Bên bờ phá sản là tình cảnh trang trại nuôi lợn ở Trung Quốc khi giá thịt lợn "rơi tự do", thấp nhất trong vòng 16 năm

Theo báo The New York Times ngày 28/5, giá thịt lợn tại Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 16 năm không chỉ gây khủng hoảng cho ngành chăn nuôi, mà còn phản ánh tình trạng tiêu dùng suy yếu và những khó khăn của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Nuôi lợn ở Trung Quốc: Nông dân, chủ trang trại chăn nuôi chật vật khi giá thịt lợn rơi tự do

Ông Sun Haoyu, một người nuôi lợn tại thành phố Đại Liên thuộc tỉnh Liêu Ninh, cho biết ông bắt đầu nhận thấy giá thịt lợn lao dốc từ cuối năm ngoái.

Với 3.000 con lợn cần chăm sóc, ông phải sống dựa hoàn toàn vào các khoản vay để duy trì trang trại. Tuy nhiên, giá tiếp tục giảm mạnh và tháng trước đã chạm mức thấp nhất trong 16 năm.

“Nhiều người chăn nuôi không thể cầm cự thêm nữa”, ông Sun nói. “Sau ngần ấy công sức nuôi lợn, giờ chúng tôi thậm chí khó mua nổi thức ăn chăn nuôi.”

Theo giới phân tích, sự sụt giảm của giá thịt lợn không đơn thuần là vấn đề nông nghiệp.

Tại Trung Quốc, thịt lợn được xem như một “thước đo” lạm phát và sức khỏe kinh tế. Sau dịch tả lợn châu Phi năm 2019 khiến đàn lợn sụt giảm mạnh, Bắc Kinh đã thúc đẩy mở rộng sản xuất để ổn định nguồn cung.

Tuy nhiên, khi lượng lợn tăng mạnh thì nhu cầu tiêu dùng lại suy yếu do kinh tế giảm tốc.

Khủng hoảng bất động sản kéo nhu cầu tiêu dùng đi xuống

Theo ngân hàng Nomura của Nhật Bản, sự suy thoái kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc đang làm giảm mạnh chi tiêu tại nhà hàng – lĩnh vực tiêu thụ thịt lợn lớn nhất. Hoạt động xây dựng chững lại cũng khiến nhu cầu thịt lợn từ công nhân công trường giảm theo.

Nhà kinh tế Hannah Liu của Nomura nhận định hai nhóm tiêu thụ thịt lợn nhiều nhất là công nhân xây dựng và người ăn ngoài hàng quán. “Khi cả hai nhóm này cùng giảm chi tiêu, nhu cầu thịt lợn lao dốc là điều dễ hiểu”, bà nói.

Dữ liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy giá thịt lợn đã giảm 39% trong bốn năm qua. Xu hướng giảm phát chỉ chững lại gần đây do giá năng lượng tăng vì xung đột Iran.

Ngay cả các doanh nghiệp lớn cũng chịu áp lực. Tập đoàn Wens Foodstuff – một trong những nhà sản xuất thịt lợn lớn nhất Trung Quốc – ghi nhận lợi nhuận năm ngoái giảm 43%. Giá lợn của công ty trong tháng 4 thấp hơn khoảng 38% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, công ty Dabeinong dù bán được nhiều thịt lợn hơn nhưng lợi nhuận vẫn suy giảm do biến động giá cả và điều kiện thị trường yếu.

Bắc Kinh lo ngại nguy cơ bất ổn kinh tế

Sau dịch tả lợn năm 2019, Trung Quốc đã khuyến khích xây dựng các trang trại nuôi lợn quy mô lớn, thậm chí là “chung cư nuôi lợn” nhiều tầng nhằm đảm bảo tự chủ thực phẩm.

Tuy nhiên hiện nay, quốc gia tiêu thụ một nửa lượng thịt lợn toàn cầu lại rơi vào tình trạng dư cung nghiêm trọng.

Trong bối cảnh thất nghiệp thanh niên cao, thị trường nhà đất bất ổn và áp lực lương hưu gia tăng, người dân ngày càng thắt chặt chi tiêu.

Theo trang dữ liệu ngành nhà hàng Canyin88, mức chi tiêu mỗi bữa ăn tại các nhà hàng Trung Quốc đã giảm đáng kể so với vài năm trước. Một số địa phương thậm chí cấm công chức ăn uống theo nhóm quá ba người sau các vụ lùm xùm liên quan tiệc tùng và rượu bia.

Và tháng trước, trong một loạt các cuộc họp cấp cao, bao gồm một cuộc họp do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì, các quan chức đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết “những thay đổi sâu sắc hiện đang diễn ra trong động lực cung cầu” của ngành công nghiệp thịt lợn.

Để ổn định thị trường, Bắc Kinh liên tục mua thêm thịt cho kho dự trữ chiến lược quốc gia và yêu cầu chính quyền địa phương tăng thu mua khi giá rơi xuống dưới “ngưỡng cảnh báo”.

Năm 2019, khi giá thịt lợn tăng vọt, chính phủ đã sử dụng nguồn dự trữ này để giúp giảm bớt chi phí thực phẩm.

Chính quyền đã kêu gọi nông dân giảm lượng thịt lợn đưa ra thị trường bằng cách loại bỏ những con lợn nái sinh sản.

Các nhà quản lý cũng đã đặt ra các tiêu chuẩn trọng lượng nghiêm ngặt hơn cho mỗi con lợn, từ đó hạn chế hiệu quả khối lượng thịt có sẵn để bán.

Đồng thời, chính phủ đã cắt giảm các khoản vay được trợ cấp mà trước đây họ dành cho các trang trại chăn nuôi lợn quy mô lớn muốn mở rộng.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng các biện pháp này chỉ có thể giúp ổn định tạm thời. “Không thể yêu cầu người dân hay doanh nghiệp mua thêm thịt lợn”, bà Hannah Liu nhận định. Theo bà, nếu sức mua không phục hồi, giá thịt lợn khó có thể tăng trở lại đáng kể.

×