Bán hàng online trên sàn thương mại điện tử: Qua thời “hốt bạc”, lý do các chủ shop phải “gồng mình”

Bán hàng online một thời “hốt bạc”

Thị trường mua sắm online đã gia nhập Việt Nam được khoảng gần 2 thập kỷ, nhưng chỉ thực sự bùng nổ từ giai đoạn Covid-19 đến nay. Năm 2019 được coi là điểm xuất phát mọi thứ trực tuyến từ mua sắm, xem phim, chuyển khoản ngân hàng không thu phí…

Thời điểm đó, Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19 phải giãn cách xã hội, người dân ở nhà nhiều và việc các nền tảng mạng xã hội, mua sắm online len lỏi vào từng nhà và đã bùng nổ mạnh mẽ.

Shopee dù đã gia nhập thị trường mua sắm online từ năm 2016, nhưng cũng phải đến giai đoạn từ năm 2020 mới thực sự được nhiều người biết đến. Trước đó, sàn TMĐT này cũng chật vật để cạnh tranh với Tiki, Lazada…

Bán hàng online phát triển mạnh ở Việt Nam.

Cũng nhờ giãn cách xã hội, một nghề hoàn toàn mới với nhiều người bắt đầu hình thành, đó là “bán hàng online”. Trước đó, cũng đã có nhiều người bán hàng online, nhưng chủ yếu chạy quảng cáo trên Facebook, doanh thu chưa bùng nổ. Tuy nhiên, khi bán hàng trên các sàn TMĐT, câu chuyện đã thay đổi hoàn toàn của nhiều người.

“Từ đợt Covid-19, cửa hàng phải đóng cửa nhiều nên tôi phải tìm mọi cách để duy trì kinh doanh. Ban đầu, vẫn chủ yếu bán trên Facebook, nhưng sau biết đến Shopee nên đã đăng ký gian hàng và năm 2022 bán trên TikTok Shop”, chị Chinh, chủ shop quần áo chia sẻ.

Bán hàng online được chị Chinh coi là giải pháp tình thế, nhưng cuối cùng đây mới là nơi giúp thị “hốt bạc”.

“Doanh thu ở cửa hàng giai đoạn cao điểm là năm 2018 mới đạt gần 100 triệu đồng/tháng, nhưng khi bán hàng online, con số này đã gấp 3 lần. Điều này khiến tôi bất ngờ bởi không nghĩ giải pháp tình thế giờ đã trở thành nghề chính”, chị Thu nói thêm.

Chính vì vậy, chị Thu đã dừng hoạt đồng cửa hàng quần áo và chỉ thuê kho đóng hàng, vận chuyển mà bán hoàn toàn online.

Không chỉ chị Chinh là người có gian hàng trực tiếp trên sàn TMĐT mà nghề bán hàng gián tiếp cũng xuất hiện ở Việt Nam dưới hình thức tiếp thị liên kết.

“Tôi làm kênh về xe, ngoài nội dung chia sẻ kiến thức, trải nghiệm xe thì cũng bán tiếp thị liên kết với doanh thu năm 2014 trung bình mỗi tháng 10 triệu đồng. Ban đầu dù coi là nghề phụ, nhưng cuối cùng lại là nguồn thu chính của tôi và gia đình”, chị Quỳnh Anh chia sẻ.

Bán hàng tiếp thị liên kết có nhiều lợi thế với những nhà sáng tạo nội dung bởi không cần mở gian hàng bán cố định những mặt hàng trong ngành hàng mà có thể bán nhiều mặt hàng của các shop đã có sẵn trên sàn TMĐT và nhận hoa hồng. Hình thức này đã nhanh chóng phổ biến khi TikTok Shop ra mắt và cũng được Shopee triển khai tương tự.

Từ việc tham gia mạng xã hội để giải trí, bán hàng online đã trở thành xu hướng thay đổi cuộc đời của rất nhiều. Do đó, lên mạng giờ dễ bắt mặt bất cứ ai cũng có thể làm sáng tạo nội dung và bán hàng online, đưa nông sản, đặc sản vùng miền lên mạng.

Người bán hàng online phải "gồng mình" cạnh tranh

Theo cáo cáo từ Metric, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số trên 4 sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 291.6 nghìn tỷ đồng, tăng 44.11% so với cùng kỳ năm 2025.

