Bên trong "bệnh viện" đặc biệt giữa rừng Cúc Phương, nơi hồi sinh hơn 2.800 con rùa quý hiếm

Cúc Phương "mái nhà chung" của 38 loài rùa cạn và rùa nước ngọt

Được thành lập từ năm 1998 dưới sự hợp tác giữa Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á và Vườn quốc gia (VQG) Cúc Phương (trụ sở chính tại tỉnh Ninh Bình), Trung tâm Bảo tồn Rùa Cúc Phương sở hữu diện tích rộng 1ha.

Nơi đây được trang bị hệ thống chuồng nuôi, bể nước, rừng cây và các thiết bị chuyên biệt để phục vụ công tác nuôi, nhân giống các nhóm rùa.

Hiện tại, trung tâm đang là ngôi nhà chung chăm sóc khoảng 2.800 con rùa thuộc 38 loài rùa cạn và rùa nước ngọt của Việt Nam.

Đáng chú ý, hầu hết các loài rùa ở đây đều là loài bản địa, nằm trong diện ưu tiên chăm sóc, bảo tồn đặc biệt, và có nhiều nhóm nằm trong Danh lục Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN).

Theo đại diện trung tâm, toàn bộ các loài rùa tại đây có "lý lịch" khá đặc biệt. Những con rùa ở Cúc Phương được tiếp nhận từ các vụ buôn bán động vật hoang dã trái phép bị lực lượng chức năng tịch thu trên cả nước, người dân tự nguyện giao nộp, các tổ chức quốc tế bàn giao,…

Quy trình chăm sóc những con rùa nghiêm ngặt, giữ gìn tập tính tự nhiên

Để chuẩn bị tốt nhất cho những con rùa trước khi tái thả về tự nhiên, quy trình chăm sóc tại đây được thực hiện vô cùng khắt khe. Các chuồng nuôi được thiết kế mô phỏng sát với môi trường sống tự nhiên và đặc điểm sinh thái của từng loài.

Đại diện Trung tâm Bảo tồn Rùa Cúc Phương chia sẻ: "Điều kiện vệ sinh tại các chuồng nuôi luôn được duy trì nghiêm ngặt. Chúng tôi hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của nhân viên với rùa nhằm bảo toàn nguyên vẹn các tập tính tự nhiên của chúng ngoài hoang dã”.

Chế độ dinh dưỡng của rùa cũng được tính toán kỹ lưỡng với thực đơn phong phú gồm: rau xanh, củ quả, giun đất, ốc và cá nhỏ... Toàn bộ nguồn thức ăn đều phải sơ chế sạch sẽ, cắt nhỏ phù hợp với đặc điểm ăn uống của từng loài.

Đặc biệt, trung tâm còn vận hành một khu vực nhà ấp trứng nhân tạo và chăm sóc rùa con. Rùa con sau khi nở sẽ được đưa vào các hộp nuôi chuyên biệt đặt trong phòng kín để kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ và bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Hành trình gian nan đưa những con rùa về với tự nhiên

Không chỉ là cơ sở giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học cho du khách, hoạt động cốt lõi của trung tâm vẫn là cứu hộ, phục hồi, nhân giống và tái thả các loài rùa sau khi đã đủ các điều kiện.

Trung bình mỗi năm, trung tâm tiếp nhận hàng trăm con rùa từ các vụ buôn bán trái phép. Song song với đó, trung tâm cũng thực hiện tái thả những con rùa đủ điều kiện về môi trường tự nhiên. Sau khi tái thả, các chuyên gia sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá mức độ thích nghi và điều kiện sinh sống của chúng.

Ông Lê Trọng Đạt - Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, VQG Cúc Phương nhấn mạnh vai trò của loài bò sát này: "Rùa là một trong những nhóm động vật tiêu biểu có giá trị bảo tồn đặc biệt quan trọng tại Việt Nam.

Chúng giữ vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái rừng và các vùng đất ngập nước, góp phần duy trì sự cân bằng sinh thái. Do đó, cứu hộ và bảo tồn rùa là một trong những nhiệm vụ trọng điểm được Vườn quốc gia Cúc Phương đặc biệt chú trọng”.

Minh chứng cho nỗ lực bảo tồn xuyên biên giới, ông Đạt chia sẻ thêm: "Vào trung tuần tháng 5 vừa qua, trung tâm đã tiếp nhận và chăm sóc 28 con rùa vàng, sa nhân và rùa đất. Đây là những loài rùa có nguồn gốc tại Việt Nam, bị buôn bán trái phép và đã được cơ quan chức năng Hàn Quốc thu giữ tại sân bay Incheon trước khi bàn giao lại cho chúng tôi".

×