Bí mật chấn động Thung lũng Silicon: Loạt "ông trùm" công nghệ "cấm cửa" con cái sử dụng những gì họ bán cho thế giới

Ngay từ năm 2010, Steve Jobs, cố đồng sáng lập của Apple, đã chia sẻ với một phóng viên của tờ New York Times rằng, các con của ông chưa bao giờ sử dụng iPad. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi giới hạn mức độ sử dụng công nghệ của các con tại nhà". Kể từ thời điểm đó, xu hướng các tỷ phú công nghệ giữ gia đình mình tách biệt khỏi "đế chế" kỹ thuật số đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đặc biệt là khi mạng xã hội và các nội dung video ngắn bùng nổ mạnh mẽ.

Những "iPad kids" và áp lực từ màn hình

Việc trẻ em lạm dụng thiết bị điện tử đã trở thành một hiện tượng phổ biến trong những năm gần đây, khi các bậc phụ huynh bận rộn thường sử dụng màn hình như một "bảo mẫu" kỹ thuật số để tìm kiếm sự yên tĩnh.

Xu hướng này diễn ra với tốc độ chóng mặt đến mức những đứa trẻ lớn lên trong sự bao vây của màn hình đã được giới truyền thông đặt cho biệt danh là "iPad kids". Theo dữ liệu từ Viện Hàn lâm Tâm thần học Trẻ em và Vị thành niên Mỹ, trung bình mỗi ngày, trẻ em từ 8 đến 18 tuổi tại Mỹ dành tới 7,5 giờ để xem hoặc tương tác với các loại thiết bị màn hình.

Ông Steve Chen, đồng sáng lập YouTube, trong một buổi chia sẻ tại Trường Kinh doanh Stanford vào năm ngoái, đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm rằng ông không muốn con cái mình chỉ tiếp nhận các nội dung video ngắn.

Ông cho rằng việc giới hạn trẻ em chỉ xem các video có thời lượng dài hơn 15 phút là một phương pháp nuôi dạy tốt hơn. Ông giải thích: "Các nội dung dạng ngắn đồng nghĩa với khả năng tập trung ngắn hơn".

Những quy tắc "khắt khe" từ giới tinh hoa công nghệ

Tại Lễ hội Ý tưởng Aspen 2024, tỷ phú Peter Thiel – nhà đầu tư đời đầu của Facebook – đã xuất hiện cùng với Steve Chen trong hàng ngũ những nhà lãnh đạo công nghệ áp đặt giới hạn nghiêm ngặt về việc sử dụng màn hình. Chia sẻ của ông Thiel đã khiến khán giả không khỏi kinh ngạc: ông chỉ cho phép hai đứa con nhỏ của mình sử dụng các thiết bị điện tử trong vỏn vẹn 1,5 giờ mỗi tuần.

Nhiều CEO công nghệ hàng đầu khác cũng chia sẻ những quan điểm tương tự. Bill Gates, nhà đồng sáng lập Microsoft, từng khẳng định ông không cho phép các con sử dụng điện thoại thông minh cho đến năm 14 tuổi và cấm hoàn toàn thiết bị này trên bàn ăn.

CEO Evan Spiegel của Snap cũng từng tiết lộ vào năm 2018 rằng, ông áp dụng quy tắc 1,5 giờ sử dụng màn hình mỗi tuần cho con mình, tương tự như cách ông Thiel đang làm.

Ngay cả Elon Musk, tỷ phú đứng sau mạng xã hội X (trước đây là Twitter), cũng đã phải thừa nhận rằng việc không thiết lập bất kỳ quy tắc nào về mạng xã hội cho con cái có thể là một "sai lầm".

Về phía CEO TikTok, ông Shou Zi Chew, dù từng chia sẻ rằng các con mình còn quá nhỏ để sử dụng TikTok, nhưng vào năm 2023, ông đã làm rõ hơn về quan điểm này. Ông khẳng định rằng nếu các con mình sống ở Mỹ và được tiếp cận với các chế độ bảo vệ nghiêm ngặt dành cho người dùng dưới 13 tuổi, ông sẽ cho phép chúng sử dụng ứng dụng. Chế độ này bao gồm các biện pháp như lọc nội dung đã qua kiểm duyệt, cấm đăng bài và không hiển thị quảng cáo.

Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh bản năng làm cha mẹ này là hoàn toàn có cơ sở. Một nghiên cứu công bố năm 2025 thực hiện trên gần 100.000 người cho thấy, việc xem video ngắn có liên quan chặt chẽ đến sự suy giảm khả năng nhận thức và sa sút sức khỏe tâm thần ở cả người dùng trẻ tuổi lẫn người trưởng thành.

Làn sóng phản đối mạng xã hội lan rộng

Khi thế hệ trẻ ngày càng dành phần lớn thời gian thức để online, làn sóng phản đối mạng xã hội – đặc biệt là việc cho phép trẻ vị thành niên sử dụng chúng – đã chạm đến ngưỡng bùng phát.

Trong năm qua, Australia và Malaysia đã trở thành những quốc gia tiên phong ban hành lệnh cấm thanh thiếu niên dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Các quốc gia khác như Pháp, Đan Mạch và Vương quốc Anh cũng đang cân nhắc thực thi những dự luật tương tự.

Dù vậy, hiệu quả của các đạo luật này vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Một nghiên cứu gần đây cho thấy, các tài khoản giả danh 16 tuổi thậm chí không gặp bất kỳ trở ngại nào trong việc xác minh độ tuổi trên các nền tảng này.

Thực tế, quan điểm cho rằng mạng xã hội gây hại cho giới trẻ không phải là điều mới mẻ. Tuy nhiên, điều đáng nói là chính những nhà lãnh đạo công nghệ – những người tạo ra "nền kinh tế chú ý" – lại là những người nhận thức sâu sắc nhất về sự thật này.

Dù một số CEO mạng xã hội vẫn công khai bác bỏ các cáo buộc rằng nền tảng của họ gây hại, điển hình như việc Giám đốc Instagram Adam Mosseri từng làm chứng tại phiên tòa chống lại công ty mẹ Meta rằng việc sử dụng mạng xã hội không cấu thành "nghiện lâm sàng", thì những hành động thực tế của họ lại kể một câu chuyện khác. Trong các phiên tòa, các luật sư của Meta đã phải liệt kê hàng loạt tính năng an toàn mới cho người dùng trẻ tuổi như giới hạn nội dung người lớn và tự động tắt thông báo vào ban đêm.

Khi các vụ kiện vẫn đang tiếp diễn và nhiều quốc gia đang gấp rút luật hóa những gì mà giới tỷ phú Thung lũng Silicon đã âm thầm thực hiện từ nhiều năm qua, hành vi riêng tư của những nhân vật quyền lực nhất thế giới công nghệ đã tạo ra một sự tương phản rõ rệt với chính những gì họ đang quảng bá và xây dựng cho phần còn lại của thế giới.

×