Bài dự thi "Ngày mai trong mắt em": Vết sẹo tuổi thơ của nữ sinh dân tộc Cil

Nó nằm trên chân em, không lớn nhưng đủ sâu để nhắc về một buổi sáng mẹ chở em lên rẫy. Con đường đất gồ ghề, chiếc xe chòng chành rồi đổ nghiêng, ống bô nóng rực áp vào da thịt, để lại một vết bỏng rát… và một dấu ấn đến tận bây giờ vẫn chưa phai.

Ngày đó, em đã khóc, đã từng trách mẹ, trách cả hoàn cảnh của mình, không hiểu vì sao mình phải chịu những điều ấy, trong khi có người lại được lớn lên nhẹ nhàng hơn. Nhưng lớn lên rồi, em mới hiểu phía sau vết sẹo ấy không chỉ là một tai nạn, mà là cả một hành trình mưu sinh đầy nhọc nhằn của mẹ, người đã phải gồng mình giữa cuộc sống thiếu trước hụt sau để nuôi các con nên người.

Em vẫn nhớ những buổi trưa nắng, bố mẹ đứng giữa rẫy, lưng cúi xuống giữa một khoảng đất rộng đến mênh mông. Nắng không chỉ ở trên đầu mà như rơi xuống từng giọt trên vai, thấm vào từng lớp áo ướt đẫm mồ hôi. Có những ngày mẹ trở về, tay run nhẹ vì mệt, nhưng câu đầu tiên vẫn là: “Tụi con ăn cơm chưa?”.

Lúc đó em nghĩ đó là điều hiển nhiên, chỉ đến khi lớn lên mới hiểu có những mệt mỏi không nằm ở đôi tay chai sạn, mà nằm ở việc người ta phải gắng gượng mỗi ngày, dù trong người đã không còn sức. Có những người nông dân như ba mẹ em, cả đời gắn với đất, đổi nắng, đổi gió lấy từng bữa cơm, nhưng lại chưa từng một lần nghĩ cho riêng mình.

Và cũng từ đó, em nhận ra có những đứa trẻ không lớn lên bằng thời gian, mà lớn lên từ những lần chứng kiến người thân của mình âm thầm chịu đựng.

Cái nghèo không phải là điều gì xa xôi, nó nằm trong từng bữa cơm đạm bạc, trong những ngày mà cái no cũng trở thành điều phải lo nghĩ. Em vẫn nhớ những buổi chiều bụng đói cồn cào, nhìn mẹ lặng lẽ gắp phần thức ăn ít ỏi sang phía các con, còn mình thì chỉ nói: “Mẹ không đói”. Ngày đó em tin thật là mẹ không đói, còn bây giờ em biết mẹ chỉ đang giấu đi phần đói của mình để các con được no.

Nhưng có lẽ điều khiến em day dứt nhất không phải là những thiếu thốn ấy, mà là một khoảng trống không gì có thể lấp đầy.

Năm em học lớp 2, cái tuổi còn quá nhỏ để hiểu hết sự mất mát, em đã vô tư bước ra khỏi nhà, mải mê với những niềm vui rất nhỏ. Em có một em trai nhỏ hơn mình 1 tuổi. Lúc ấy, vì quá mải mê ham chơi, em đã để em trai ở nhà một mình, như một điều quen thuộc mà em chưa từng thấy bất an.

Em đã đi mà không ngoảnh lại, và rồi cũng không còn cơ hội để ngoảnh lại nữa.

Khi em trở về, mọi thứ vẫn vậy, chỉ có em trai là không còn nữa. Người ta nói em đã bị đuối nước ở gần nhà, ngay nơi tưởng chừng an toàn nhất mà lẽ ra em phải là người ở đó.

Khoảnh khắc ấy, em không khóc. Chỉ thấy trong lòng mình như có thứ gì đó rơi xuống, rất sâu, rất lạnh và trống rỗng đến mức không thể gọi tên. Sau này em mới hiểu, có những nỗi đau không đến bằng tiếng khóc, mà đến bằng sự im lặng kéo dài suốt cả một đời.

Có những đêm em tự hỏi, giá như hôm đó em ở nhà, giá như em để ý nhiều hơn, giá như em quay lại nhìn em trai mình một lần, chỉ một lần thôi. Nhưng em cũng hiểu, có những điều không thể quay lại, và cũng không có một lời xin lỗi nào đủ để làm dịu đi nỗi mất mát.

Đó không chỉ là nỗi đau vì mất đi một người thân, mà còn là cảm giác tự trách, một sự day dứt âm thầm mà em mang theo suốt những năm tháng lớn lên. Điều còn lại duy nhất là cảm giác mình đã từng ở rất gần, nhưng lại không ở lại.

