Bán lẻ hiện đại mới chiếm 14%: Dư địa 70 tỷ USD và cuộc đua “mở đúng, làm hiệu quả” tại Việt Nam

Thái Lan và Indonesia đều từng có cấu trúc thị trường tương tự Việt Nam hiện nay, khi kênh truyền thống chiếm ưu thế và mạng lưới bán lẻ hiện đại chưa phủ rộng, đặc biệt tại khu vực ngoài đô thị. Khi thu nhập người dân cải thiện, đô thị hóa tăng tốc và thói quen tiêu dùng thay đổi, thị trường bước vào giai đoạn “chọn lọc”, nơi những doanh nghiệp có quy mô, năng lực vận hành và tiềm lực tài chính phù hợp vươn lên dẫn dắt. Tại Thái Lan, 7-Eleven không chỉ là một chuỗi cửa hàng tiện lợi, mà trở thành một phần của hạ tầng tiêu dùng quốc gia với mật độ phủ dày đặc. Tại Indonesia, Alfamart và Indomaret cũng đóng vai trò tương tự, đặc biệt ở các khu vực ngoài đô thị – nơi trước đây bán lẻ hiện đại gần như vắng bóng.

Việt Nam đang đứng trước một thời điểm mang nhiều nét tương đồng, nhưng với một khác biệt quan trọng: thị trường không còn ở giai đoạn “ai mở nhanh hơn”, mà đã bước sang giai đoạn “ai mở đúng và có hiệu quả”. Trong bối cảnh đó, WinCommerce – công ty thành viên của Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) và là đơn vị vận hành hệ thống siêu thị WinMart, WinMart+/WiN – đang nổi lên như một trong số ít doanh nghiệp bán lẻ hội tụ đồng thời mô hình phù hợp, hiệu quả vận hành cải thiện rõ rệt và chiến lược mở rộng tập trung vào những khu vực còn nhiều dư địa tăng trưởng, đặc biệt là nông thôn.

Khu vực nông thôn – “đường băng” tăng trưởng dài hạn của WinCommerce

Tính đến cuối năm 2025, hệ thống WinMart/WinMart+/Win đạt hơn 4.500 điểm bán trên toàn quốc, phục vụ hơn 1,5 triệu lượt khách mua sắm mỗi ngày. Doanh thu WinCommerce trong quý III/2025 tăng hơn 22% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận EBITDA tăng gần 60%, đưa biên EBITDA/doanh thu lên gần 3%. Đáng chú ý, tăng trưởng không chỉ đến từ mở rộng mạng lưới mà còn từ hoạt động lõi, khi tăng trưởng doanh thu trên cùng cửa hàng (LFL) đạt trên 10%, phản ánh sự gia tăng thực chất về lượng khách và giá trị giỏ hàng.

Động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong giai đoạn hiện nay đến từ chiến lược mở rộng về nông thôn – nơi hơn 60% dân số Việt Nam sinh sống nhưng mức độ thâm nhập của bán lẻ hiện đại vẫn còn thấp. Trong 11 tháng đầu năm 2025, WinCommerce đã mở mới 603 cửa hàng, trong đó khoảng 78% là mô hình WinMart+ nông thôn. Riêng khu vực miền Trung ghi nhận 284 cửa hàng mở mới, chiếm gần 50% tổng số cửa hàng mới toàn hệ thống.

Hiệu quả của chiến lược này được phản ánh trực tiếp vào kết quả tài chính. Ông Phan Nguyễn Trọng Huy, Giám đốc Tài chính WinCommerce, cho biết: “Các cửa hàng mở mới năm nay hiệu quả hơn hẳn các năm trước. Năm 2024, cửa hàng đã hòa vốn EBIT ngay trong năm đầu tiên, còn năm nay các cửa hàng mới đã đạt lợi nhuận EBIT 1–2% ngay từ năm đầu. Đặc biệt, thời gian hoàn vốn tại khu vực nông thôn được rút ngắn xuống dưới 3 năm, đây là kết quả rất tích cực với ngành bán lẻ.”

