa rất thú vị – có vui, có lạ, có cả những điều khiến tôi nhận ra văn hóa thật ra không phải thứ xa xôi mà ta chỉ thấy trên sách, mà dường như tôi đã một phần thực sự chạm vào nó.

Cô kể cho chúng tôi nghe về những ngày tháng mà cô học tập tại Trung Quốc, về những lần cô tiếp xúc với mọi người, cả những chuyến du lịch, trải nghiệm được sống, học tập dưới nền văn hóa mà cũng đã từng là ước mơ lớn nhất trong những năm tháng thanh xuân của cô. Cô chia sẻ cho chúng tôi về một câu chuyện “dở khóc, dở cười” mà cô đã từng trải nghiệm vào ngày lễ tốt nghiệp tại Tung Quốc, mang tên tặng “Quan tài” – nghe qua tưởng như điều gì đó rất tà mị dị biệt, nhưng hóa ra ẩn sau món quà đó lại là một truyền thống văn hóa mang ý nghĩa tốt lành, với mong muốn chúc cho đối phương “thăng quan - phát tài”. Và cũng chính cái khoảnh khắc ngỡ ngàng ấy khiến tôi hiểu rằng ngôn ngữ không chỉ để nói, nó còn để nở ra những cánh cửa nhận thức mới, giúp ta nhìn ra thế giới bằng nhiều màu sắc hơn và tự nhủ với lòng, tôi cũng sẽ tự tay viết lên được những câu chuyện thanh xuân cho chính mình.

Thế rồi những buổi chiều một mình trên bảng đen của năm lớp 12 cũng là lúc tôi cảm nhận mình đang sống trong những năm tháng có nhiều sự thay đổi nhất. Đó là năm tôi thường ở lại lớp vào mỗi buổi chiều, khi sân trường đã bớt tiếng ồn và nắng xiên nghiêng qua cửa sổ. Phòng học trống trải, bảng đen rộng lớn, chỉ có tiếng phấn lách cách và một mình tôi đứng viết chữ Hán. Một bên viết từ vựng, một bên dùng chính những từ đó viết thành đoạn văn mà học thuộc, cứ viết lên rồi lại xóa thế nhưng những Hán tự chỉ bị xóa trên bảng đen, chứ mỗi lúc lại khắc ghi trong tôi thêm một phần và ngay giây phút đó tôi nhận ra mình đang thực sự vẽ lên một phần của thanh xuân, vẽ lên tương lai và cả câu chuyện của chính mình.

Và rồi thời gian dần ngắn lại cận kề đến ngày mà tôi thi chứng chỉ HSK. Còn nhớ buổi tối trước ngày thi, mẹ tôi đã mua cá chép nấu cho tôi ăn, cười và chúc “hôm nay mẹ nấu cá chép con ăn, ngày mai nhất định phải vượt qua vũ môn nhé” mang theo lời chúc ấy đến phòng thi là kỷ niệm đáng nhớ của một ngày thi tại Đại học Thái Nguyên mà tôi không bao giờ quên được. Bước chân vào phòng thi chỉ còn tiếng tích tắc của đồng hồ, và chiếc loa bên tai vang lên câu nói “Xin chào các bạn!, hoan nghênh mọi người đã đến với kì thi đánh giá năng lực tiếng Trung Quốc, bài thi bắt đầu”, kết thúc bài thi ra khỏi phòng với tâm trạng có chút lo lắng nhưng đó cũng là khoảnh khắc mà tôi nhận ra- “mình đã không còn là cậu bé viết sai bộ thủ như những ngày đầu nữa”. Rồi sau hơn một tháng chờ đợi ngày công bố điểm thi cũng đã đến, những ngày tháng công sức miệt mài học tập đã không phụ chính mình, tôi đã đỗ chứng chỉ HSK5.

Giờ đây tôi đã có cơ hội học với một cô giáo ở tận Bắc Kinh, mỗi buổi học đều mở ra trước mắt tôi một phần văn hóa khác, rộng hơn, thật hơn, và sống động hơn nhiều so với những thứ tôi từng chỉ thấy qua màn hình.

Tôi cảm nhận tiếng Trung như một người bạn ngày càng thân thiết: điềm đạm, nhẫn nại, nhưng luôn biết cách khiến tôi muốn bước xa hơn. Những câu chuyện cô kể, cách cô sửa lỗi, chuẩn giọng Bắc Kinh, tất cả trở thành những mảnh ghép nhỏ làm đầy hành trình của tôi.

Và giờ đây – tôi đang trên đường đến gần hơn với Trung Quốc thật sự. Hiện tại, tôi đang ôn tập để chuẩn bị cho kì thi HSK6 và sau đó là du học Trung Quốc. Xuất phát điểm là một cậu học sinh miền quê nghèo tỉnh Phú Thọ chỉ biết nhìn chữ Hán mà tò mò ngày nào, giờ đây tôi đã có thể tự đọc, tự viết, tự hiểu những điều mà trước đây chỉ thấy xa vời. Tiếng Trung đã trở thành một phần của tôi – như một con đường mà tôi tự mở, rồi tự bước đi, với những người thầy, người bạn, và cả những buổi chiều đầy phấn trắng đồng hành cùng mình.

Trên hành trình ấy, tôi may mắn gặp được những người anh, người chị đi trước luôn nhiệt tình giúp đỡ và động viên mình. Chính họ đã truyền cho tôi niềm tin và động lực để kiên định bước tiếp trên con đường học tiếng Trung suốt ba năm qua - một quãng thời gian không hề ngắn đối với một cậu học sinh nơi miền quê nhỏ. Đã có những lúc tôi mệt mỏi, chán nản và muốn từ bỏ vì cảm thấy con đường phía trước quá xa vời. Nhưng rồi, từng bước một, những nỗ lực ấy cũng dần mang đến cho tôi những trái ngọt đầu tiên: tôi thi đỗ chứng chỉ HSK5 và may mắn trúng tuyển vào ba trường đại học ở Việt Nam, trong đó có Học viện Khoa học Quân sự - MSA.

Với tôi, đó không chỉ là thành tích, mà còn là minh chứng rằng những tháng ngày kiên trì của bản thân thật sự có ý nghĩa.

Khi nghĩ lại hành trình đã đi, tôi hiểu một điều, tiếng Trung không đến với tôi như một sự lựa chọn. Nó đến như một dòng chảy tự nhiên, âm thầm, nhưng kiên định. Nó dạy tôi biết kiên nhẫn, dạy tôi biết lắng nghe, dạy tôi biết nhìn thế giới bằng ánh mắt rộng hơn, nhiều tầng hơn. Và quan trọng nhất, nó gieo vào trái tim tôi vào những hạt mầm nhỏ bé, có lẽ tôi cũng sẽ dùng chính những điều ngọt ngào trong những năm tháng thanh xuân ấy, để gieo vào lòng những đứa trẻ giống tôi của sau này ước mơ chinh phục một điều gì đó lớn lao của cuộc đời. Vì đôi khi, chỉ một mùa hè vô tình bắt đầu học vài chữ Hán, cũng đủ để mở ra cả một hành trình mới trong đời.

Hẹn gặp Bắc Kinh vào mùa thu 2026.

×