Bản Pa Cheo ở Lai Châu, dân nuôi bò đàn, trồng cây ra quả đỏ dưới gốc, làm đường nông thôn mới kiểu "cứng hóa"

Nhưng nay, nguồn lực từ các Chương trình MTQG đã và đang từng bước giúp người dân thoát nghèo, bản Pa Cheo cũng là bản không có bóng ma túy nhiều năm qua.

Hơn 10 năm trước, cứ 10 hộ trong bản là có hơn 9 hộ nghèo

Giữa trập trùng mây núi nơi thượng nguồn sông Đà, câu chuyện về sự thay đổi của bản Pa Cheo, xã Hua Bum, một địa bàn biên giới của tỉnh Lai Châu (trước là bản Pa Cheo, xã Hua Bum huyện Nậm Nhùn cũ) không chỉ là những con số khô khan trong các bản báo cáo, mà là hành trình nhiều mô hôi, nước mắt và đầy cảm xúc của những con người không cam chịu đói nghèo, được dẫn dắt bởi ý Đảng.

Gần 20 năm theo dõi mảng văn hóa dân tộc vùng Tây Bắc, tôi đã nhiều lần nghe về người Mảng, một trong những dân tộc ít người và đặc biệt khó khăn của Việt Nam. Nhưng phải đến khi gặp Lò A Phong, chàng Bí thư Chi bộ, Trưởng bản sinh năm 1998 tại bản Pa Cheo, tôi mới thực sự cảm nhận được ngọn lửa đang nhen nhóm trong cộng đồng này.

Ngồi trong ngôi nhà kiên cố, khang trang hôm nay, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Lò A Phong vẫn không thể quên những ngày tháng gian khó của hơn 10 năm về trước, cái nghèo khi ấy bủa vây lấy Pa Cheo với tỷ lệ hộ nghèo lên tới hơn 90%.

"Ngày ấy, Pa Cheo chưa có đường ô tô, xe máy cũng là giấc mơ xa xỉ. Vào bản chỉ có đường đất, chưa có cầu nên muốn ra trung tâm xã, bà con phải lội suối, vượt núi", Phong nhớ lại.

Ám ảnh nhất là con đường tìm con chữ, những đứa trẻ người Mảng như Phong phải cuốc bộ hơn 11 cây số đường rừng để tới trường. Chính những bước chân trần mòn mỏi trên đường đất ấy đã hun đúc nên ý chí của chàng trai trẻ. Phong đã nỗ lực theo học Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THPT huyện Nậm Nhùn, rồi thi đỗ vào Trường Đại học Thành Đông (Hải Dương) năm 2016.

"Nhớ lại những ngày đại học (2016-2020), mọi chi phí ăn học của mình đều thấm đẫm mồ hôi của bố mẹ," Phong xúc động. Như bao gia đình khác ở Pa Cheo, bố mẹ của Phong, những nông dân người Mảng chất phác, đã lao động quần quật, từ chăn nuôi gia súc, trồng lúa nước đến đi rừng làm nương thảo quả, chắt chiu từng đồng để nuôi con ăn học. Sự hy sinh ấy là động lực để Phong tốt nghiệp ra trường, quyết tâm trở về phục vụ bản làng.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự (2021 - 2023) tại địa phương, với hành trang là ý chí và kinh nghiệm được tôi luyện trong quân ngũ, tháng 3/2023, Phong vinh dự được kết nạp vào Đảng. Với trình độ, kỷ luật và lối sống hòa đồng, anh nhanh chóng được tin tưởng giao phó trọng trách Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản.

Dưới sự dẫn dắt của Chi bộ, Pa Cheo tiếp tục tạo nên kỳ tích nhiều năm liền là địa bàn không ma túy; giữa lúc nhiều vùng biên giới vật lộn với tệ nạn, Pa Cheo nổi lên là một "lũy thép" vững chắc. Năm 2024, bản chính thức được UBND tỉnh Lai Châu công nhận danh hiệu "Địa bàn không ma túy".

Nông thôn mới Pa Cheo đang thay đổi, dân tự lực, nhà nước tăng hỗ trợ

Sự thay đổi lớn nhất của Pa Cheo đến từ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, một luồng gió mới đến từ các Chương trình MTQG. Bí thư Lò A Phong phấn khởi chia sẻ: "Bây giờ khác xưa lắm rồi!".