Riêng với mô hình minimart tại nông thôn, doanh thu quý III/2025 tăng tới 41%, tăng trưởng LFL gần 20% và EBITDA tại từng cửa hàng đạt gần 10%. Những con số này tạo nền tảng tài chính đủ vững để WinCommerce đặt mục tiêu mở thêm 1.000–1.500 cửa hàng trong năm 2026, tiếp tục ưu tiên khu vực nông thôn và các địa bàn ngoài đô thị lớn.

Cộng hưởng hệ sinh thái Masan và lợi thế dữ liệu độc nhất

Song song với mở rộng mạng lưới, WinCommerce đang hưởng lợi rõ nét từ sự cộng hưởng trong hệ sinh thái Masan, đặc biệt ở khía cạnh dữ liệu và chuỗi cung ứng. Masan hiện sở hữu hơn 4.000 cửa hàng bán lẻ hiện đại của WinCommerce và mạng lưới hợp tác với hơn 400.000 điểm bán truyền thống trên toàn quốc. Theo ban lãnh đạo, đây là “tài sản dữ liệu độc nhất” cho phép doanh nghiệp liên thông hai chiều, từ dữ liệu hành vi tiêu dùng tại kênh truyền thống để xác định khu vực, danh mục và mô hình mở mới hiệu quả cho WinCommerce, đồng thời từ hệ thống bán lẻ hiện đại để chuẩn hóa mô hình bán hàng và mở rộng ngược trở lại kênh truyền thống.

Ông Phan Nguyễn Trọng Huy nhận định: “Doanh thu và lợi nhuận của WinCommerce hiện tăng trưởng đi kèm bền vững trên toàn chuỗi. Tăng trưởng không chỉ đến từ mở mới, mà phần lớn đến từ like-for-like, phản ánh sự cải thiện thực chất trong vận hành và mức độ tin tưởng của khách hàng.”

Nền tảng dữ liệu này cũng là cơ sở để WinCommerce đẩy mạnh số hóa vận hành, từ quyết định “mở ở đâu”, “bán gì” đến “bán bao nhiêu”. Việc áp dụng các mô hình chấm điểm điểm bán, chấm điểm SKU và hệ thống đặt hàng tập trung đã giúp tiết kiệm khoảng 15% chi phí hoạt động, tương đương gần 300 tỷ đồng, đồng thời giải phóng nguồn lực tại cửa hàng để tập trung nâng cao trải nghiệm mua sắm.

Một trụ cột khác trong chiến lược tăng trưởng là nền tảng chuỗi cung ứng Supra do Masan tự xây dựng. Hệ thống này hiện vận hành 10 kho thường và 8 kho lạnh trên toàn quốc, với tỷ lệ hàng hóa đi qua kho nội bộ tăng từ dưới 30% lên khoảng 60%, giúp giảm khoảng 11% chi phí logistics trên mỗi đơn vị sản phẩm và nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc – yếu tố ngày càng quan trọng với người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, các thương hiệu thực phẩm tươi sống chất lượng cao như thịt mát MEATDeli và rau sạch WinEco đóng vai trò như “chất dẫn”, thu hút khách hàng và gia tăng tần suất mua sắm tại hệ thống WinCommerce.

Tăng tốc hiện đại hóa hạ tầng bán lẻ Việt Nam

Trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy chiến lược phát triển thị trường bán lẻ theo hướng hiện đại, đồng đều giữa thành thị và nông thôn, WinCommerce đang cho thấy sự đồng hành rõ nét với định hướng này. Không chỉ mở rộng quy mô, doanh nghiệp này đang xây dựng nền tảng vận hành và tài chính đủ vững để tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Nếu thị trường bán lẻ Thái Lan hay Indonesia chỉ thực sự bứt tốc khi xuất hiện những công ty đủ lớn và đủ kỷ luật để dẫn dắt thị trường, thì tại Việt Nam, chuỗi WinMart/WinMart+/WiN WinCommerce đang từng bước tiến gần đến vị thế đó. Không chỉ bằng tốc độ mở rộng đơn thuần, mà bằng tăng trưởng có chất lượng, gia tăng trải nghiệm người tiêu dùng và ứng dụng công nghệ trong vận hành, WinCommerce đang góp phần định hình diện mạo mới cho bán lẻ hiện đại Việt Nam trong chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

×