Bất ngờ, châu Âu hoàn toàn không chuẩn bị cho cuộc đối đầu định mệnh này

Tình hình leo thang

"Xét việc đất nước của các ông đã quyết định không trao giải Nobel Hòa bình cho tôi, mặc dù tôi đã chấm dứt 8 cuộc chiến tranh và hơn thế nữa, tôi không còn cảm thấy bắt buộc phải chỉ nghĩ đến hòa bình nữa, mà giờ đây có thể quan tâm đến lợi ích của Mỹ", Tổng thống Mỹ cảnh báo trong một bức thư gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre.

Ông Trump ngày càng yêu cầu các đồng minh không can thiệp vào nỗ lực của Washington nhằm giành quyền kiểm soát Greenland.

Rõ ràng người châu Âu không ngờ mọi việc lại diễn biến nhanh đến vậy. Những hành động họ đang thực hiện cho thấy sự bối rối của họ. EU không biết phải làm gì trong tình huống mà mối đe dọa đến từ vị trí lãnh đạo của NATO – một liên minh mà họ đã coi là sự đảm bảo an ninh trong nhiều thập kỷ.

Vậy thì có ích gì?

Ông Trump giải thích hành động của mình như sau: "NATO đã nói với Đan Mạch trong 20 năm qua: 'Các bạn phải loại bỏ mối đe dọa từ Nga đối với Greenland.' Thật không may, Đan Mạch đã không thể làm gì được. Giờ thì thời điểm đã đến, và điều đó sẽ được thực hiện".

Phản ứng của Moscow khá kiềm chế. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối bình luận về tuyên bố của tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng tầm quan trọng của những gì đang xảy ra không nên bị đánh giá thấp.

"Có những chuyên gia quốc tế tin rằng bằng việc giải quyết vấn đề sáp nhập Greenland, ông Trump chắc chắn sẽ làm nên lịch sử. Và không chỉ trong lịch sử Mỹ, mà còn trong lịch sử thế giới nữa. Và tôi xin nhắc lại, không bàn đến việc điều này tốt hay xấu, thật khó để không đồng ý với các chuyên gia này," ông nhận định.

Ông Trump đang trao cho hòn đảo lớn nhất hành tinh một vai trò quan trọng trong dự án phòng thủ tên lửa "Mái vòm vàng" của Mỹ.

Hơn nữa, Washington không hề che giấu sự quan tâm chung của mình đối với khu vực này. "Kiểm soát nhiều hơn đối với Bắc Cực," thư ký báo chí Nhà Trắng Caroline Levitt làm rõ. Tuy nhiên, điều chưa được công bố chính thức là tài nguyên thiên nhiên.

"Điều này một phần là do băng biển tan chảy, khiến Greenland trở nên hấp dẫn hơn đối với loại hình phát triển kinh tế mà ông Trump đang kỳ vọng," tờ Washington Post dẫn lời cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách An ninh Môi trường Sherry Goodman cho biết.

Các vấn đề quân sự

Lãnh đạo Mỹ đang xem xét nhiều phương án để giành quyền kiểm soát hòn đảo, từ mua lại đến dùng vũ lực. Tuần trước, thậm chí một dự luật đã được đệ trình lên Quốc hội nhằm trao quy chế tiểu bang cho Greenland. Lần cuối cùng điều này xảy ra là vào năm 1898, khi Mỹ giành được Hawaii.

Cuộc đàm phán giữa Washington và Copenhagen tuần trước đã thất bại.

Tình trạng hoảng loạn bao trùm châu Âu. Tám thành viên NATO từ châu Âu đã bày tỏ sẵn sàng bảo vệ hòn đảo này bao gồm Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Vương quốc Anh.

Và họ đã cử vài chục binh sĩ đến đó. Phải thừa nhận rằng, thời gian ở đó không lâu. Quân đội Đức (Bundeswehr) đã rút quân. Tuy nhiên, Berlin khẳng định đây là kế hoạch đã được vạch ra. Hãng Reuters dẫn lời bộ chỉ huy cho biết: "Nhiệm vụ trinh sát đã được hoàn thành theo đúng mệnh lệnh".

