Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu riêng từ năm 2026

Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng

Theo tư vấn của Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP.HCM, hiện nay Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP của Chính phủ là văn bản quy phạm pháp luật mới nhất quy định trực tiếp về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu.

Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai mô hình Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về quân sự, quốc phòng.

Căn cứ Điều 3 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xác định là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội hoặc Bộ Tư lệnh TP.HCM.

Đáng chú ý, lần đầu tiên văn bản của Chính phủ quy định rõ Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng. Đồng thời, mẫu con dấu, việc khắc dấu, đăng ký, quản lý và sử dụng con dấu sẽ thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, đây là một trong những điểm mới quan trọng nhất của mô hình Ban Chỉ huy quân sự cấp xã năm 2026.

Trước đây, tổ chức quân sự ở cấp xã chủ yếu thực hiện nhiệm vụ theo cơ chế phối hợp với chính quyền địa phương và hệ thống quân sự cấp trên. Khi được xác lập tư cách pháp nhân cùng hệ thống con dấu, tài khoản và trụ sở riêng, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã sẽ có địa vị pháp lý rõ ràng hơn trong tổ chức, quản lý và triển khai các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng theo thẩm quyền.

Theo ông Sơn, việc có con dấu riêng không đồng nghĩa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trở thành cơ quan hành chính độc lập, mà nhằm bảo đảm tính chủ động trong hoạt động chuyên môn, thống nhất về tổ chức và thuận lợi trong thực hiện các nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, việc có tài khoản và trụ sở riêng cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quản lý, sử dụng nguồn lực, trang bị kỹ thuật, bảo đảm hậu cần và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, quân sự tại địa phương.

Từng bước xây dựng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã chính quy, hoạt động thống nhất từ cơ sở

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, quy định về tư cách pháp nhân và con dấu riêng là thay đổi quan trọng trong quá trình chính quy hóa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Tại Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 27/7/2026, khi trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết việc tổ chức lại lực lượng quân sự địa phương gắn với chủ trương giải thể 145 Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực để tổ chức lực lượng theo mô hình mới.

Đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: "Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân đội, chúng tôi đưa sĩ quan chính quy về cấp xã".

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, việc bố trí sĩ quan quân đội chính quy về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là bước chuyển lớn trong tổ chức lực lượng quân sự địa phương, nhằm nâng cao chất lượng chỉ huy, quản lý và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện mới.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá việc chính quy hóa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là chủ trương lớn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị nghiên cứu bố trí Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là sĩ quan quân đội chính quy, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên.

Theo Điều 5 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã hiện gồm các chức danh: Chỉ huy trưởng, Chính trị viên (do Bí thư Đảng ủy cấp xã kiêm nhiệm), Phó Chỉ huy trưởng, Chính trị viên phó, các trợ lý và nhân viên chuyên môn kỹ thuật. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định cụ thể về tổ chức, biên chế, nhiệm vụ và các chức danh, bảo đảm không làm tăng tổng biên chế theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Trong khi đó, Điều 4 Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP giao Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện 10 nhóm nhiệm vụ, từ tham mưu xây dựng nền quốc phòng toàn dân, tổ chức lực lượng Dân quân tự vệ, lực lượng dự bị động viên, công tác tuyển quân, giáo dục quốc phòng và an ninh đến phối hợp với Công an và các lực lượng chức năng trong bảo đảm quốc phòng, an ninh, phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, việc xác lập đầy đủ tư cách pháp lý cho Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cho thấy định hướng xây dựng lực lượng quân sự cơ sở theo hướng chính quy, tinh gọn và hiện đại. Khi kết hợp với chủ trương đưa sĩ quan quân đội chính quy về cấp xã và dự án sửa đổi, bổ sung 9 luật về quân sự, quốc phòng đang được Quốc hội xem xét, mô hình Ban Chỉ huy quân sự cấp xã sẽ có nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng, tăng cường khả năng chỉ huy, điều hành và xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh ngay từ cơ sở.

×