Nhờ Đảng, Nhà nước, Pa Cheo hôm nay đã có đường ô tô, đường bê tông tới tận bản. Học sinh không còn phải lội suối băng rừng nữa vì đã có cầu và đường thuận lợi, giúp tỷ lệ chuyên cần luôn đạt trên 98%. Những ngôi nhà tranh vách nứa, tạm bợ đã lùi vào dĩ vãng. Nhờ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, bà con người Mảng đã có những mái nhà kiên cố, khang trang để "an cư".

Đặc biệt, Đảng bộ và chính quyền xã đã tổ chức "cầm tay chỉ việc" cho bà con chuyển đổi sinh kế. Các mô hình chăn nuôi có chuồng trại được nhân rộng. Bà con cũng đã biết tận dụng thế mạnh dưới tán rừng để trồng 6ha thảo quả, mang lại thu nhập ổn định. Nhờ đó, thu nhập bình quân đầu người đã đạt 30 triệu đồng/năm, một bước tiến dài so với hơn một thập kỷ trước.

Dù Pa Cheo đã "thay da đổi thịt", vị Bí thư trẻ Lò A Phong vẫn còn nhiều trăn trở về tương lai phát triển bền vững. "Chi bộ Pa Cheo đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hai năm liền, nhưng chúng tôi vẫn mong muốn Đảng, Nhà nước tiếp tục quan tâm hơn nữa bằng những chính sách đặc thù," Phong kiến nghị.

Khát vọng của Bí thư Phong và bà con người Mảng nơi đây tập trung vào việc tạo ra "cần câu cơm" bền vững từ chính tiềm năng của địa phương. Bên cạnh mong mỏi về hạ tầng giao thông nội đồng để giảm chi phí vận chuyển nông sản, vấn đề cốt lõi mà bà con Pa Cheo tha thiết đề đạt là sự hỗ trợ chuyên sâu về nông nghiệp.

Lò A Phong chia sẻ: Mong các cấp chính quyền xem xét hỗ trợ các loại cây, con giống thực sự phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu khắc nghiệt vùng biên viễn. Đối với thế mạnh lâm nghiệp sẵn có, bà con rất cần được tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc và bảo vệ các loại cây dược liệu quý như thảo quả, sa nhân để nâng cao năng suất và chất lượng.

Song song với đó, việc tiếp tục hỗ trợ các con giống có giá trị kinh tế cao như trâu, bò sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp các hộ nghèo xây dựng đàn gia súc, tăng gia sản xuất.

Theo Bí thư Phong, chỉ khi kinh tế hộ gia đình vững vàng, nông sản vươn được về xuôi, đời sống vật chất được đảm bảo thì người dân mới thực sự yên tâm an cư, lạc nghiệp. Đó chính là nền tảng vững chắc nhất để đồng bào Mảng bám bản, bám làng, từ đó giữ gìn trật tự an ninh và bảo vệ vững chắc phên dậu biên cương của Tổ quốc.

Cuối cùng, anh cũng không quên gửi gắm hy vọng về thế hệ tương lai. Mình mong trẻ em, thanh niên Pa Cheo được đặc cách, cử tuyển đi học Đại học hay cao đẳng nghề, có kiến thức, quay về giúp đồng bào Mảng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Rời Pa Cheo, nơi núi rừng biên giới hùng vĩ, tôi mang theo những trăn trở nhưng cũng đầy niềm tin về mảnh đất này. Hiện nay, bản Pa Cheo có 66 hộ với 334 nhân khẩu, dù vẫn còn đó 39 hộ nghèo theo tiêu chí mới, nhưng chúng tôi tin rằng, với ý chí "ngược dòng" của những người con đồng bào dân tộc Mảng như Lò A Phong, cùng sự tiếp sức kịp thời về cây, con giống, kỹ thuật và đồng vốn từ chính sách ưu đãi của Đảng và Nhà nước, Pa Cheo nói riêng và các bản làng vùng cao Lai Châu nói chung sẽ thực sự “thay da đổi thịt”, góp phần xây dựng vùng biên cương ngày càng giàu đẹp và bình yên.

×