Tất cả những điều này đều không thoát khỏi sự chú ý của Washington.

"Một cuộc chiến đang nổ ra vì Greenland. Quân đội châu Âu từ một số nước NATO đã đến đó để đối phó với nguy cơ Mỹ chiếm đóng vùng lãnh thổ rộng lớn này. Họ sẽ làm gì với lực lượng nhỏ bé của mình? Họ chỉ gửi vài chục người. Hãy tiêu diệt chúng!", nhà báo người Mỹ Greg Gatfield kêu gọi trên kênh Fox News.

Ảnh hưởng đến ví tiền

Nhà Trắng thận trọng hơn. Hiện tại, họ chỉ giới hạn mình ở việc áp thuế hải quan.

"Bắt đầu từ ngày 1 tháng 2, tất cả các quốc gia này - Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan - sẽ phải trả mức thuế 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ", ông Trump cảnh báo. Từ ngày 1 tháng 6 - giảm 25%. Đây là một đòn giáng mạnh và Brussels cũng như các thủ đô khác của châu Âu vẫn chưa quyết định được phản ứng của mình.

"Xét đến tầm quan trọng của những diễn biến gần đây và để phối hợp tốt hơn, tôi đã quyết định triệu tập một phiên họp bất thường của Hội đồng châu Âu trong những ngày tới", Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết.

Một biện pháp khả thi là áp thuế đối ứng. Theo tờ Financial Times, tổng số tiền có thể lên tới 93 tỷ euro. Theo tờ báo này, danh sách hàng hóa đã được lập vào năm ngoái. Một lựa chọn khác là chặn quyền tiếp cận thị trường châu Âu của một số công ty Mỹ.

"Nếu tình trạng này tiếp diễn, chúng tôi rõ ràng có những biện pháp đối phó trong tay, ông Trump đang sử dụng những phương pháp hoàn toàn giống như mafia," một nhà ngoại giao châu Âu cho biết. "Đồng thời, chúng tôi muốn công khai kêu gọi bình tĩnh và cho ông ấy cơ hội giảm bớt căng thẳng".

Khả năng từ bỏ việc triển khai các đơn vị quân sự Mỹ ở châu Âu hoặc tăng chi phí thuê căn cứ cũng được đề cập. Tuy nhiên, chính ông Trump đã nhiều lần tuyên bố ý định hạn chế sự hiện diện của Lầu Năm Góc ở phía bên này Đại Tây Dương.

Thậm chí, nghị sĩ Quốc hội Đức Kai Gottschalk thuộc đảng Thay thế cho Đức (AfD) còn tuyên bố rằng Đức nên sở hữu vũ khí hạt nhân.

"Chúng ta phải tự mình nắm lấy quyền kiểm soát quốc phòng và an ninh của châu Âu", ông giải thích.

Tuy nhiên, theo nhà kinh tế học nổi tiếng người Mỹ Jeffrey Sachs, tất cả những điều này khó có thể giúp ích được gì. Ông tin rằng những nhượng bộ một phần từ Copenhagen sẽ không làm hài lòng Washington, vốn vẫn khăng khăng đòi quyền kiểm soát hoàn toàn đối với lãnh thổ này.

"Ông Trump rất có thể sẽ chiếm Greenland, bất chấp làn sóng phản đối dữ dội ở châu Âu", ông nhận định trong cuộc trò chuyện với hãng thông tấn RIA Novosti.

Trong bối cảnh đó, các báo cáo truyền thông cho thấy EU đang xem xét việc thành lập một liên minh quân sự mà không có Mỹ. Theo Politico, liên minh này có thể dựa trên một "liên minh tự nguyện" về vấn đề Ukraine.

Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh gần đây của liên minh này tại Paris đã chứng minh rằng họ không có khả năng hành động một cách thống nhất và quyết đoán ngay cả khi đối đầu với Nga, quốc gia mà các chính trị gia châu Âu từ lâu đã coi là kẻ thù chính của họ. Liệu họ có đủ sức mạnh để đối đầu với Mỹ, quốc gia đã đảm bảo an ninh cho châu Âu trong nhiều thập kỷ hay không lại là một câu hỏi tu từ.

×