Bán đi khắp toàn cầu, Việt Nam vẫn cần nhập khẩu lượng lúa gạo khổng lồ, mua nhiều nhất từ Campuchia

Bộ Nông nghiệp Mỹ nhận định về tình hình nhập khẩu gạo của Việt Nam, tại sao mua nhiều gạo của Campuchia?

Bản tin ngành hàng lúa gạo mới nhất của Trung tâm Thông tin và Dịch vụ nông nghiệp và môi trường (Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) dẫn dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm nhập khẩu lúa gạo lớn nhất do nhu cầu nguyên liệu cho chế biến và một phần tiêu dùng nội địa.

Cụ thể, theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, năm 2026 Việt Nam có thể nhập khoảng 3,9 triệu tấn lúa gạo và tăng lên 4 triệu tấn vào năm 2027, đứng thứ hai thế giới sau Philippines, trong đó chủ yếu nhập khẩu lúa từ Campuchia.

Theo bản tin của Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường, một trong những nguyên nhân chính khiến lượng lúa nhập khẩu từ Campuchia về Việt Nam tăng là do nhiều doanh nghiệp và nông dân Việt Nam sang thuê đất ở Campuchia để trồng các giống lúa quen thuộc rồi đưa về Việt Nam chế biến.

Hiện nay, chi phí sản xuất tại thị trường cung cấp lúa chính cho Việt Nam là Campuchia thấp hơn đáng kể, chỉ tính riêng giá thuê đất chỉ khoảng 100-300 USD/ha (2,6-7,8 triệu đồng/ha), thấp hơn nhiều so với mức phổ biến 15-26 triệu đồng/ha tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, cơ cấu sản xuất trong nước cũng đang dịch chuyển mạnh sang các giống gạo chất lượng cao như OM18, Đài Thơm 8, ST25 hay Nàng Hoa để phục vụ xuất khẩu, qua đó tạo dư địa ở phân khúc gạo phổ thông.

Dư địa này đang được bù đắp bằng nguồn gạo giá rẻ từ Campuchia và một phần từ Ấn Độ, nhất là cho các nhu cầu như sản xuất bún, bánh, phở và thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, khi lượng lúa nhập khẩu tăng mạnh, áp lực lại dồn về phía nông dân trong nước.

Trước đó, tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu gạo năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức tại TP Cần Thơ mới đây, bà Châu Thị Lệ, Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Tây Ninh cho biết, khi tỉnh Tây Ninh nói riêng và ĐBSCL nói chung đang bước vào thu hoạch rộ lúa Đông Xuân 2026 thì phía Campuchia cũng đang thu hoạch lúa rộ và nhập khẩu lúa về Việt Nam, chỉ riêng Tây Ninh đã 1.000 tấn/ngày.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Việt Anh - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lương thực Phương Đông, vấn đề nhập khẩu lúa Campuchia nên nhìn nhận ở mặt tích cực. Bởi theo ông Việt Anh, thực ra đây là lúa của nông dân Việt Nam trồng ở Campuchia.

"Chúng ta đang nhập lúa là sản phẩm thô, sau đó xuất sản phẩm gạo đi các nước. Vì logistics của Việt Nam rẻ hơn thành ra lúa Campuchia cứ chảy về đây, chúng ta đang hưởng lợi" - ông Việt Anh phân tích.

Campuchia đang đẩy mạnh xuất khẩu gạo sang Trung Quốc, châu Âu

Cũng theo bản tin của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo của Campuchia sang Trung Quốc ghi nhận đà tăng trưởng mạnh, nhờ nhu cầu gia tăng và tác động tích cực từ các thỏa thuận hợp tác song phương trong lĩnh vực nông nghiệp của nước này.

Theo số liệu sơ bộ từ Liên đoàn Gạo Campuchia (CRF), nước này đã xuất khẩu khoảng 129.000 tấn gạo sang Trung Quốc từ tháng 01-04/2026, tăng mạnh 83% so với cùng kỳ năm 2025.

Campuchia đặt mục tiêu xuất khẩu trên 1 triệu tấn gạo trong năm 2026, nhờ đà phục hồi mạnh tại các thị trường chủ lực như Trung Quốc, châu Âu và Philippines.

CRF thông tin, 4 tháng đầu năm 2026, Campuchia đã xuất khẩu gần 470.000 tấn gạo, tăng 66% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đà tăng về lượng, cơ cấu thị trường cũng đang dịch chuyển theo hướng nâng cao giá trị.

Các giống gạo thơm cao cấp như Phka Malis, SKO và SRO tiếp tục được thị trường châu Âu ưa chuộng, trong khi gạo trắng OM 5451 cũng tăng giá nhanh, từ khoảng 450 USD/tấn lên trên 500 USD/tấn chỉ trong vài tuần.

Nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, giá gạo thơm Phka Malis có thể lên tới 870 USD/tấn từ tháng 7/2026. Về mặt chi phí, giá gạo xuất khẩu của Campuchia được dự báo tăng thêm 5-10% trong 3 tháng tới do cước vận chuyển, bảo hiểm và phân bón cùng tăng dưới tác động của căng thẳng Trung Đông.

Để giữ ổn định thị trường trong nước, Chính phủ Campuchia đã triển khai các gói tín dụng khẩn cấp lãi suất thấp thông qua Ngân hàng Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn nước này, giúp doanh nghiệp xay xát duy trì tồn kho và thu mua lúa trực tiếp từ nông dân.

×