Cũng theo bán cáo, lượng hàng bán ra trên 4 sàn TMĐT nói trên đạt 2,186.7 triệu sản phẩm, tăng 13.67%, trong khi số shop phát sinh đơn hàng đạt 613.8 nghìn shop, tăng 14.11%.

Bán hàng tiếp thị liên kết cũng là xu hướng mà nhiều nhà sáng tạo nội dung theo đuổi.

Những con số không biết nói dối trên cho thấy, bán hàng online vẫn đang bùng nổ mạnh mẽ ở Việt Nam. Tuy nhiên, khó khăn với các nhà bán hàng chính là việc phải cạnh tranh với quá nhiều đối thủ và hàng loạt chính sách mới được áp dụng mới đây đè nặng.

Trong giai đoạn đầu mới gia nhập thị trường, các sàn TMĐT trong thời kỳ “đốt tiền” để thu hút các nhà bán hàng nên mức phí sàn cực kỳ thấp. Thậm chí, Shopee, TikTok Shop còn miễn phí phí sàn cho các nhà bán hàng mới.

Tuy nhiên, sự phát triển “nóng” của bán hàng online đã khiến các sàn TMĐT nhanh chóng áp dụng phí sàn. Điều mà các nhà bán hàng cũng bất ngờ là các nền tảng này đã tăng phí sàn nhanh “chóng mặt” khiến doanh thu họ bị ảnh hưởng nặng nề.

“Trước đây, bán một bộ quần áo lợi nhuận đến 80%, nhưng giờ trừ mọi chi phí chỉ cầm về được 10 - 20% tuỳ sản phẩm. Giờ không chạy quảng cáo thì không bán được hàng bởi có quá nhiều người bán chung 1 sản phẩm”, chủ shop quần áo chia sẻ.

Lần tăng phí sàn mới nhất của 2 “ông lớn” TMĐT Việt Nam là Shopee và TikTok Shop là từ tháng 5/2026.

Tuỳ từng ngành hàng, người bán sẽ phải chịu thêm 2-4% phí sàn khi bán online trên 2 sàn TMĐT này. Trải qua nhiều lần tăng phí liên tục trong khoảng 4 năm qua, mức phí sàn đã đạt 23% - 24% tổng doanh thu của các nhà bán hàng online trên sàn TMĐT.

Dù chi phí bán hàng lớn trên sàn TMĐT, nhưng các nhà bán hàng cũng không dám rời nền tảng bởi mua sắm online vẫn đang là xu hướng nên sẽ mất khách quen, giảm doanh thu. Đồng thời, bán hàng trực tiếp thì chi phí thuê cửa hàng giờ cũng không dễ dàng.

Bên cạnh đó, áp lực với các nhà bán hàng không chỉ đến từ việc tăng phí sàn, thêm cạnh tranh mà còn từ những chính sách mới được áp dụng.

Đáng chú ý nhất là từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử có hiệu lực, các quy định mới giúp lành mạnh và minh bạch thị trường như: Định danh nhà bán hàng, livestream…

Cùng với đó là việc việc siết thuế đòi hỏi các nhà bán hàng phải chủ động thích nghi để không bị bỏ lại phía sau.

Hiện nay, các nhà bán hàng phải kê khai thuế, chứ không còn thuế khoán như trước đây. Dù được miễn phí thuế thu nhập cá nhân có hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng/năm, nhưng họ vẫn phải chịu thuế giá trị gia tăng từ 5 - 8% tuỳ từng ngành hàng.

Trong khi đó, người bán hàng tiếp thị liên kết cũng phải đóng thuế nếu tổng doanh thu vượt mức 100 triệu đồng/năm (hoặc bị khấu trừ 10% tại nguồn cho các khoản chi trả từ 2 triệu đồng/lần nếu chưa đăng ký kinh doanh).

Nhìn chung, dù không còn là giai đoạn “hốt bạc” như trước và phải “gồng mình” trước những áp lực cạnh tranh, siết chặt quay định thuế, nhưng bán hàng online vẫn là con đường mà các nhà bán hàng không dám từ bỏ bởi mua sắm online là xu hướng không ngừng phát triển trong thời gian tới.

×