Bị xử phạt hành chính nhưng chưa nộp phạt có được làm căn cước mới?

Chưa nộp tiền phạt vi phạm hành chính có bị từ chối làm căn cước?

Thực tế, nhiều người cho rằng nếu còn nợ tiền phạt vi phạm hành chính thì sẽ không được cơ quan công an tiếp nhận hồ sơ cấp, đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, đây là cách hiểu chưa chính xác.

Trao đổi với PV Dân Việt, Luật sư Hoàng Anh Sơn – Đoàn Luật sư TP.HCM cho biết, việc xử phạt vi phạm hành chính và việc cấp căn cước là hai quan hệ pháp luật hoàn toàn độc lập.

Khoản 1 Điều 2 Luật số 88/2025/QH15 quy định Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, Luật này chủ yếu sửa đổi các quy định về xử lý vi phạm hành chính, trình tự thi hành quyết định xử phạt, cưỡng chế thi hành, thẩm quyền xử phạt... chứ không sửa đổi các quy định của Luật Căn cước về điều kiện cấp, đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước.

Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 21 Luật Căn cước năm 2023 quy định công dân Việt Nam được cấp thẻ căn cước khi đủ 14 tuổi và được cấp đổi, cấp lại trong các trường hợp theo luật định. Các quy định của Luật Căn cước không đặt ra điều kiện người dân phải hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền phạt vi phạm hành chính mới được thực hiện thủ tục cấp căn cước.

Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, cơ quan quản lý căn cước có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết hồ sơ nếu công dân đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Luật Căn cước.

"Pháp luật hiện hành không có quy định nào cho phép từ chối cấp, đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước chỉ vì người dân chưa nộp tiền phạt vi phạm hành chính. Quyền được cấp căn cước là quyền nhân thân của công dân, phục vụ việc xác lập và quản lý danh tính, không bị hạn chế chỉ vì người đó còn tồn tại nghĩa vụ tài chính theo một quyết định xử phạt hành chính", luật sư Hoàng Anh Sơn phân tích.

Tuy nhiên, luật sư cũng lưu ý, việc được giải quyết thủ tục cấp căn cước không đồng nghĩa với việc người vi phạm được miễn thực hiện nghĩa vụ nộp phạt hoặc có quyền kéo dài thời gian thi hành quyết định xử phạt.

Chậm nộp tiền phạt vẫn phải chịu nhiều hệ quả pháp lý

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, mặc dù chưa nộp tiền phạt không ảnh hưởng đến quyền được cấp căn cước, nhưng người vi phạm vẫn phải chấp hành đầy đủ quyết định xử phạt theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Khoản 1 Điều 73 Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 88/2025/QH15) quy định cá nhân, tổ chức bị xử phạt có trách nhiệm nghiêm chỉnh chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn ghi trong quyết định.

Khoản 1 Điều 78 Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định người bị xử phạt phải nộp tiền phạt đúng thời hạn. Trường hợp quá thời hạn mà không tự nguyện chấp hành thì sẽ bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, theo quy định hiện hành, người chậm nộp tiền phạt còn phải nộp thêm 0,05%/ngày tính trên tổng số tiền phạt chưa nộp, trừ trường hợp được hoãn thi hành quyết định xử phạt hoặc có sự kiện bất khả kháng theo quy định của pháp luật.

Ngoài khoản tiền chậm nộp, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế.

Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt gồm: Khấu trừ tiền từ tài khoản của người vi phạm; Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập; Kê biên tài sản có giá trị tương ứng để bán đấu giá; Thu tiền, tài sản do người khác đang giữ;

Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả và các biện pháp cưỡng chế khác theo quy định của pháp luật.

Luật sư Hoàng Anh Sơn cho rằng, Luật số 88/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 tiếp tục hoàn thiện cơ chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm mọi quyết định xử phạt đều được thực hiện nghiêm minh.

"Dù việc chưa nộp tiền phạt không phải là căn cứ để cơ quan công an từ chối cấp căn cước, người dân vẫn cần chủ động thực hiện nghĩa vụ nộp phạt đúng thời hạn. Điều này không chỉ giúp tránh phát sinh khoản tiền chậm nộp mà còn hạn chế nguy cơ bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính", luật sư Hoàng Anh Sơn khuyến nghị.

Luật sư Hoàng Anh Sơn lưu ý người dân: Luật số 88/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025. Chưa nộp tiền phạt vi phạm hành chính không phải là căn cứ để từ chối cấp, đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước. Người bị xử phạt vẫn phải chấp hành quyết định xử phạt trong thời hạn luật định. Quá thời hạn nộp phạt sẽ phải nộp thêm 0,05%/ngày trên số tiền chưa nộp và có thể bị cưỡng chế thi hành theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính. Việc chủ động nộp phạt đúng hạn sẽ giúp tránh phát sinh chi phí, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính khác.

×