Và có lẽ điều đau nhất không phải là mất đi một người, mà là phải sống với sự thật rằng chỉ một lần bước đi mà không ngoảnh lại lại trở thành điều khiến em phải ngoảnh lại suốt cả cuộc đời.

Nhưng em cũng dần hiểu ra, đó không phải lỗi của riêng ai. Đó là cái giá của một cuộc sống quá nhiều thiếu thốn, khi ba mẹ buộc phải rời xa con để mưu sinh, để đổi lấy từng bữa cơm cho gia đình. Và khi ấy, chúng em, những đứa trẻ còn quá nhỏ, phải tự lớn lên trong sự chông chênh đó.

Sau biến cố ấy, gia đình em vẫn tiếp tục sống nhưng không còn như trước. Mẹ sinh thêm hai em nhỏ, ngôi nhà có thêm tiếng cười nhưng nỗi lo cũng nhiều hơn. Ba mẹ ngày càng yếu đi nhưng chưa một ngày được phép dừng lại.

Còn em, là chị cả, học cách im lặng nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn và trưởng thành theo cách không ai mong muốn. Đã có lúc em giận, giận vì sao mình phải lớn lên trong thiếu thốn, giận vì sao có những buổi chiều tan học em là người ở lại cuối cùng giữa sân trường đang dần tắt nắng.

Nhưng rồi những giận hờn ấy dần biến thành sự thương, thương vì ba mẹ đã phải đánh đổi quá nhiều, thương vì tuổi thơ của chúng em không trọn vẹn, và thương cả chính mình vì đã từng không hiểu những điều đó sớm hơn.

Từ khi còn học cấp 2, em bắt đầu đi làm thêm mỗi dịp hè. Những ngày dài lao động giúp em hiểu giá trị của đồng tiền và hiểu rằng phía sau mỗi bữa cơm giản dị là biết bao giọt mồ hôi.

Em từng ước được học gần nhà, được ở bên cạnh gia đình nhiều hơn. Nhưng em không có lựa chọn đó.

Em học tại trường nội trú, nơi ban đầu em chỉ xem như một sự xa cách. Những ngày đầu, nỗi nhớ nhà như một khoảng trống không thể lấp đầy. Nhưng rồi, chính nơi ấy đã giúp em trưởng thành.

Trường nội trú dạy em cách tự lập, dạy em cách đứng vững giữa những thiếu thốn, và dạy em cách tiếp tục bước đi, dù trong lòng còn nhiều vết xước. Thầy cô và bạn bè trở thành một gia đình thứ hai, đủ ấm để em không còn cảm thấy mình đơn độc.

Em nhận ra trưởng thành không phải là khi mình không còn đau nữa, mà là khi mình biết mang theo nỗi đau ấy để sống tốt hơn.

Và chính từ những điều đã qua, trong em bắt đầu hình thành một ước mơ rất rõ ràng, em muốn trở thành một giáo viên tiểu học. Không phải vì đó là một con đường dễ dàng, mà vì em hiểu cảm giác của một đứa trẻ khi cần được quan tâm, khi chỉ cần một người lắng nghe thôi cũng đủ để không thấy mình lạc lõng.

Em muốn đứng trên bục giảng, không chỉ để dạy chữ mà còn để dạy các em cách yêu thương, cách mạnh mẽ và cách đứng dậy sau những lần tưởng như không thể. Em muốn trở thành người mà mỗi đứa trẻ khi nhớ về sẽ thấy lòng mình dịu lại, giống như cách em đã từng được sưởi ấm bởi thầy cô của mình.

Bởi em biết sẽ có những đứa trẻ giống em của ngày trước, cũng lặng lẽ chịu đựng, cũng không nói ra, nhưng bên trong là cả một bầu trời đang vỡ vụn. Và nếu có thể, em muốn là người ở lại, không để các em phải một mình.

Ngày mai trong mắt em không phải điều gì lớn lao, chỉ là ba mẹ không còn phải kiệt sức vì mưu sinh, các em được lớn lên đủ đầy hơn, và em có thể trở thành chỗ dựa cho gia đình.

Em không thể quay lại để thay đổi những gì đã mất, nhưng em có thể sống khác đi để không phụ những gì đã từng đánh đổi.

Và có lẽ đến tận bây giờ, em vẫn chưa học được cách quên, chỉ là em đã học được cách bước tiếp. Bởi có những nỗi đau không phải để nguôi ngoai, mà để nhắc mình phải sống tử tế hơn, mạnh mẽ hơn và xứng đáng với những gì đã từng mất đi.

Và nếu có thể chọn lại một điều trong cuộc đời này, em sẽ không chọn quay về quá khứ, em chỉ ước mình đã từng ở lại.

×